સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં શાહુકારી વ્યવસાય ચલાવી રહેલા 79 શાહુકારોના લાયસન્સ જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા રદ કરવામાં આવ્યા છે. આ કાર્યવાહીમાં ભાજપના સ્થાનિક નેતા રાજુ કરપડાનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ નિર્ણયથી જિલ્લામાં શાહુકારી કાર્યવાહી સામે કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે.
ગુજરાત મની-લેન્ડર્સ એક્ટ, ૨૦૧૧ અન્વયે રાજ્યમાં શાહુકારી વ્યવસાય માટે લાયસન્સ ફરજિયાત છે. આ લાયસન્સ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા આપવામાં આવે છે. લાયસન્સ ધારક શાહુકારોએ નિયત વ્યાજ દર, રેકોર્ડ જાળવણી, દેવાદારો સાથેના વ્યવહારમાં પારદર્શિતા જેવા નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે. જો કોઈ શાહુકાર નિયમોનો ભંગ કરે, અયોગ્ય વ્યાજ વસૂલ કરે, અથવા દેવાદારોને હેરાન કરે, તો તેનું લાયસન્સ રદ કરવાની સત્તા તંત્રને છે. આ પગલા અંતર્ગત સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં ચકાસણી દરમિયાન 79 શાહુકારો નિયમોનું પાલન કરતા ન હોવાનું જણાયું હતું.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, તાજેતરમાં જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા શાહુકારોની તપાસ માટે ખાસ અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું હતું. આ અભિયાનમાં વિવિધ ગામો અને શહેરમાં રહેલા શાહુકારોની નોંધણી, તેમના રેકોર્ડ અને વ્યાજ વસૂલાતની પદ્ધતિની તપાસ કરવામાં આવી હતી. તપાસમાં ઘણા શાહુકારો પાસે માન્ય લાયસન્સ ન હોવાનું અથવા લાયસન્સની શરતોનું ઉલ્લંઘન થતું હોવાનું સામે આવ્યું હતું. જેના પગલે 79 શાહુકારોના લાયસન્સ રદ કરવાનો આદેશ કરવામાં આવ્યો છે.
આ યાદીમાં સુરેન્દ્રનગરના ભાજપ નેતા રાજુ કરપડાનો પણ સમાવેશ થાય છે. રાજુ કરપડા સ્થાનિક ભાજપ નેતા તરીકે જાણીતા છે. તેમના લાયસન્સ પણ અન્ય 78 શાહુકારોની જેમ નિયમ ભંગ બદલ રદ કરવામાં આવ્યા છે. જો કે, આ કાર્યવાહી રાજકીય દ્વેષથી પ્રેરિત હોવાના કોઈ પુરાવા નથી. તંત્રએ તમામ શાહુકારો સામે સમાન કાર્યવાહી કરી છે.
આ કાર્યવાહી અંગે જિલ્લા વહીવટી તંત્ર તરફથી સત્તાવાર નિવેદન આપવામાં આવ્યું નથી. પરંતુ અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા આપી છે કે શાહુકારી કાયદાના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે ભવિષ્યમાં પણ આવી કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે. આ પગલાનો હેતુ લોકોને શાહુકારોની શોષણથી રક્ષણ આપવાનો છે.
લાયસન્સ રદ કરાયેલા શાહુકારો તંત્રના આદેશ સામે અપીલ કરી શકે છે. કાયદામાં આવી જોગવાઈ છે. અપીલ સાંભળવાની સત્તા નિયામક પાસે છે. જો શાહુકાર નિયમોનું પાલન કરે અને દંડ ભરે તો લાયસન્સ ફરી મેળવી શકે છે.
સ્થાનિક લોકોમાં આ નિર્ણયને આવકારવામાં આવી રહ્યો છે. ઘણા લોકોએ શાહુકારો દ્વારા ઊંચા વ્યાજે લોન આપવા અને તેની વસૂલાતમાં જુલમ કરવાની ફરિયાદ કરી હતી. આ કાર્યવાહીથી શાહુકારી વ્યવસાયમાં નિયમન મજબૂત થશે અને લોકોને ન્યાય મળશે તેવી આશા છે.
ગુજરાતમાં શાહુકારી વ્યવસાય પર નિયંત્રણ માટે રાજ્ય સરકાર સમયાંતરે કડક પગલાં લેતી રહી છે. સુરેન્દ્રનગરમાં લેવાયેલો આ નિર્ણય અન્ય જિલ્લાઓ માટે પણ દાખલો બની શકે છે. શાહુકારો માટે હવે નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય બની ગયું છે.