ભારતીય ડાક સેવા (ઇન્ડિયા પોસ્ટ) દ્વારા ચલાવવામાં આવતી રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) યોજના નાની બચત માટે એક સુરક્ષિત અને લોકપ્રિય વિકલ્પ છે. અત્યારે સોશિયલ મીડિયા પર એવી માહિતી વાયરલ થઈ રહી છે કે જો તમે દરરોજ માત્ર ₹૧૯૫ની બચત કરીને તે રકમ પોસ્ટ ઑફિસની RD યોજનામાં જમા કરશો, તો ૧૦ વર્ષ પછી પરિપક્વતા (મેચ્યોરિટી) સમયે આશરે ₹૧૦ લાખની રકમ મળી શકે છે.
હાલમાં પોસ્ટ ઑફિસ RD યોજના પર વાર્ષિક ૬.૭% વ્યાજ દર (ત્રિમાસિક ચક્રવૃદ્ધિ) મળે છે. આ દર સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે અને સમયાંતરે બદલાતો રહે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ દરરોજ ₹૧૯૫ બચાવે તો મહિનામાં લગભગ ₹૫,૮૫૦ (પ્રતિ માસ) જમા કરી શકે છે. ૧૦ વર્ષના સમયગાળામાં કુલ જમા થતી રકમ લગભગ ₹૭,૦૨,૦૦૦ થાય છે. હાલના વ્યાજ દર અનુસાર, પરિપક્વતા સમયે વ્યાજ સહિત કુલ રકમ લગભગ ₹૧૦ લાખ સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે, આ ગણતરી આશરે છે અને વ્યાજ દરમાં ફેરફાર થવાથી અંતિમ રકમમાં તફાવત આવી શકે છે.
પોસ્ટ ઑફિસ RD યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે સરકાર દ્વારા સંચાલિત હોવાથી સંપૂર્ણ સુરક્ષિત છે. બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) સાથે સરખામણી કરીએ તો, ઘણી બેંકોમાં મળતા વ્યાજ દર કરતાં પોસ્ટ ઑફિસ RD નો દર હાલમાં થોડો વધુ અથવા સમકક્ષ છે. ઉપરાંત, RD યોજનામાં દર મહિને નાની રકમ જમા કરવાની સુવિધા છે, જે નિયમિત બચતની ટેવ પાડવા માટે ઉપયોગી છે. આ યોજનામાં રોકાણ કરવાથી આવકવેરા કાયદાની કલમ 80C હેઠળ ટેક્સ લાભ પણ મળે છે.
આ યોજનામાં લઘુત્તમ જમા રકમ ₹૧૦ છે, અને એકાઉન્ટ ૫ વર્ષ કે ૧૦ વર્ષના સમયગાળા માટે ખોલી શકાય છે. એકાઉન્ટ ખોલવા માટે કોઈ પણ પુખ્ત વ્યક્તિ પોતાના નામે, સંયુક્ત રીતે અથવા નાબાલ બાળક વતી ખોલાવી શકે છે. પોસ્ટ ઑફિસમાં ફોર્મ ભરીને, ઓળખ અને સરનામાના દસ્તાવેજો સાથે સરળતાથી એકાઉન્ટ ખોલી શકાય છે. દર મહિને ચોક્કસ તારીખે રકમ જમા કરવી પડે છે; જો કોઈ મહિને જમા ન કરવામાં આવે તો વિલંબ શુલ્ક લાગે છે.
નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે કોઈ પણ બચત યોજનામાં રોકાણ કરતા પહેલા તમારી નાણાંકીય જરૂરિયાત અને જોખમ સમજવું જરૂરી છે. પોસ્ટ ઑફિસ RD એ જોખમ-મુક્ત યોજના છે, પરંતુ તેનું વળતર બજાર સાથે જોડાયેલા રોકાણો કરતાં ઓછું હોય છે. આ ઉપરાંત, વ્યાજ દરો સરકાર સમયાંતરે બદલતી રહે છે, તેથી ગણતરી માટે નવીનતમ દર તપાસવો જરૂરી છે. વધુ માહિતી માટે નજીકની પોસ્ટ ઑફિસ અથવા સત્તાવાર વેબસાઇટ indiapost.gov.in પર મુલાકાત લઈ શકાય છે.