બનાસકાંઠા જિલ્લાના ડીસા તાલુકામાં કોંગો ફીવરના શંકાસ્પદ કેસની માહિતી મળતા આરોગ્ય વિભાગના શ્રેષ્ઠ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા છે. જોકે, અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ કેસ હજુ પુષ્ટિ થયો નથી. દર્દીના લોહીના નમૂના તપાસ માટે લેબોરેટરી મોકલવામાં આવ્યા છે અને પરિણામ આવ્યા બાદ જ આ રોગની પુષ્ટિ થઈ શકશે.
ક્રિમિયન-કોંગો હેમરેજિક ફીવર (CCHF) તરીકે ઓળખાતો આ વાયરલ રોગ મુખ્યત્વે હાયલોમ્મા જાતિના ટિક (બગાઇ)ના કરડવાથી ફેલાય છે. આ ઉપરાંત ચેપગ્રસ્ત પશુઓના લોહી, પેશી કે શરીરના પ્રવાહીના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી પણ આ રોગ મનુષ્યમાં ફેલાઈ શકે છે. આ રોગના લક્ષણોમાં અચાનક તીવ્ર તાવ, માથાનો દુખાવો, સ્નાયુઓમાં દુખાવો, ઉબકા, ઊલટી, ઝાડા અને આંખોમાં લાલાશ સામેલ છે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં દર્દીને રક્તસ્ત્રાવ થઈ શકે છે, જે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
આરોગ્ય વિભાગની ટીમે તાત્કાલિક પગલાં લેતાં દર્દીને અલગતામાં (આઇસોલેશન) રાખ્યો છે. તેમના સંપર્કમાં આવેલા તમામ લોકોની યાદી બનાવીને તેમની તબીબી તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. દર્દીની સારવાર ચાલુ છે અને તેમની સ્થિતિ સ્થિર હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારીએ જણાવ્યું કે, મરઘીઓ અને પશુઓમાં ટિકના ઉપદ્રવને નિયંત્રિત કરવા માટે આજુબાજુના વિસ્તારમાં જંતુનાશક દવાનો છંટકાવ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, કોંગો ફીવર સામાન્ય રીતે એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિમાં નજીકના સંપર્કથી ભાગ્યે જ ફેલાય છે. મુખ્યત્વે ચેપગ્રસ્ત લોહીના સંપર્કમાં આવવાથી જ તે સંક્રમિત થઈ શકે છે. તેથી આરોગ્ય કર્મચારીઓ ‘પર્સનલ પ્રોટેક્ટિવ ઈક્વિપમેન્ટ’ પહેરીને કામ કરી રહ્યા છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પશુપાલકો અને પશુઓ સાથે કામ કરતા લોકોમાં આ રોગનું જોખમ વધુ હોય છે.
ગુજરાતમાં અગાઉ પણ આ રોગના કેસ નોંધાયા છે. વર્ષ 2019માં અમદાવાદ સહિત રાજ્યના કેટલાક જિલ્લાઓમાં કોંગો ફીવરના પુષ્ટ થયેલા કેસ મળ્યા હતા. તે સમયે આરોગ્ય વિભાગે વ્યાપક સર્વે કરીને આ રોગને ફેલાતો અટકાવ્યો હતો. આ અનુભવના આધારે હાલની પરિસ્થિતિ પર નિયંત્રણ મેળવવાનું સરળ રહેશે, એવો વિશ્વાસ અધિકારીઓએ વ્યક્ત કર્યો છે.
દરમિયાન, ડીસાના આરોગ્ય તંત્ર દ્વારા લોકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ ગભરાય નહીં. જો કોઈને તાવ, શરદી, અતિશય થાક, શરીરમાં દુખાવો કે અન્ય કોઈ અસામાન્ય લક્ષણો જણાય તો તુરંત જ નજીકની સરકારી હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે જાય. આરોગ્ય વિભાગે પશુપાલકોને તેમના પશુઓમાં ટિકના ઉપદ્રવ માટે સમયસર પશુ ચિકિત્સકની સલાહ મુજબ સારવાર કરાવવાની સલાહ આપી છે. તેમજ પશુઓ સાથે કામ કરતી વખતે સાવચેતી રાખવા અને રક્ષણાત્મક કપડાં પહેરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.
આ ઘટનાને પગલે જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા પશુ ચિકિત્સા વિભાગની ટીમો ડીસા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પશુઓના સ્વાસ્થ્યની તપાસ કરી રહી છે. અત્યાર સુધી કોઈ વધુ શંકાસ્પદ કેસ મળ્યો નથી. આરોગ્ય વિભાગનું કહેવું છે કે, રોગના પ્રસાર અંગે સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે અને તમામ સંભવિત પગલાં લેવામાં આવ્યાં છે. જનતાએ સરકારી સૂચનાઓનું પાલન કરવું અને કોઈપણ અફવાથી દૂર રહેવું જરૂરી છે.