નવસારી જિલ્લામાં ચીકુના પાકને ભારે નુકસાન થયું છે. છેલ્લા 15 દિવસના જળબંબાકારને કારણે ચીકુના બગીચાઓમાં પાણી ભરાઈ જવાથી પાકને અસર થઈ છે. ખેડૂતોના જણાવ્યા મુજબ, આ વખતે લણણીમાં લગભગ એક મહિનાનો વિલંબ થયો છે, જેના કારણે તેમની આર્થિક સ્થિતિ પર પણ અસર પડી શકે છે.
નવસારી જિલ્લો ચીકુ ઉત્પાદન માટે રાજ્યમાં જાણીતો છે. અહીંના વાતાવરણ અને જમીન ચીકુની ખેતી માટે અનુકૂળ માનવામાં આવે છે. પરંતુ આ વર્ષે સમયાંતરે પડેલા વરસાદ અને સતત 15 દિવસ સુધી ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ રહેવાથી ચીકુના ઝાડને મોટું નુકસાન થયું છે. જમીનમાં પાણીનો નિકાલ ન થવાથી ઝાડના મૂળિયા સડી ગયા છે, અને ફળો પણ ખરી પડ્યા છે.
સ્થાનિક ખેડૂતોનું કહેવું છે કે આ વખતે ચીકુના પાકની ગુણવત્તા પર પણ અસર થઈ છે. જળબંબાકારને કારણે ફળોમાં ફૂગ લાગવાની શક્યતા વધી ગઈ છે. ઘણા ખેડૂતોએ તેમના બગીચાઓમાં પાણી કાઢવા માટે પમ્પિંગ મશીનોનો ઉપયોગ કર્યો, પરંતુ વરસાદ સતત પડતો રહેતાં સ્થિતિ સુધારી શકાઈ નહીં. પરિણામે, લણણીનો સમયગાળો લંબાયો છે અને ઉત્પાદનમાં પણ ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.
ચીકુના વેપારીઓ અને નિકાસકારોને પણ આ સ્થિતિની ચિંતા છે. લણણીમાં થયેલા વિલંબને કારણે બજારમાં પુરવઠો ઘટી શકે છે, અને ભાવમાં વધારો થવાની સંભાવના છે. સામાન્ય રીતે ચીકુની લણણી શરૂ થાય ત્યારે બજારમાં તેની માંગ વધુ હોય છે, પરંતુ આ વખતે પાક મોડો આવવાથી ખેડૂતોને સારા ભાવ મળે તેવી આશા છે. જો કે, પાકને થયેલા નુકસાનને કારણે તેમનો ખર્ચ પણ વધ્યો છે.
કૃષિ નિષ્ણાતોના મતે, ચીકુના ઝાડને પાણી ભરાવાથી બચાવવા માટે યોગ્ય ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા જરૂરી છે. જે વિસ્તારોમાં વધુ વરસાદ પડે છે, ત્યાં ખેડૂતોએ ખેતરની આસપાસ ઊંડા ચેનલો બનાવવી જોઈએ, જેથી પાણીનો નિકાસ ઝડપથી થઈ શકે. આ ઉપરાંત, ફૂગથી બચાવવા માટે સમયસર દવાનો છંટકાવ પણ જરૂરી છે.
નવસારી જિલ્લા કૃષિ વિભાગ દ્વારા હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નુકસાનીનો આંકડો જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી. પરંતુ ખેડૂતોનું કહેવું છે કે જિલ્લાના અનેક ગામોમાં ચીકુના બગીચાઓને અસર થઈ છે. તેઓ સરકાર પાસેથી વળતરની માંગ કરી રહ્યા છે. સરકાર દ્વારા પાક વીમા યોજના હેઠળ વળતર આપવાની જોગવાઈ છે, પરંતુ તે માટે સર્વે કરાવવો પડે છે.
આ ઘટનાથી સ્થાનિક બજારમાં ચીકુની આવક ઘટવાની શક્યતા છે. નવસારી ઉપરાંત આસપાસના જિલ્લાઓમાં પણ ચીકુની ખેતી થાય છે, પરંતુ નવસારીને ગુજરાતનું 'ચીકુ સિટી' કહેવામાં આવે છે. અહીંના ચીકુની માંગ દેશભરમાં છે. આથી આ પાકની સ્થિતિ સુધારવા માટે ખેડૂતોને તાત્કાલિક મદદની જરૂર છે.
ચીકુની ખેતી મોટાભાગે વલસાડ, નવસારી અને સુરત જિલ્લામાં થાય છે. ગુજરાત દેશમાં ચીકુ ઉત્પાદનમાં અગ્રણી રાજ્ય છે. આથી આ પાકનું આર્થિક મહત્વ ઘણું છે. હાલમાં ખેડૂતો માટે ચિંતાનો વિષય એ છે કે વરસાદ હજુ યથાવત્ છે, અને જો ફરી વરસાદ પડશે તો પાકને વધુ નુકસાન થઈ શકે છે.
આ સ્થિતિમાં ખેડૂતોને રાહત આપવા માટે પ્રશાસન તરફથી યોગ્ય પગલાં લેવાની જરૂર છે. સમયસર સર્વે કરીને નુકસાનીનો અંદાજ કાઢવો જોઈએ અને ખેડૂતોને વળતર ચૂકવવામાં વિલંબ ન કરવો જોઈએ. ચીકુની ખેતી નાના અને મધ્યમ ખેડૂતોની આજીવિકાનું મુખ્ય સાધન છે, એટલે તેમને દરેક શક્ય મદદ પહોંચાડવી જરૂરી છે.