નેપાળમાં અચાનક આવેલા પૂરને પગલે બિહાર રાજ્યમાં સાવધાની જાહેર કરવામાં આવી છે. નેપાળ-ચીન સરહદ નજીકની નદીઓમાં પાણીનો પ્રવાહ ઝડપથી વધતાં બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશના સરહદી વિસ્તારોમાં વહીવટીતંત્રને સતર્ક રહેવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. ગંડક અને કોસી નદીઓના જળસ્તરમાં સંભવિત વધારાને કારણે અનેક જિલ્લાઓમાં પૂરનું જોખમ ઊભું થયું છે.
ભારત-નેપાળ સરહદથી લગભગ 160 કિલોમીટર દૂર નેપાળના ફુર્કે ખોલા વિસ્તારમાં ત્રિશૂલી નદીનું જળસ્તર અચાનક વધી ગયું છે. નેપાળ-ચીન સરહદ પર ગ્લેશિયર તૂટવાની શક્યતાને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. ગ્લેશિયર તૂટવાથી હિમતળાવનું પાણી અચાનક છૂટી પડે છે, જેને ગ્લેશિયલ લેક આઉટબર્સ્ટ ફ્લડ (GLOF) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ પાણી ધીમે-ધીમે ગંડક નદી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આને કારણે બિહારના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ખાસ તકેદારી રાખવામાં આવી રહી છે.
સંભવિત પૂરની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ગંડક બેરેજના દરવાજા યોગ્ય રીતે ઓપરેટ કરવા જણાવાયું છે. જેથી વધારાનું પાણી અવરોધ વગર સુરક્ષિત રીતે આગળ નીકળી જાય અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ ન જાય. ગંડક અને કોસી જેવી મોટી નદીઓનો ઉદ્ગમ નેપાળમાં હોવાથી ત્યાંના વરસાદની સીધી અસર બિહારના મેદાની વિસ્તારો પર પડે છે.
પૂરના જોખમવાળા જિલ્લાઓમાં ગંડક બેસિન હેઠળ પશ્ચિમ ચંપારણ, પૂર્વ ચંપારણ, ગોપાલગંજ, સારણ અને વૈશાલીનો સમાવેશ થાય છે. કોસી બેસિનમાં સુપૌલ, સહરસા, મધેપુરા અને અરરિયા જિલ્લાઓ આવેલા છે. આ તમામ જિલ્લાઓમાં વહીવટીતંત્ર દ્વારા નદીના કિનારા અને પૂર સંરક્ષણ પાળાઓની સતત ચકાસણી કરવામાં આવી રહી છે. અધિકારીઓને કોઈપણ કટોકટી માટે તૈયાર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
બિહારમાં આ પહેલાથી જ ઘણી નદીઓનું જળસ્તર ભયજનક સપાટીની નજીક છે. 23 ઓગસ્ટના ડેટા મુજબ ગંગા, કોસી અને ગંડક સહિતની નદીઓમાં પાણીનું સ્તર ઊંચું હતું. ગંગાના જળસ્તરમાં સતત વધારો થતાં સુલતાનગંજ સ્થિત નમામિ ગંગે ઘાટ વિસ્તારમાં પૂરનું પાણી ઘૂસી ગયું છે. આવી સ્થિતિમાં નેપાળ તરફથી વધુ પાણી આવવાને કારણે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
સરહદ પર તૈનાત સશસ્ત્ર સીમા બળ (SSB) એ રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે 11 રેસ્ક્યુ ટીમોને સતર્ક કરી છે. તેમજ 7 ટીમોને સ્ટેન્ડબાય રાખવામાં આવી છે. આ ટીમો સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર સાથે મળીને જરૂર પડ્યે તાત્કાલિક રાહત કાર્ય શરૂ કરશે. ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડના સરહદી વિસ્તારોમાં ઘાઘરા અને મહાકાલી નદીઓની સ્થિતિ પર પણ નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
નેપાળના રસુવા જિલ્લામાં સવારે 9:15 વાગ્યે તિબેટ તરફથી ભોટેકોશી નદીમાં પુષ્કળ પાણી આવતાં ભારે નુકસાન થયું છે. ટીમૂરે બજાર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ઘરો, વાહનો, રસ્તા અને પુલને મોટો ફટકો પડ્યો છે. બેત્રાવતીથી રસુવાગઢી સરહદ સુધીનો લગભગ 42 કિલોમીટરનો માર્ગ ક્ષતિગ્રસ્ત થયો છે. નેપાળ સેના અને સુરક્ષા દળો હેલિકોપ્ટરની મદદથી બચાવ કામગીરી ચલાવી રહ્યા છે.
નેપાળમાં મોસમી વરસાદ દરમિયાન પહાડી વિસ્તારોમાં અચાનક પૂર આવવાની ઘટનાઓ સામાન્ય છે. તાજેતરના વર્ષોમાં ગ્લેશિયર તૂટવાના કારણે અચાનક જળસ્તર વધવાના બનાવો પણ બન્યા છે. આવી સ્થિતિમાં સરહદી રાજ્યોને સાવધાની રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. હાલ બિહાર સરકાર અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા પરિસ્થિતિ પર બારીક નજર રાખવામાં આવી રહી છે. લોકોને સલામત રહેવાની અને સત્તાવાર સૂચનાઓનું પાલન કરવાની અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.