નેપાળના રસુવા જિલ્લામાં ભોટેકોશી અને ત્રિશૂળી નદીઓમાં આવેલા વિનાશક પૂરને લઈને હવે ચીને દાવો કર્યો છે કે તે ભૂસ્ખલનના કારણે આવ્યું હતું. જ્યારે નેપાળના અધિકારીઓ માને છે કે પૂરની શરૂઆત તિબેટ તરફથી થઈ હતી. આ બંને દાવાઓને કારણે પૂરનું ચોક્કસ કારણ અંગે ચર્ચા ચાલુ છે.
ચીનની સરકારી સમાચાર એજન્સી શિનહુઆએ જણાવ્યું કે નેપાળમાં થયેલા ભૂસ્ખલન બાદ ભારે નુકસાન થયું છે અને તેના કારણે પૂર જેવી ગંભીર પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે. આ ઘટનાની અસર ચીનના સરહદી વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળી છે.
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ફસાયેલા અને લાપતા લોકોની શોધ માટે તમામ પ્રયાસો કરવા આદેશ આપ્યા છે. તેમણે જોખમવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા અને ઘાયલોને તાત્કાલિક સારવાર આપવાની પણ સૂચના આપી છે.
ચીનના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઘટના બાદ દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચીનના શિઝાંગ સ્વાયત્ત ક્ષેત્રમાં આવેલા ગ્યિરોંગ સરહદી વિસ્તારમાં પણ ભારે નુકસાન થયું છે. ઘણા લોકો લાપતા થયા હોવાના અહેવાલ છે.
શી જિનપિંગે બુધવારે સવારે આશરે 10:30 વાગ્યે આ ઘટનાને લઈને બચાવ અને રાહત કામગીરી ઝડપી બનાવવા સૂચના આપી હતી. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા માટે પણ તંત્રને સક્રિય કરવામાં આવ્યું છે.
બીજી તરફ, નેપાળના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ભોટેકોશી નદીમાં અચાનક આવેલા પૂરની શરૂઆત તિબેટ તરફથી થઈ હતી. આ પૂરના કારણે રસુવા અને આસપાસના જિલ્લાઓમાં નદી કાંઠે આવેલા વિસ્તારોમાં ભારે તબાહી મચી છે.
રસુવા અને નુવાકોટ જિલ્લામાં અનેક વસાહતોને ભારે નુકસાન થયું છે. મકાનો, બજારો, બેંકો અને પુલોને નુકસાન થયું છે, જ્યારે અનેક કોંક્રીટના પુલ પણ પૂરમાં તણાઈ ગયા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
નેપાળ તરફથી આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, આ વિનાશક પૂરમાં અત્યાર સુધીમાં 22 લોકોના મોતની પુષ્ટિ થઈ છે. નેપાળ ટૂરિઝમ બોર્ડના જણાવ્યા મુજબ, 291 વિદેશી નાગરિકો અને 32 સુરક્ષાકર્મીઓ સહિત કુલ 384 લોકો લાપતા છે.
પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં બચાવ અને શોધખોળની કામગીરી ચાલુ છે. નદી કાંઠે આવેલા વિસ્તારોમાં સૌથી વધુ નુકસાન થયું હોવાથી લાપતા લોકોની શોધ માટે બચાવ ટીમો સતત પ્રયાસ કરી રહી છે.
આ પહેલા 8 જુલાઈ, 2025ના રોજ પણ ભોટેકોશી નદીમાં આવી જ રીતે અચાનક પૂર આવ્યું હતું. તે સમયે તપાસમાં સામે આવ્યું હતું કે નેપાળ-ચીન સરહદ નજીક રસુવામાં આવેલી લેન્ડે નદી વિસ્તારમાં હિમનદીની ઝીલ ફાટવાના કારણે પાણીનો ભારે પ્રવાહ આવ્યો હતો. ઉપગ્રહ તસવીરોના વિશ્લેષણમાં પણ હિમનદીની ઝીલ ફાટવાને પૂરનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવ્યું હતું.
નેપાળની નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્ક રિડક્શન એન્ડ મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટીને પ્રાથમિક માહિતી મળી છે કે હિમસ્ખલનના કારણે એક નદીનો પ્રવાહ અટકી ગયો હતો. નદીમાં પાણી એકઠું થયા બાદ અચાનક ભારે પાણી નીચે તરફ ધસી આવ્યું હોવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આ માહિતી ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર ઇન્ટિગ્રેટેડ માઉન્ટેન ડેવલપમેન્ટ મારફતે મળી હોવાનું જણાવાયું છે.
હાલ પૂરનું ચોક્કસ કારણ શું હતું તે અંગે તપાસ અને માહિતી એકત્ર કરવાનું કાર્ય ચાલુ છે. નેપાળ અને ચીન બંને દેશોના અધિકારીઓ ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં લઈને સંયુક્ત રીતે કારણ શોધવાના પ્રયાસોમાં જોડાયા છે.