સુરતના કાપડ ઉદ્યોગ માટે આકરા સમયની શરૂઆત થઈ છે. ખાંડ અને ડુંગળી બાદ હવે કોલસાના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેના કારણે સુરતના કાપડ ઉદ્યોગ પર સૌથી વધુ અસર પડી છે. કોલસાનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે વીજળી ઉત્પાદન અને ડાઈંગ પ્રક્રિયામાં થાય છે, જે કાપડ ઉત્પાદનની અનિવાર્ય જરૂરિયાત છે.
હાલમાં કોલસાના ભાવમાં અચાનક વધારો થયો છે, જેના કારણે ઉદ્યોગકારોમાં ચિંતા ફેલાઈ છે. અગાઉ ખાંડ અને ડુંગળીના ભાવમાં વધારો થતાં સામાન્ય જનતાને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. હવે કોલસાના ભાવમાં થયેલા વધારાથી ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો થવાની શક્યતા છે, જેની સીધી અસર કાપડના ભાવ પર પડશે.
સુરત શહેર દેશના સૌથી મોટા કાપડ ઉદ્યોગ કેન્દ્રો પૈકીનું એક છે. અહીંથી દેશ અને દુનિયાના વિવિધ ભાગોમાં કાપડની નિકાસ થાય છે. કોલસાના ભાવમાં વધારો થતાં સ્થાનિક ઉદ્યોગકારો પર બેવડો બોજ પડ્યો છે: એક તરફ કાચા માલની કિંમત વધી છે, તો બીજી તરફ ઉત્પાદન ખર્ચ પણ વધ્યો છે.
ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, કોલસાના ભાવમાં વધારાનાં ઘણાં કારણો છે. વૈશ્વિક બજારમાં કોલસાની માંગ વધી છે, જ્યારે પુરવઠામાં ઘટાડો થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કોલસાના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો અને પરિવહન ખર્ચમાં વધારો જેવા પરિબળોએ ભાવ વધારવામાં ભૂમિકા ભજવી છે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક બજારમાં કોલસાની અછત વર્તાઈ રહી છે.
સુરતના કાપડ ઉદ્યોગકારોએ જણાવ્યું છે કે, કોલસાના ભાવમાં થયેલા વધારાથી ઉત્પાદન ખર્ચમાં ઓછામાં ઓછો 10 થી 15 ટકાનો વધારો થયો છે. આ ઉપરાંત, વીજળીની કિંમત પણ વધવાની શક્યતા છે, કારણ કે ઘણી મિલો પોતાની વીજળી કોલસાથી ઉત્પન્ન કરે છે. ઉદ્યોગકારોનું કહેવું છે કે, જો ભાવ આ જ રીતે વધતા રહેશે, તો કાપડ ઉત્પાદન ઘટાડવું પડશે અને કામદારોની નોકરી પર પણ સંકટ આવી શકે છે.
આ મુદ્દે સુરત ટેક્સટાઇલ મર્ચન્ટ્સ એસોસિએશનના પ્રમુખ શ્રી અશોક ગજ્જરે જણાવ્યું હતું કે, "કોલસાના ભાવમાં થયેલો વધારો અમારા માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. અમે સરકાર પાસે માંગ કરીએ છીએ કે કોલસાના પુરવઠામાં સુધારો કરવામાં આવે અને ભાવ સ્થિર રાખવા માટે પગલાં લેવામાં આવે." સ્થાનિક વેપારીઓએ પણ આ મુદ્દે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
સરકારી અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે, કોલસાની સ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને પુરવઠાની કોઈ અછત નથી. તેમણે કહ્યું કે, વૈશ્વિક બજારમાં થયેલા ફેરફારોને કારણે ભાવમાં વધારો થયો છે, પરંતુ ટૂંક સમયમાં પરિસ્થિતિ સામાન્ય થઈ જશે. જોકે, ઉદ્યોગકારોને આ આશ્વાસન પરિપૂર્ણ વિશ્વાસ નથી.
અર્થશાસ્ત્રીઓના જણાવ્યા અનુસાર, કોલસાના ભાવમાં વધારાની અસર માત્ર કાપડ ઉદ્યોગ પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ અન્ય ક્ષેત્રો પર પણ તેની અસર જોવા મળી શકે છે. વીજળીના ભાવમાં સંભવિત વધારાને કારણે ઘરગથ્થુ ગ્રાહકોને પણ તેનો ફટકો પડી શકે છે.
આ પરિસ્થિતિમાં સુરતના કાપડ ઉદ્યોગ માટે ટૂંકા ગાળામાં રાહતના સંકેત દેખાતા નથી. ઉદ્યોગકારો સરકાર પાસેથી રાહત પેકેજ અથવા કરમાં છૂટની માંગણી કરી રહ્યા છે. સાથે જ, તેઓએ કોલસાના વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો શોધવા પર પણ ભાર મૂક્યો છે.
સુરત શહેરની આર્થિક પ્રગતિમાં કાપડ ઉદ્યોગનો મોટો ફાળો છે. આ ઉદ્યોગમાં લાખો લોકો રોજગારી મેળવે છે. કોલસાના ભાવમાં વધારાને કારણે જો ઉત્પાદન ઘટશે, તો તેની સામાજિક અસર પણ થશે. તેથી આ મુદ્દે તાત્કાલિક ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.
આગામી દિવસોમાં કોલસાના ભાવની સ્થિતિ પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે. આ સંદર્ભમાં સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે સંકલન જરૂરી છે. ઉદ્યોગકારો, વેપારીઓ અને નાગરિકો બધાની અપેક્ષા છે કે પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં આવે અને કોઈ મોટી કટોકટી ન ઊભી થાય.