નેપાળના ઉત્તરી સરહદી વિસ્તારમાં બુધવારે સવારે ભોટેકોશી નદીમાં અચાનક આવેલા પૂરે ભારે તબાહી મચાવી હતી. ચીનના તિબેટ ક્ષેત્રમાં ગ્લેશિયર તળાવ ફાટવાને કારણે આ પૂર આવ્યું હોવાનું પ્રાથમિક અનુમાન છે. કાઠમંડુ પોસ્ટ અને નેપાળના પૂર પૂર્વાનુમાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, બુધવારે સવારે આશરે 9 વાગ્યે તિબેટ સરહદ પારથી ભોટેકોશી નદીમાં પાણીનું સ્તર ભયજનક રીતે વધ્યું હતું. આ પ્રવાહ બપોર સુધીમાં ધાદિંગ જિલ્લાના ગલ્છી વિસ્તાર સુધી પહોંચી ગયો હતો.
આ પૂરમાં ઓછામાં ઓછા 7 લોકોના મોત થયા છે અને અનેક લોકો ગુમ થયાના અહેવાલ છે. નેપાળી સેનાના પ્રવક્તા અનુસાર, રસુવા જિલ્લામાં 7 લોકોના મોત થયા છે અને બુધવાર બપોર સુધીમાં 25 લોકોને બચાવી લેવાયા છે. સ્થાનિક વહીવટીતંત્રના જણાવ્યા અનુસાર, તિમુરે અને સ્યાફ્રુબેસી વિસ્તારમાં પૂરે વ્યાપક નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. ઉત્તરગયા ગ્રામીણ નગરપાલિકાના ડેપ્યુટી ચેરપર્સન ચમેલી ગુરુંગે જણાવ્યું કે સ્યાફ્રુબેસી, બેત્રાવતી, મૈલુંગ, સલ્લેતાર, શાંતિબજાર, પૈરેબેસી, ખાલતી બસ્તી, સોલે, ત્રિશૂલી અને બત્તાર સહિત લગભગ એક ડઝન વસાહતો ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થઈ છે.
આ પૂરમાં નદી કિનારાના મકાનો, વાહનો અને માલસામાન તણાઈ ગયા છે. રસુવાગઢી કસ્ટમ્સ પરિસરમાં રાખેલા અનેક વાહનો પણ પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયા. પુલ ધરાશાયી થવાની સાથે કેટલાક હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને પણ નુકસાન પહોંચ્યું છે. સ્થાનિક અહેવાલો અનુસાર, આ પૂરનું જળસ્તર અસામાન્ય રીતે ઊંચું હતું.
ગુમ થયેલા લોકોમાં 41 સુરક્ષાકર્મીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. નેપાળ પોલીસના 32 અને સશસ્ત્ર પોલીસ ફોર્સના 9 જવાનો ફરજ દરમિયાન લાપતા થયા છે. આ ઉપરાંત, ચીન-નેપાળ સરહદ પર તિબેટના ગ્યિરોંગ કાઉન્ટીમાં પણ ભૂસ્ખલન થયું હોવાના અહેવાલ છે. ચીનની સત્તાવાર સમાચાર એજન્સી શિન્હુઆના જણાવ્યા અનુસાર, ગ્યિરોંગ પોર્ટ પર થયેલા ભૂસ્ખલનમાં કેટલાક લોકો ગુમ થયા હોવાની આશંકા છે.
આ ઘટના બાદ ભારતના બિહાર રાજ્યમાં પણ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. ગંડક નદીના ઉપલા કેચમેન્ટ વિસ્તારમાં પાણીના સ્તરમાં અચાનક વધારો થવાને પગલે બિહાર સરકારે આપત્તિ વ્યવસ્થાપન તંત્રને સંભવિત પૂરની સ્થિતિ માટે તૈયાર રહેવાના આદેશ આપ્યા છે. નેપાળના રસૂવા, નુવાકોટ, ધાદિંગ, ગોરખા, લમજુંગ, તનહું, દોલખા અને સિંધુપાલ્ચોકમાં પૂરના જોખમને પગલે બિહારના સરહદી જિલ્લાઓમાં પૂરની તૈયારીઓ તેજ કરવામાં આવી છે. મુખ્ય સચિવ પ્રત્યય અમૃતની અધ્યક્ષતામાં જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ્સ અને વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓ સાથે વીડિયો કોન્ફરન્સ દ્વારા તાકીદની સમીક્ષા બેઠક યોજવામાં આવી હતી.
નેપાળી સેના, પોલીસ અને અન્ય બચાવ ટીમો દ્વારા રાહત કામગીરી ચાલુ છે. પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પહોંચવા માટે હેલિકોપ્ટરની પણ મદદ લેવામાં આવી રહી છે. હવામાન વિભાગ અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા સ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
ગ્લેશિયર તળાવ ફાટવાની ઘટનાઓ હિમાલયના ઊંચા વિસ્તારોમાં સમયાંતરે બનતી રહે છે. આબોહવા પરિવર્તનને કારણે આવી ઘટનાઓનું જોખમ વધ્યું હોવાનું વૈજ્ઞાનિક માનવામાં આવે છે. આ પૂરથી નેપાળ અને ભારતના સરહદી વિસ્તારોમાં જીવન અને સંપત્તિ માટે ગંભીર ખતરો ઊભો થયો છે.