ભારતીય રેલવેએ મુસાફરોની સુરક્ષા, સ્વચ્છતા અને શિસ્ત સુધારવા માટે નિયમોના ભંગ બદલ દંડમાં મોટો વધારો કર્યો છે. આ નવા નિયમો હવે દેશભરની તમામ ટ્રેનોમાં લાગુ થઈ ગયા છે. અમુક ઉલ્લંઘનો માટે દંડ પહેલાંની સરખામણીમાં પાંચ ગણા સુધી વધારી દેવામાં આવ્યો છે. રેલવે વિભાગ દ્વારા આ સંદર્ભમાં નવી યાદી જાહેર કરવામાં આવી છે.
નવા નિયમો અનુસાર, મહિલા કોચમાં અધિકૃત મંજૂરી વિના ઘૂસવા પર ₹2500 દંડ લાગશે. આ ઉપરાંત, ટ્રેનમાં કે સ્ટેશન પર ધૂમ્રપાન કરતા પકડાયા પર ₹2000 દંડ વસૂલવામાં આવશે. આ બે દંડ ઉપરાંત અન્ય ઘણા ઉલ્લંઘનો માટે પણ દંડની રકમ વધારવામાં આવી છે. ટિકિટ વગર મુસાફરી અથવા તો અન્ય નિયમ ભંગના કિસ્સામાં પણ હવે વધુ રકમ ચૂકવવી પડશે.
રેલવેના આ નિર્ણયનો હેતુ મુસાફરી દરમિયાન નિયમોનું ઉલ્લંઘન ઘટાડવાનો છે. પહેલાં કરતાં ઓછા દંડને કારણે ઘણા લોકો નિયમ તોડવાનું પરિણામ હળવું લેતા હતા. પરંતુ હવે પાંચ ગણા સુધીનો દંડ થવાથી લોકો નિયમોનું પાલન કરશે, એવી રેલવે વિભાગને આશા છે. ખાસ કરીને મહિલા કોચમાં ઘૂસણખોરી અંગેનો દંડ વધારવાથી મહિલા મુસાફરોની સુરક્ષા વધુ મજબૂત થશે.
ભારતીય રેલવે અધિનિયમ ૧૯૮૯ હેઠળ આ દંડ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. આ અધિનિયમની કલમોમાં સુધારો કરીને રેલવે મંત્રાલયે નવી દંડ રકમ મંજૂર કરી છે. આ નવી યાદી રેલવે સ્ટેશન પર પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે. ઉપરાંત, રેલવેની સત્તાવાર વેબસાઈટ અને મોબાઈલ એપ પર પણ આ માહિતી ઉપલબ્ધ રહેશે. મુસાફરોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ આ યાદીનો અભ્યાસ કરીને નિયમોનું પાલન કરે.
નવા દંડના નિયમો લાગુ થવાથી ટ્રેનમાં શિસ્ત સુધરશે અને મુસાફરી વધુ સુરક્ષિત બનશે. ઘણા મુસાફરો રેલવેના આ પગલાને આવકારી રહ્યા છે. તો કેટલાકનું કહેવું છે કે પહેલા કરતાં દંડ વધારવો એ યોગ્ય છે, પરંતુ સાથે નિયમોની જાણકારી પણ ફેલાવવી જોઈએ. જો કોઈ વ્યક્તિ નિયમ તોડે છે તો તેને તક આપીને સમજાવવાની જરૂર છે.
આ સિવાય, રેલવે તરફથી ખાસ ઝુંબેશ ચલાવીને મુસાફરોને નવા નિયમો વિશે જાગૃત કરવાનું આયોજન છે. સ્ટેશનો પર એનાઉન્સમેન્ટ અને પોસ્ટરો દ્વારા માહિતી આપવામાં આવશે. આ ઝુંબેશનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે મુસાફરોને દંડની રકમ વિશે અગાઉથી જ ખબર પડે, જેથી કોઈ અજાણતા નિયમ ભંગ ન થાય.
રેલવે વિભાગનું કહેવું છે કે આ નવા દંડ લાગુ કરતા પહેલા વિવિધ રેલવે ઝોનમાં અભિપ્રાય માંગવામાં આવ્યા હતા. આ પગલાથી આવકમાં પણ વધારો થશે, જેનો ઉપયોગ મુસાફરોની સુવિધાઓ સુધારવામાં થઈ શકે છે. જેમ કે, નવી ટ્રેનો શરૂ કરવી, સ્ટેશનોનું આધુનિકીકરણ અને સફાઈ વ્યવસ્થા સુધારવી.
નવી દંડ યાદી અનુસાર, ટ્રેનમાં ધૂમ્રપાન કરવું, મહિલા કોચમાં ઘૂસવું, વગર ટિકિટ મુસાફરી, અનિયમિત સામાન લઈ જવો જેવા ગુનાઓ માટે હવે વધુ ભારે દંડ લાગશે. મુસાફરોએ પોતાની મુસાફરી દરમિયાન આ નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે. જો કોઈને નવી યાદી વિશે શંકા હોય, તો તે સ્ટેશન પર પૂછી શકે છે.