નેપાળમાં મેઘાડમ્બર વરસાદને કારણે આવેલા પૂરે દેશની માળખાકીય સુવિધાઓને વ્યાપક નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. રસ્તા, પુલ, વીજ ઉત્પાદન, બેંકિંગ અને ટેલિકોમ સેવાઓ સહિત ઘણી મહત્વની સેવાઓ ઠપ્પ થઈ ગઈ છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત બન્યું છે.
પૂરના કારણે લગભગ 40 કિલોમીટર જેટલા રસ્તાઓ ક્ષતિગ્રસ્ત થયા છે અને 19 પુલ તૂટી ગયા છે. રસુવાથી માલ્ખુ વચ્ચે આવેલા 20થી વધુ સસ્પેન્શન અને મોટરેબલ પુલ પાણીના પ્રવાહમાં વહી ગયા છે. આમાં ધાદિંગબેસીને જોડતો મહત્વનો પુલ પણ સામેલ છે. પુલ તૂટવાથી અનેક વિસ્તારોનો સંપર્ક તૂટી ગયો છે અને વાહનવ્યવહાર ઠપ્પ થઈ ગયો છે.
વીજ ઉત્પાદનના ક્ષેત્રે પણ મોટું નુકસાન થયું છે. 11 હાઈડ્રો પાવર પ્લાન્ટ ક્ષતિગ્રસ્ત થતાં 431 મેગાવોટ વીજળીનું ઉત્પાદન સ્થગિત થઈ ગયું છે. આને કારણે અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓમાં વીજ પુરવઠો ભાગ્યે જ ચાલી રહ્યો છે. દેશની વીજ જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો હાઈડ્રો પાવરમાંથી પૂરવામાં આવતો હોવાથી આ સ્થિતિ ચિંતાજનક છે.
નાણાકીય સેવાઓ પર પણ પૂરનો ગંભીર ફટકો પડ્યો છે. અડધા ડઝનથી વધુ બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓની ઓફિસો પાણીમાં ડૂબી ગઈ છે, જ્યારે કુલ 12થી વધુ બેંક શાખાઓને નુકસાન પહોંચવાથી તેમની કામગીરી અટકી ગઈ છે. સ્થાનિક લોકોને નાણાકીય લેવડ-દેવડમાં ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
સંચાર વ્યવસ્થા પણ ખોરવાઈ ગઈ છે. NTC અને Ncellના ટાવર, ઓપ્ટિકલ ફાઈબર કેબલ સહિત 25થી વધુ ટેલિકોમ સાઈટ્સ ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ છે. નેપાળ ટેલિકોમની ચીન સાથે જોડતી ફાઈબર લાઈન પણ તૂટી ગઈ છે. આ ઉપરાંત રસુવા, ધાદિંગ અને નુવાકોટ જિલ્લામાં 6 સ્થળોએ લગાવવામાં આવેલી પૂરની સમયસૂચક ચેતવણી પ્રણાલી પણ નિષ્ફળ ગઈ છે, જેના કારણે સમયસર લોકોને ચેતવણી આપી શકાઈ નથી.
ધાદિંગ, રસુવા અને નુવાકોટ જેવા હિમાલયની તળેટીમાં આવેલા જિલ્લાઓ પહેલાથી જ ભૂસ્ખલન અને પૂર જેવી કુદરતી આફતો માટે સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે. અહીંના માર્ગો ઘણી વખત અવરજવર માટે એકમાત્ર સાધન હોય છે. આવી સ્થિતિમાં માળખાકીય સુવિધાઓને થયેલું આ વ્યાપક નુકસાન સ્થાનિક અર્થવ્યવસ્થા અને લોકોના રોજબરોજના જીવન પર લાંબા સમય સુધી અસર કરશે. હાલમાં જે વિસ્તારોનો સંપર્ક તૂટી ગયો છે, ત્યાં મોબાઈલ નેટવર્ક ન હોવાથી લોકો એકબીજા સાથે સંપર્ક કરી શકતા નથી. આથી બચાવ ટીમોને પણ યોગ્ય માહિતી મળી શકતી નથી.
નુવાકોટ જિલ્લાના બિદુર-6 સ્થિત ખામ્પાકામ્પમાં આવેલી સેન્ટ્રલ જેલના વહીવટી મકાન અને નેપાળ પોલીસ સુરક્ષા યુનિટની ઇમારતને પણ નુકસાન થયું છે. જેલની બહારની દીવાલો અને પોલીસના વાહનોને નુકસાન પહોંચ્યું છે. જોકે, રાહતની બાબત એ છે કે જેલમાં બંધ તમામ 800 કેદીઓ સુરક્ષિત છે.
પૂરના પરિણામે અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓમાં પીવાના પાણી, ખોરાક અને દવાઓની તીવ્ર અછત સર્જાઈ છે. રસ્તા અને પુલ ક્ષતિગ્રસ્ત થવાથી રાહત સામગ્રી પહોંચાડવામાં પણ અડચણ આવી રહી છે. સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા બચાવ અને રાહત કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે, પરંતુ વ્યાપક નુકસાનને કારણે કામગીરી ધીમી છે.
આ દુર્ઘટના પછી નેપાળ સરકારે પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં માળખાકીય સુવિધાઓના પુનર્નિર્માણ માટે મોટા પાયે યોજના ઘડવાની જરૂર છે. તજજ્ઞોના મતે, હિમાલયની તળેટીમાં આવેલા જિલ્લાઓમાં વરસાદની મોસમમાં આવી ઘટનાઓ વારંવાર બનતી રહે છે, તેથી લાંબા ગાળાના ઉપાયો કરવા જરૂરી છે.