ભારત સરકારે 'એક દેશ, એક સમય' નીતિ અંતર્ગત મોટો નિર્ણય લીધો છે. હવે દેશની તમામ સંસ્થાઓમાં ભારતીય પ્રમાણિત સમય (IST) જ અનુસરવો પડશે. આ ફેરફાર માર્ચ ૨૦૨૭થી લાગુ થશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય દેશભરમાં સમયની એકરૂપતા લાવવાનો છે.
ભારતમાં સ્વતંત્રતા બાદથી એક જ સમયક્ષેત્ર (IST) અમલમાં છે, પરંતુ ઉત્તર-પૂર્વના કેટલાક રાજ્યો લાંબા સમયથી અલગ સમયક્ષેત્રની માંગ કરતા આવ્યા છે. કેટલાક નિષ્ણાંતો માને છે કે બે સમયક્ષેત્ર હોવાથી ઊર્જાની બચત થઈ શકે, પણ કેન્દ્ર સરકારે આ પ્રસ્તાવને ફગાવી દીધો છે. 'એક દેશ, એક સમય' નીતિ આ લાંબી ચર્ચાનો નિર્ણાયક અંત લાવે છે.
નવા નિયમ મુજબ, તમામ સરકારી અને ખાનગી સંસ્થાઓએ IST જ પાળવો ફરજિયાત હશે. શાળાઓ, કૉલેજો, ઓફિસો, ઉદ્યોગો સહિત દરેક ક્ષેત્ર આ દાયરામાં આવશે. સમય આખા વર્ષ દરમિયાન સ્થિર રહેશે, અને ડેલાઇટ સેવિંગ જેવી કોઈ મોસમી છૂટ નહીં આપવામાં આવે. સરકારી અહેવાલો અનુસાર, આ નિર્ણય દેશના તમામ ભાગોમાં સમાન સમયગણતરી સુનિશ્ચિત કરશે.
સરકારનું માનવું છે કે એક સમયના પાલનથી સંચાર, પરિવહન અને વ્યાપારમાં સરળતા આવશે. રેલવે અને એરલાઈન્સના શેડ્યૂલમાં એકરૂપતા રહેશે, જેના કારણે મુસાફરોને ફાયદો થશે. ડિજિટલ સેવાઓ, બેંકિંગ વ્યવહાર અને સ્ટોક માર્કેટમાં પણ સુસંગતતા વધશે. ઉત્પાદકતા વધવાની સાથે આર્થિક લાભ થવાની આશા છે.
જોકે, આ નિર્ણયને લઈને કેટલાક પ્રદેશોમાં ચિંતા વ્યક્ત થઈ છે. ઉત્તર-પૂર્વ રાજ્યોમાં સૂર્યોદય વહેલો થતો હોવાથી લોકોની દિનચર્યા પર અસર થઈ શકે છે. પરંતુ કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નીતિ લોકોના જીવનમાં મોટા ફેરફાર નહીં કરે, ફક્ત સમયનું ધોરણ કેન્દ્રીય રહેશે. સરકારે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આ અંગે જરૂરી સૂચનાઓ આપી છે.
આ નિર્ણયથી ભારત વૈશ્વિક સ્તરે એક સમર્પિત અને સંગઠિત દેશ તરીકે છવાશે. માર્ચ ૨૦૨૭ સુધીમાં તમામ સંસ્થાઓને નવી સમયપદ્ધતિ અનુસાર પોતાની કાર્યપ્રણાલી ગોઠવવાનો સમય મળશે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે આ નીતિનો અમલ ભૂમિ પર કેવી રીતે થાય છે.