નવી દિલ્હી: કોંગ્રેસનાં વરિષ્ઠ નેતા સોનિયા ગાંધીનાં પુસ્તકને પ્રકાશિત કરવાનો ઇનકાર કરતાં પ્રકાશક દેશપેંગ્વિન ચર્ચામાં આવ્યું છે. આ ઘટનાએ રાજકીય વર્તુળોમાં હલચલ મચાવી છે, જોકે પ્રકાશકે આ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું નથી.
સૂત્રો અનુસાર, દેશપેંગ્વિન દ્વારા આ નિર્ણય ભારતીય રાજકારણ અને ઐતિહાસિક ઘટનાઓ સાથે સંકળાયેલા કેટલાક પ્રકરણોના સંદર્ભમાં લેવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે, પરંતુ આ વાતની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ શકી નથી. પ્રકાશકનાં પ્રવક્તાનો સંપર્ક કરતાં તેમણે કોઈ ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
જાણવા મળ્યા મુજબ, સોનિયા ગાંધીનું આ પુસ્તક ભારતની સ્વતંત્રતા ચળવળ અને કોંગ્રેસ પાર્ટીના ઇતિહાસ પર આધારિત છે. આ પુસ્તકમાં દેશના રાજકીય પરિવર્તનની વિગતવાર ચર્ચા હોવાનું કહેવાય છે. જોકે, હજુ સુધી આ પુસ્તકનું નામ, વિષયવસ્તુ અથવા પ્રકાશનની તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી.
કોંગ્રેસ પક્ષે આ ઘટના પર આક્ષેપ કરતાં કહ્યું છે કે, સોનિયા ગાંધી એક અનુભવી નેતા છે અને તેમનાં લખાણોને દબાવવાના પ્રયાસો બેકાર છે. કોંગ્રેસના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે, “આ પુસ્તક પ્રકાશિત કરવાનો અધિકાર લેખકનો છે, અને કોઈ પણ સંસ્થાએ દબાણને વશ થઈને આવો નિર્ણય ન લેવો જોઈએ.” બીજી તરફ, ભાજપના નેતાઓએ આ મુદ્દે મૌન સેવ્યું છે, પરંતુ સમાજના કેટલાક વર્ગોમાંથી પ્રકાશકના નિર્ણયને સમર્થન આપતા અવાજો પણ સંભળાયા છે.
પ્રકાશનના ક્ષેત્રમાં કામ કરતા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે, જો કોઈ પ્રકાશક કોઈ પુસ્તક છાપવાનો ઇનકાર કરે તો તે પણ તેની સ્વતંત્રતા છે, પરંતુ જો તેમાં રાજકીય દબાણ હોય તો તે લોકશાહી મૂલ્યો માટે ચિંતાનો વિષય છે. ભારતમાં બંધારણ દ્વારા પ્રગટાવવાની સ્વતંત્રતા આપવામાં આવી છે, પરંતુ પ્રકાશકોને પણ પોતાના સિદ્ધાંતો અનુસાર નિર્ણય લેવાનો અધિકાર છે.
આ ઘટનાએ ભારતમાં પ્રકાશન ઉદ્યોગ અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા વિશે નવી ચર્ચા શરૂ કરી છે. સામાજિક કાર્યકર્તાઓએ માંગ કરી છે કે, પ્રકાશકે પોતાના નિર્ણય વિશે પારદર્શિતા રાખવી જોઈએ, જેથી કોઈ પણ પ્રકારની ગેરસમજ દૂર થઈ શકે. હવે એ જોવું રહ્યું કે, આ વિવાદ આગળ વધે છે કે શાંત પડે છે.
નોંધનીય છે કે, સોનિયા ગાંધી પહેલેથી જ રાજકીય દ્રષ્ટિએ સક્રિય છે અને તેમનાં કેટલાંય પુસ્તકો અન્ય પ્રકાશકો દ્વારા પ્રકાશિત થઈ ચૂક્યાં છે. આમ છતાં, આ નવા પુસ્તકને લઈને જે વિવાદ સર્જાયો છે તે રાજકીય અને સાહિત્યિક બંને ક્ષેત્રે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.