ઈલોન મસ્કની અવકાશ કંપની સ્પેસએક્સે અમેરિકાના લુઝિઆના રાજ્યમાં દુનિયાની સૌથી મોટી રોકેટ લોન્ચ ફેસિલિટી બનાવવાની જાહેરાત કરી છે. આ પ્રોજેક્ટ માટે ૧,૨૫,૦૦૦ એકર જમીન ફાળવવામાં આવશે અને તેમાં ૧૦૦ બિલિયન ડોલર (આશરે ૮.૩ લાખ કરોડ રૂપિયા)નું રોકાણ થવાનો અંદાજ છે.
કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, નવા સ્ટારબેઝ લુઝિઆનાનું બાંધકામ ૨૦૨૭માં શરૂ થશે અને ૨૦૨૯માં ત્યાંથી પહેલું સ્ટારશિપ રોકેટ લોન્ચ કરવામાં આવશે. આ સ્થળ પરથી દર વર્ષે હજારો મિશન ઓપરેટ કરવાનું આયોજન છે. સ્પેસએક્સ હાલમાં ફ્લોરિડાના કેપ કેનાવેરલ, કેલિફોર્નિયાના સ્પેસફોર્સ બેઝ અને ટેક્સાસના સ્ટારબેઝથી રોકેટ લોન્ચ કરે છે. લુઝિઆનાની આ સાઇટ કંપનીની ચોથી અને સૌથી મોટી લોન્ચિંગ સાઇટ હશે.
નવું સ્ટારબેઝ સંપૂર્ણપણે આત્મનિર્ભર સ્પેસપોર્ટ તરીકે ડિઝાઇન કરવામાં આવી રહ્યું છે. ત્યાં પ્રોપેલન્ટ (રોકેટ બળતણ) ઉત્પાદન, વીજળી ઉત્પાદન, પાણી દ્વારા શિપિંગની વ્યવસ્થા, વ્હીકલ પ્રોસેસિંગ સુવિધા અને એરપોર્ટ જેવી સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટને કારણે આશરે ૩,૦૦૦ નવી નોકરીઓનું સર્જન થવાનો અંદાજ છે.
સ્પેસએક્સે જણાવ્યું કે, આ પ્રોજેક્ટ સાથે જ વર્મિલિયોન પેરિશના દરિયાકિનારાના સંરક્ષણ માટે પણ કામ કરવામાં આવશે. આ વિસ્તારનો દરિયાકિનારો દર વર્ષે લગભગ ૨૩ ફીટ જમીન ગુમાવી રહ્યો છે, જે પર્યાવરણીય ચિંતાનો વિષય છે. કંપની પર્યાવરણીય સંતુલન જાળવવાની સાથે સ્થાનિક સમુદાયના વિકાસમાં પણ યોગદાન આપવા માંગે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, આ પ્રોજેક્ટ અવકાશ ક્ષેત્રે એક નવો સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે. સ્ટારશિપ સંપૂર્ણ રીતે ફરીથી ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવું ભારે વાહન છે, જે ભવિષ્યમાં મંગળ અને ચંદ્ર પર માનવ મિશન મોકલવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. લુઝિઆનાની આ નવી ફેસિલિટી સ્પેસએક્સની વૈશ્વિક ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે.
આ યોજના અંગે સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અને પર્યાવરણ સંગઠનો દ્વારા વિવિધ પ્રતિક્રિયાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જ્યાં કેટલાક આને આર્થિક વિકાસની તક માને છે, ત્યાં કેટલાક પર્યાવરણ પર થતી અસર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરે છે. સ્પેસએક્સે કહ્યું છે કે, તમામ નિયમો અને પર્યાવરણીય ધોરણોનું પાલન કરવામાં આવશે.
રોકેટ લોન્ચિંગ ક્ષેત્રે સ્પેસએક્સનો આ સૌથી મહત્વાકાંક્ષી વિસ્તરણ પ્રોજેક્ટ છે. ૧૦૦ બિલિયન ડોલરનું રોકાણ તેને હાલના સ્ટારબેઝ કરતાં ઘણું મોટું બનાવશે. આ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણથી માત્ર અમેરિકાના અવકાશ કાર્યક્રમને જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક અવકાશ સંશોધનને પણ નવી દિશા મળી શકે છે.