ભારતનો પ્રથમ હાઈ-સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ એવો મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર હાલમાં નિર્માણાધીન છે. આ પ્રોજેક્ટ અંગે નવી માહિતી સામે આવી છે કે આ બુલેટ ટ્રેન જાપાન અને ઇન્ડોનેશિયાની સમાન ટ્રેનો કરતાં નોંધપાત્ર રીતે સસ્તી પડશે. મેક ઇન ઇન્ડિયા પહેલને કારણે સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન થવાથી કરોડો રૂપિયાની બચત થઈ છે.
આ પ્રોજેક્ટની કુલ અંદાજિત કિંમત આશરે ૧.૦૮ લાખ કરોડ રૂપિયા છે. જાપાનમાં શિંકાનસેન ટ્રેનોના નિર્માણમાં જે ખર્ચ થયો છે, તેની સરખામણીમાં ભારતમાં આ પ્રોજેક્ટ ઓછા ખર્ચે પૂરો થવાની શક્યતા છે. ઇન્ડોનેશિયાના જકાર્તા-બાંડુંગ હાઈ-સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટની તુલનામાં પણ આ ખર્ચ ઓછો હોવાનું જાણવા મળે છે.
મેક ઇન ઇન્ડિયા યોજના હેઠળ બુલેટ ટ્રેનના ઘણા મહત્વના ભાગો, જેમ કે બોગી, ટ્રેક, અને સિગ્નલિંગ સિસ્ટમ, ભારતમાં જ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. આથી આયાત પરનો નિર્ભરતા ઘટી છે અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં ઘટાડો થયો છે. સાથે જ, સ્થાનિક કંપનીઓને મોટા પાયે કામ મળવાથી રોજગારીની તકો પણ વધી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રોજેક્ટમાં ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર થવાથી ભારતને લાંબા ગાળે હાઈ-સ્પીડ રેલ ટેક્નોલોજીમાં આત્મનિર્ભર બનવામાં મદદ મળશે. આ ઉપરાંત, સમયસર કામ પૂર્ણ થવાથી વ્યાજના બોજામાં પણ ઘટાડો થવાની આશા છે. જાપાન અને ઇન્ડોનેશિયાના અનુભવોને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતમાં પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટની નવી રીતો અપનાવવામાં આવી છે.
મુંબઈ અને અમદાવાદ વચ્ચેનું અંતર હાલમાં ટ્રેન દ્વારા કાપવામાં લગભગ ૭ કલાક લાગે છે. બુલેટ ટ્રેન પૂર્ણ થયા બાદ આ સમય માત્ર ૨ કલાકનો થઈ જશે. આનાથી માત્ર મુસાફરી સમય જ નહીં, પરંતુ વેપાર અને ઉદ્યોગને પણ મોટો ફાયદો થશે. ઔદ્યોગિક વિકાસ, રિયલ એસ્ટેટ અને પર્યટન ક્ષેત્રે પણ હકારાત્મક અસર જોવા મળશે.
નિષ્ણાતોના મતે, વિકાસશીલ દેશ માટે મોટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટમાં ખર્ચ નિયંત્રણ એ સૌથી મોટો પડકાર છે. મેક ઇન ઇન્ડિયાના સફળ અમલીકરણથી ભારત અન્ય દેશો માટે પણ ઉદાહરણ બની શકે છે. જો આ પ્રોજેક્ટ પૂરો થશે તો ભવિષ્યમાં દિલ્હી, ચેન્નાઈ, કોલકાતા જેવા શહેરોને પણ હાઈ-સ્પીડ રેલ નેટવર્કથી જોડી શકાશે.
જોકે, હાલમાં પ્રોજેક્ટનું કામ ચાલુ છે અને કેટલાક વિભાગોમાં જમીન સં�પાદન અને ટેકનિકલ પડકારો વણઉકેલ્યા છે. છતાં, સરકારી અધિકારીઓ વિશ્વાસ સાથે કહે છે કે નિયત સમયમર્યાદામાં પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટથી ભારતની વૈશ્વિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષમતા પર ભરોસો વધશે.
આ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ ભારત માટે ગૌરવની વાત છે, કારણ કે તે માત્ર ખર્ચમાં બચત જ નથી કરતો, બલ્કે દેશને આત્મનિર્ભર બનાવવાની દિશામાં પણ એક મોટું પગલું છે. આવનારા સમયમાં તે ભારતના આર્થિક વિકાસનો આધારસ્તંભ બનશે તેવી અપેક્ષા છે.