છોટા ઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી અને સંખેડા તાલુકાના લગભગ 100 ખેડૂતો પોતાના ટ્રેક્ટર પરત ન મળવાથી ગંભીર આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ તમામ ખેડૂતોએ પોતાના ટ્રેક્ટર ભાડા કરાર પર આપ્યા હતા, પરંતુ બે વર્ષથી તે પરત નથી આવ્યા. આ ઘટનામાં સાયલા ગામના કલ્પેશ સોલંકી નામના યુવક સામે ખેડૂતોએ કથિત છેતરપિંડીનો આરોપ મૂક્યો છે.
ખેડૂતોના જણાવ્યા મુજબ, કલ્પેશ સોલંકીએ આ ટ્રેક્ટર ભાડે લેવા માટે કરાર કર્યા હતા. શરૂઆતમાં એક-બે મહિના સુધી તેમણે ભાડું ચૂકવ્યું હતું, પરંતુ તે પછી ભાડું ચૂકવવાનું બંધ કરી દીધું. છેલ્લા બે વર્ષથી ન તો ભાડું ચૂકવવામાં આવ્યું છે, ન તો ટ્રેક્ટર પરત કરવામાં આવ્યા છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે, આ ટ્રેક્ટર મોટે ભાગે બેંક લોન લઈને ખરીદવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે તેમના પર દેવાનો બોજો વધી ગયો છે.
નસવાડી અને સંખેડા તાલુકાના મોટાભાગના ખેડૂતો આદિવાસી સમુદાયના છે. તેમની આજીવિકા ખેતી પર આધારિત છે. ટ્રેક્ટર તેમના માટે ખેતી માટેનું સૌથી મહત્વનું સાધન છે. આ ઉપરાંત, ઘણા ખેડૂતો અન્યને ટ્રેક્ટર ભાડે આપીને વધારાની આવક મેળવતા હતા. હવે ટ્રેક્ટર પરત ન મળવાથી તેમની ખેતીની કામગીરી પણ ઠપ્પ થઈ ગઈ છે. એક તરફ બેંકના હપ્તા ભરવાની ફરજ છે, તો બીજી તરફ કમાણીના સાધન વિના પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવાની મજબૂરી છે. આ પરિસ્થિતિમાં ખેડૂતોમાં ભારે નિરાશા જોવા મળી રહી છે.
ખેડૂતોએ આ મામલે પોલીસમાં બે-ત્રણ વખત ફરિયાદ કરી હોવા છતાં કોઈ કાર્યવાહી થઈ નથી, એવો આક્ષેપ કર્યો છે. પોલીસની નિષ્ક્રિયતા સામે રોષ વ્યક્ત કરતાં ખેડૂતોએ છોટા ઉદેપુર જિલ્લા પંચાયતના ઉપપ્રમુખના નિવાસસ્થાને રજૂઆત કરી હતી. ત્યાં તેમણે પોતાની સમસ્યા સમજાવી અને ટ્રેક્ટર પરત અપાવવાની માંગ કરી હતી. જિલ્લા પંચાયત ઉપપ્રમુખે ખેડૂતોને વિશ્વાસ અપાવ્યો છે કે, તેઓ આ મામલે યોગ્ય કક્ષાએ રજૂઆત કરશે.
જોકે, ખેડૂતો હવે ધીરજ ગુમાવી રહ્યા છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે, જો આગામી દિવસોમાં ટ્રેક્ટર પરત નહીં આપવામાં આવે અને બાકી ભાડાની રકમ નહીં ચૂકવવામાં આવે, તો તેઓ ઉગ્ર આંદોલન કરવા મજબૂર થશે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે, તેમની પાસે ગુમાવવા માટે કંઈ બચ્યું નથી, કારણ કે તેમનું મુખ્ય સાધન જ છીનવાઈ ગયું છે.
આ ઉપરાંત, કલ્પેશ સોલંકી સામે નર્મદા જિલ્લામાં પણ ખેડૂતોના ટ્રેક્ટર લઈ જવાની ફરિયાદ થઈ હોવાની માહિતી મળી છે. જોકે, આ અંગે સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. અહેવાલ પ્રમાણે, આ યુવક નસવાડીથી લગભગ 400 કિલોમીટર દૂર સાયલામાં રહે છે. આટલા દૂર હોવા છતાં તે ખેડૂતોનો વિશ્વાસ મેળવી શક્યો, એ પણ ચિંતાનો વિષય છે.
આ મામલે પોલીસ તપાસ અને સત્તાવાર કાર્યવાહી બાદ જ હકીકત સામે આવશે. હાલ ખેડૂતો જિલ્લા પંચાયત ઉપપ્રમુખના આશ્વાસન પર આધાર રાખીને બેઠા છે. આ ઘટના ખેડૂતોની આર્થિક સુરક્ષા અને કાયદાકીય સંરક્ષણ અંગે ગંભીર સવાલો ઉઠાવે છે. સરકારી પદાધિકારીઓએ આ મામલે ગંભીરતાથી ધ્યાન આપવાની જરૂર છે, જેથી ખેડૂતોને ન્યાય મળી શકે.