કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી પ્રધાનમંત્રી સૂક્ષ્મ ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યમ યોજના (PMFME) નો હેતુ દેશના લાખો નાના ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યોગોને ઔપચારિક બનાવવાનો છે. આ યોજના હેઠળ ફૂડ બિઝનેસ શરૂ કરવા અથવા વિસ્તારવા માટે ₹10 લાખ સુધીની લોન અને 35% સુધીની સબસિડી આપવામાં આવે છે. જો તમે પણ ખાદ્ય પ્રક્રિયા ક્ષેત્રમાં પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરવા માંગો છો, તો આ યોજના તમારા માટે ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
આ યોજના કેન્દ્ર સરકારના 'આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન' હેઠળ શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દેશના ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા નાના ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યોગોને મજબૂત બનાવવાનો છે. આ યોજના દ્વારા સ્વ-સહાય જૂથો, સહકારી મંડળીઓ, ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો અને વ્યક્તિગત ઉદ્યોગ સાહસિકોને ટેકો આપવામાં આવે છે.
યોજના હેઠળ કયા કયા લાભ મળે છે? સૌથી મહત્વનો લાભ એ છે કે પ્રોજેક્ટના કુલ ખર્ચના 35% સુધીની સબસિડી આપવામાં આવે છે. આ સબસિડીની મહત્તમ મર્યાદા ₹10 લાખ છે. એટલે કે, જો તમારો પ્રોજેક્ટ ખર્ચ ₹28.5 લાખ છે, તો તમને ₹10 લાખ સુધીની સબસિડી મળી શકે છે. આ ઉપરાંત, લોન માટે બેંક દ્વારા વ્યાજ દરમાં પણ છૂટ આપવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે 7% વ્યાજ દરમાં સરકાર 3% સુધીની વ્યાજ સબસિડી પણ આપે છે, જેથી અસરકારક વ્યાજ દર ઘટીને 4% થઈ જાય છે.
યોજનાનો લાભ કોણ લઈ શકે? આ યોજના હેઠળ નીચેના લોકો અરજી કરી શકે છે: (1) વ્યક્તિગત ઉદ્યોગ સાહસિકો, (2) સ્વ-સહાય જૂથો (SHG), (3) સહકારી મંડળીઓ, (4) ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPO), અને (5) નાના ખાદ્ય પ્રક્રિયા એકમો. અરજદાર પાસે ખાદ્ય પ્રક્રિયા સંબંધિત કોઈપણ પ્રકારનો અનુભવ હોવો જરૂરી છે. નવો વ્યવસાય શરૂ કરવા માંગતા લોકો પણ આ યોજનાનો લાભ લઈ શકે છે, પરંતુ તેમણે એક વ્યવસાયિક યોજના (બિઝનેસ પ્લાન) રજૂ કરવી પડશે.
યોજના માટે અરજી કેવી રીતે કરવી? અરજી કરવાની પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ઑનલાઇન છે. જે લોકો લાભ લેવા ઈચ્છે છે તેઓ pmfme.gov.in પોર્ટલ પર જઈને નોંધણી કરાવી શકે છે. અરજી કરતી વખતે જરૂરી દસ્તાવેજો જેવા કે આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટો, બેંક પાસબુક, વ્યવસાયિક યોજના વગેરે સાથે રાખવા જોઈએ. રાજ્ય સરકારની નોડલ એજન્સી અરજીની ચકાસણી કરીને પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપે છે. મંજૂરી મળ્યા બાદ સબસિડીની રકમ સીધી બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.
આ યોજના દેશના ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ખાદ્ય પ્રક્રિયા ક્ષેત્રમાં રોજગારીની ઘણી તકો છે. આ યોજના દ્વારા નાના ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન મળે છે અને સ્થાનિક ઉત્પાદનોને વૈશ્વિક બજારમાં પ્રોત્સાહન મળે છે. જો તમે પણ આ યોજનાનો લાભ લેવા માગો છો, તો વહેલી તકે અરજી કરી દો, કારણ કે આ યોજના 2025-26 સુધી ચાલુ રહેશે.