નેપાળમાં આવેલા ભારે પૂર અને ભૂસ્ખલનના કારણે તબાહીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. અત્યાર સુધીની માહિતી મુજબ, પૂરમાં મૃત્યુઆંક વધીને 903 થયો છે, જ્યારે 4,200થી વધુ લોકો ગુમ છે. ગુમ થયેલા લોકોમાં મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ અને બાળકોનો સમાવેશ થાય છે. રાજધાની કાઠમંડુ અને આસપાસના વિસ્તારો સહિત ઘણા જિલ્લાઓમાં પૂરનું પાણી ફરી વળ્યું છે.
ભારત સરકાર તરફથી માનવતાવાદી મદદરૂપે રેસ્ક્યૂ ટીમો નેપાળમાં પહોંચી છે. આ ટીમો ખાસ કરીને ટનલ રેસ્ક્યૂ માટે પ્રશિક્ષિત છે. પૂરના કારણે પર્વતીય વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલન અને ટનલો ધસી પડવાની ઘટનાઓ સામે આવી છે, જેમાં ફસાયેલા લોકોને બચાવવા માટે આ ટીમો સાધનો સાથે તૈનાત છે. નેપાળી સેના અને પોલીસ પણ બચાવ કામગીરીમાં જોડાયા છે.
નેપાળમાં દર વર્ષે ચોમાસાની ઋતુમાં પૂર અને ભૂસ્ખલન જેવી કુદરતી આફતો આવતી હોય છે, પરંતુ આ વખતે નુકસાન અત્યંત ગંભીર છે. ભારે વરસાદને કારણે નદીઓમાં પાણીનું સ્તર વધી ગયું છે અને ઘણા ગામો પાણીમાં ડૂબી ગયા છે. પાક, પશુધન અને મકાનોને પણ વ્યાપક નુકસાન થયું છે. હજારો લોકો વિસ્થાપિત થયા છે અને ઘણા વિસ્તારોમાં વીજળી અને સંચાર સેવાઓ ઠપ્પ થઈ ગઈ છે.
પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત અને બચાવ કાર્ય હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે. સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા અસરગ્રસ્ત લોકો માટે રાહત શિબિરો ઊભી કરવામાં આવી છે. ખોરાક, પાણી અને દવા જેવી જરૂરી વસ્તુઓ પહોંચાડવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. જો કે, પૂર અને ભૂસ્ખલનને કારણે માર્ગો બંધ થવાના કારણે ઘણા વિસ્તારો સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. હેલિકોપ્ટર અને હોડીઓની મદદથી દૂરના વિસ્તારોમાં રાહત સામગ્રી પહોંચાડવામાં આવી રહી છે.
આ કરુણાંતિકા પહેલા પણ નેપાળમાં ઘણી વખત ગંભીર પૂર આવી ચૂક્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, આબોહવા પરિવર્તનને કારણે આવી ઘટનાઓની આવૃત્તિ અને તીવ્રતા વધી રહી છે. હિમાલયની ગ્લેશિયર પીગળવાથી પણ નદીઓમાં પાણીનો પ્રવાહ વધી શકે છે. આથી, લાંબા ગાળા માટે આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને તૈયારીને મજબૂત કરવાની જરૂર છે.
ભારત અને નેપાળ વચ્ચે ઐતિહાસિક સંબંધો છે. અગાઉ પણ ભારતે કુદરતી આફતો દરમિયાન નેપાળને સહાય પૂરી પાડી છે. ભારતીય રેસ્ક્યૂ ટીમોની કામગીરી બંને દેશો વચ્ચેના સહકાર અને માનવતા પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાનું ઉદાહરણ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે પણ મદદની ઓફર કરી છે. યુનાઈટેડ નેશન્સ અને અન્ય સંસ્થાઓએ રાહત કાર્યમાં સહયોગ આપવા તત્પરતા દર્શાવી છે.
હાલમાં સૌથી મોટો પડકાર ગુમ થયેલા લોકોની શોધ અને બચાવ કામગીરી છે. ખરાબ હવામાન અને કાદવવાળા રસ્તાઓને કારણે કામગીરી ધીમી પડી રહી છે. છતાં, બચાવ ટીમો દિવસ-રાત કામ કરી રહી છે. સરકારે હવામાન વિભાગને ચેતવણી જારી કરવા અને લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા સૂચના આપી છે.
આ ઘટનામાં મૃત્યુ પામનારાઓના પરિવારો માટે શોક વ્યક્ત કરવામાં આવી રહ્યો છે. નેપાળના પ્રધાનમંત્રીએ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોની મુલાકાત લઈને રાહત કાર્યની સમીક્ષા કરી છે અને પીડિતોને તમામ સંભવિત મદદ આપવાનું આશ્વાસન આપ્યું છે. આ સમયે માનવતાના ધોરણે સૌને સાથે આવવાની જરૂર છે.