ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે અને તાજેતરમાં તે $95 પ્રતિ બેરલની સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. આ વધારાની સૌથી વધુ અસર સુરતના ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ પર પડી છે, જે પેટ્રોલિયમ આધારિત કાચા માલ પર ખૂબ નિર્ભર છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લઈને દક્ષિણ ગુજરાત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (SGCCI) એ કેન્દ્રીય મંત્રીને કસ્ટમ ડ્યુટીમાં રાહત આપવાની માંગણી કરી છે.
સુરત દેશનું એક મુખ્ય ટેક્સટાઇલ ઉત્પાદન કેન્દ્ર છે. અહીં મોટા પ્રમાણમાં સિન્થેટિક કાપડનું ઉત્પાદન થાય છે, જેના માટે પોલિએસ્ટર અને અન્ય કૃત્રિમ તંતુઓનો ઉપયોગ થાય છે. આ તંતુઓ મુખ્યત્વે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોમાંથી બનાવવામાં આવે છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થતાં આ કાચા માલના ભાવ પણ વધી જાય છે, જે સીધી રીતે ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો કરે છે.
ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, પોલિએસ્ટર યાર્ન માટેનો મુખ્ય કાચો માલ શુદ્ધ ટેરેફ્થેલિક એસિડ (PTA) અને મોનો એથિલીન ગ્લાયકોલ (MEG) છે, જે બંને પેટ્રોલિયમમાંથી બનાવવામાં આવે છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થતાં આ રસાયણોના ભાવમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આને કારણે સુરતના હજારો પાવરલૂમ માલિકો અને નાના ઉદ્યોગકારો પર બમણો દબાણ આવ્યું છે. એક તરફ કાચા માલનો ખર્ચ વધ્યો છે, તો બીજી તરફ તૈયાર માલની કિંમતમાં તે પ્રમાણમાં વધારો કરવાનું પણ શક્ય બન્યું નથી. આથી તેમને ભારે નુકસાન થવાની ભીતિ છે.
SGCCI એ આ મુદ્દે કેન્દ્રીય મંત્રીને રજૂઆત કરી છે. ચેમ્બરે જણાવ્યું છે કે ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવને કારણે ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ ગંભીર કટોકટીમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. તેમણે પેટ્રોલિયમ આધારિત કાચા માલ પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવાની માંગણી કરી છે, જેથી ઉત્પાદકોને થોડી રાહત મળી શકે. આ સિવાય, વિદેશમાંથી આવતા સસ્તા કાપડ પર પણ પ્રતિબંધ અથવા ઊંચી આયાત ડ્યુટી લાદવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે, જેથી સ્વદેશી ઉદ્યોગને સ્પર્ધા કરવામાં મદદ મળી શકે.
આ વિષયનું મહત્વ એટલા માટે પણ વધારે છે, કારણ કે સુરતનો ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ લાખો લોકોને રોજગારી પૂરી પાડે છે. જો આ સંકટ લાંબો સમય ચાલે, તો મોટા પ્રમાણમાં લોકોની આજીવિકા પર અસર પડી શકે છે. ઉપરાંત, દેશમાંથી થતી ટેક્સટાઇલ નિકાસ પણ ઘટી શકે છે, જે દેશના વિદેશી હૂંડિયામણ પર વિપરીત અસર કરશે.
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આ વધારો મુખ્યત્વે ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને પુરવઠાની ચિંતાઓને કારણે થયો છે. વૈશ્વિક સ્તરે તેલ ઉત્પાદક દેશોના નિર્ણયો પણ તેની પાછળનું કારણ હોઈ શકે છે. જોકે, આ મુદ્દે કોઈ ચોક્કસ ટિપ્પણી કરવી અયોગ્ય છે. પરંતુ, તેલના ભાવમાં સતત વધારો થતો રહે તો અન્ય ક્ષેત્રો પર પણ તેની અસર દેખાઈ શકે છે.
આર્થિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સરકારે ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગની સમસ્યાઓ ગંભીરતાથી ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ. કસ્ટમ ડ્યુટીમાં રાહત આપવાથી તાત્કાલિક ભાવ દબાણ ઘટાડી શકાય છે, પરંતુ લાંબા ગાળાના વિકલ્પો પણ શોધવા જરૂરી છે. તેમણે સૂચન કર્યું કે સરકારે કાચા માલના વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો શોધવા અથવા સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પગલાં લેવાં જોઈએ.
સુરતમાં ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ લગભગ ૧૦૦ વર્ષ જૂનો ઇતિહાસ ધરાવે છે. અહીંના સ્થાનિક વેપારીઓ અને ઉત્પાદકોએ આ ઉદ્યોગને દેશના અગ્રણી ક્ષેત્રમાં સ્થાપિત કર્યો છે. આથી, કોઈપણ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિ માત્ર સુરત માટે જ નહીં, પરંતુ દેશના અર્થતંત્ર માટે પણ ચિંતાનો વિષય છે.
અત્યારે ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ સરકારના જવાબ તરફ આશાભરી નજરે જોઈ રહ્યા છે. SGCCIની માંગણી સ્વીકારવામાં આવે છે કે નહીં તેના પર ઉદ્યોગના ભાવિનો આધાર રહેશે. ત્યાં સુધી ઉદ્યોગે વધતા ખર્ચ અને ઘટતા નફા વચ્ચે સમતોલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરવો પડશે.