અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વે વ્યાજદર અંગે લીધેલા તાજેતરના નિર્ણય બાદ સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવમાં ગિરાવટ આવતાં ભારતીય બજારમાં પણ તેની અસર જોવા મળી છે. રોકાણકારો અને ઉદ્યોગકારોમાં આ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
ફેડરલ રિઝર્વે વ્યાજદરમાં વધારો કરવાનો સંકેત આપ્યો છે, અથવા વર્તમાન દરમાં ફેરફાર ન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ પગલાથી ડોલર મજબૂત બન્યો છે, જેના કારણે સોના-ચાંદી જેવી ધાતુઓની માંગ પર દબાણ આવ્યું છે. ડોલર મજબૂત થવાથી વિદેશી મુદ્રા ધારકો માટે સોનું મોંઘું બને છે, એટલે માંગ ઘટે છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ફેડના નિર્ણયથી રોકાણનું વાતાવરણ બદલાયું છે. સોનાને 'સેફ હેવન' (મૂડી સંરક્ષણ) તરીકે ગણવામાં આવે છે, પણ જ્યારે અમેરિકામાં વ્યાજદર વધે છે, ત્યારે બોન્ડ અને અન્ય નિશ્ચિત આવક આપતા રોકાણો વધુ આકર્ષક બને છે. આથી રોકાણકારો સોના-ચાંદીમાંથી પૈસો ખસેડીને અન્ય સાધનોમાં મૂકે છે.
ભારતમાં સોના-ચાંદીના ભાવ પર નજર રાખનારાઓ માટે આ માહિતી મહત્વપૂર્ણ છે. જ્વેલરી ખરીદવા ઇચ્છુક લોકો માટે ભાવમાં ઘટાડો સારો સમાચાર છે, પરંતુ જેમણે ઊંચા ભાવે ખરીદી કરી છે તેમને નુકસાન થઈ શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં થતી વધઘટ ભારતીય બજાર પર સીધી અસર કરે છે.
આ ઘટાડા પાછળનું બીજું કારણ વૈશ્વિક મંદીનો ડર પણ હોઈ શકે છે. જો કે, ફેડનો નિર્ણય આર્થિક વૃદ્ધિને નિયંત્રિત કરવા માટે છે. ફુગાવો ઘટાડવા માટે વ્યાજદર વધારવાનો નિર્ણય લેવામાં આવે છે, અને તેની સીધી અસર સોના-ચાંદી સહિત અન્ય કોમોડિટીના ભાવ પર પડે છે.
ભારતીય બજારની વાત કરીએ તો, મુંબઈ, અમદાવાદ, દિલ્હી જેવા મોટા શહેરોમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. ચાંદીના ભાવમાં પણ આશરે 2 થી 3 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. જોકે, આ આંકડા અંદાજિત છે અને બજારની સ્થિતિ પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આગામી દિવસોમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે જો ફેડ વ્યાજદર વધારવાનું ચાલુ રાખશે. જો કે, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ, ભારત જેવા દેશોમાં માંગમાં વધારો જેવા પરિબળો પણ ભાવને અસર કરે છે.
રોકાણકારો માટે સલાહ છે કે તેઓ બજારની સ્થિતિને સમજીને જ રોકાણ કરે. સોના-ચાંદીમાં રોકાણ લાંબા ગાળાના દ્રષ્ટિકોણથી કરવું વધુ સુરક્ષિત છે. ટૂંકા ગાળાની વધઘટથી ગભરાવાની જરૂર નથી.
આમ, યુએસ ફેડના નિર્ણયની સીધી અસર વૈશ્વિક અને ભારતીય બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવ પર પડી છે. આગામી સમયમાં પણ બજારમાં અસ્થિરતા રહેવાની શક્યતા છે.