નેપાળમાં ભોટેકોશી નદીના વિનાશક પૂર બાદ ભારત સરકારે 108 ભારતીય નાગરિકોને સુરક્ષિત બચાવ્યા છે. જોકે, હજુ પણ 275 ભારતીયો અને 128 ભારતીય મૂળના લોકો ગુમ છે. બચાવ અને શોધખોળની કામગીરી સતત ચાલુ છે.
આ ઘટના નેપાળના ઉત્તરી ભાગમાં, તિબેટ સરહદ નજીક આવેલી ભોટેકોશી નદીમાં બની છે. ભારે વરસાદને કારણે નદીમાં અચાનક આવેલા પૂરે આસપાસના વિસ્તારોમાં ભારે તબાહી સર્જી હતી. રસ્તાઓ વહી ગયા, ઘરો તણાઈ ગયા અને ઘણા લોકો પૂરના પ્રવાહમાં ગુમ થઈ ગયા હતા.
ભારતીય દૂતાવાસ અને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ દ્વારા તાત્કાલિક રાહત અને બચાવ કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી હતી. બચાવાયેલા 108 ભારતીયોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા છે અને તેમને જરૂરી તબીબી સહાય પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. ભારત સરકાર ગુમ થયેલા લોકોના પરિવારો સાથે સતત સંપર્કમાં છે.
આ વિનાશક પૂરમાં ઘણા વિદેશી નાગરિકો પણ ફસાયા હોવાના અહેવાલ છે. જોકે, ભારતીય અધિકારીઓએ મુખ્યત્વે ભારતીય નાગરિકો અને ભારતીય મૂળના લોકોની સલામતી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. ગુમ થયેલા લોકોમાં મોટી સંખ્યામાં યાત્રાળુઓ અને પ્રવાસીઓ હોવાનું માનવામાં આવે છે, જેઓ તિબેટની સરહદે આવેલા ધાર્મિક સ્થળોની મુલાકાતે ગયા હતા.
ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે, “અમારી ટીમો ઘટનાસ્થળે કાર્યરત છે અને દરેક શક્ય પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યા છે. ગુમ થયેલા લોકોની શોધ માટે નેપાળ સરકારના અધિકારીઓ સાથે પણ સંકલન કરવામાં આવી રહ્યું છે.” તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે બચાવ કામગીરી માટે ઉડ્ડયન દળની મદદ પણ લેવામાં આવી શકે છે.
આ પૂરથી સ્થાનિક માળખાગત સુવિધાઓને પણ વ્યાપક નુકસાન થયું છે. પુલ તૂટી પડ્યા છે, વીજળી પુરવઠો ઠપ થઈ ગયો છે અને સંચાર વ્યવસ્થા ખોરવાઈ ગઈ છે. નેપાળ સરકારે પણ રાહત કાર્ય માટે ટીમો મોકલી છે, અને પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં રાહત સામગ્રી પહોંચાડવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.
ભોટેકોશી નદી એ ભારત-નેપાળ સરહદની નજીક વહેતી એક મહત્વપૂર્ણ નદી છે. પરંતુ આ પ્રદેશમાં અચાનક આવતા પૂરનો ઈતિહાસ રહ્યો છે, ખાસ કરીને ચોમાસાની ઋતુમાં. આ વખતે પણ સિઝનની શરૂઆતમાં જ અતિભારે વરસાદને કારણે નદીનું જળસ્તર ઝડપથી વધી ગયું હતું, જેના પરિણામે આ દુર્ઘટના સર્જાઈ હતી.
ભારત સરકારે અત્યાર સુધી બચાવ કામગીરી માટે હેલિકોપ્ટર અને એનડીઆરએફની ટીમો તૈનાત કરી છે. ઉપરાંત, ગુમ થયેલા લોકોના પરિવારો માટે હેલ્પલાઈન નંબર પણ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. સ્થાનિક નેપાળી સત્તાવાળાઓ પણ બચાવ કાર્યમાં સહયોગ આપી રહ્યા છે.
આ દરમિયાન, ભારતના વડાપ્રધાને આ ઘટના પર શોક વ્યક્ત કર્યો છે અને દરેક સંભવિત મદદની ખાતરી આપી છે. વિદેશ મંત્રીના કાર્યાલયે પણ સ્થિતિ પર સતત નજર રાખી છે. બચાવ કામગીરીમાં ઝડપ લાવવા માટે વધારાના કર્મચારીઓ મોકલવામાં આવ્યા છે.
હાલમાં શોધખોળનું કામ ચાલુ છે, અને અધિકારીઓને આશા છે કે ગુમ થયેલા લોકોમાંથી ઘણાને শીઘ્ર શોધી શકાશે. દરમિયાન, સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા પ્રભાવિત પરિવારોને રાહત પહોંચાડવામાં આવી રહી છે. આ કટોકટીના સમયે ભારત અને નેપાળ વચ્ચેનો સહયોગ મહત્વપૂર્ણ બની રહ્યો છે.