નેપાળમાં તાજેતરમાં આવેલા પૂર અને ભૂસ્ખલનને કારણે ભારે જાનમાલનું નુકસાન થયું છે. આ દુર્ઘટનામાં સેંકડો લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે હજારો વિસ્થાપિત થયા છે. આપત્તિ વ્યવસ્થાપન એજન્સીઓ રાહત અને બચાવ કાર્યમાં જોડાઈ છે.
આ દરમિયાન સોશિયલ મીડિયા પર એવા દાવા વાયરલ થઈ રહ્યા છે કે, પ્રખ્યાત ભવિષ્યવેત્તા બાબા વેંગાએ આ પૂરની આગાહી કરી હતી. એવું પણ કહેવાય છે કે તેમણે 'વિશ્વનો 7-8% ભાગ નષ્ટ થઈ જશે' એવી આગાહી કરી હતી. જો કે, આવા દાવાઓનો કોઈ વૈજ્ઞાનિક અથવા ઐતિહાસિક પુરાવો નથી. બાબા વેંગા વિશેની મોટાભાગની આગાહીઓ તેમના મૃત્યુ પછી શોધાયેલી અફવાઓ છે.
સમાચાર પત્રકારત્વનો ધર્મ છે કે આપણે વાસ્તવિક તથ્યો પર આધારિત માહિતી જ પ્રસારિત કરીએ. આગાહીઓના આધારે ચિંતા ફેલાવવી અયોગ્ય છે. નેપાળના પૂરના કિસ્સામાં ચોક્કસ હવામાન અહેવાલો અને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓની ચેતવણી વધુ મહત્વની છે. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે, જળવાયુ પરિવર્તનને કારણે આવી ઘટનાઓમાં વધારો થઈ રહ્યો છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે કોઈ ભવિષ્યવાણી સાચી પડી છે.
નેપાળ સરકાર અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રની એજન્સીઓ દ્વારા રાહત કાર્ય અંગે અપડેટ આપવામાં આવે છે. અમારી ટીમ પણ સ્થાનિક સ્રોતો અને સત્તાવાર દસ્તાવેજો દ્વારા માહિતી ચકાસી રહી છે. અમે ભાવનાત્મક અથવા સનસનીખેજ અભિગમને બદલે ચોક્કસ આંકડા અને નિષ્ણાતોના અભિપ્રાયો પર ભાર મૂકીએ છીએ.
આ પ્રસંગે આપણે પીડિતો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરીએ છીએ. તેમની મદદ માટે કાર્યરત તમામ સંસ્થાઓને શુભેચ્છા પાઠવીએ છીએ. અમે પાઠકોને વિનંતી કરીએ છીએ કે, અણધારી આગાહીઓ કરતાં સત્તાવાર સૂચનાઓ અને વૈજ્ઞાનિક હકીકતો પર ધ્યાન આપો. સમાજમાં ભય અને અંધશ્રદ્ધા ફેલાવવાનું ટાળો.
આ ઘટનામાં અમે વધુ માહિતી મળતાં જ તેને અપડેટ કરીશું. જ્યાં સુધી સત્તાવાર પુષ્ટિ ન થાય, ત્યાં સુધી કોઈ પણ અનધિકૃત સમાચાર પર વિશ્વાસ ન કરવો. પત્રકારત્વનું કર્તવ્ય છે કે સત્ય પ્રસારિત કરવું અને જનહિતનું ધ્યાન રાખવું.