મેઘાલયના રાજકારણમાં મોટા ઉલટફેરની શક્યતા સેવાઈ રહી છે. યુનાઇટેડ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (યુડીપી)ના 9 અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (ટીએમસી)ના 4 ધારાસભ્યો ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ)માં જોડાવાની તૈયારીમાં હોવાના સમાચાર છે. જો આમ થાય તો ભાજપની ધારાસભ્ય સંખ્યા હાલના 2થી વધીને 15 થઈ જશે. આ અંગે રાજ્ય ભાજપના નેતાઓએ કેન્દ્રીય નેતૃત્વ સાથે વાતચીત ચાલુ હોવાની પુષ્ટિ કરી છે, પરંતુ કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત થઈ નથી.
મેઘાલય વિધાનસભામાં કુલ 60 સભ્યો છે. હાલમાં યુડીપી પાસે 12, ટીએમસી પાસે 4, ભાજપ પાસે 2 ધારાસભ્યો છે. નેશનલ પીપલ્સ પાર્ટી (એનપીપી) પાસે 33 બેઠકો છે. એનપીપીના નેતૃત્વ હેઠળ મેઘાલય ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ સરકાર ચાલે છે, જેમાં યુડીપી મુખ્ય સહયોગી છે.
યુડીપીમાં અસંતોષનું કારણ સપ્ટેમ્બર 2025માં થયેલો કેબિનેટ ફેરબદલ છે. આ ફેરબદલમાં પર્યટન મંત્રી પોલ લિંગદોહને દૂર કરીને પાર્ટી અધ્યક્ષ મેટબાહ લિંગદોહને કેબિનેટમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. આ બાદ પાર્ટીમાં આંતરિક વિખવાદ વકર્યો છે. શિક્ષણ મંત્રી લાહકમેન રિમ્બુઈના નેતૃત્વમાં યુડીપીના આઠ ધારાસભ્યોએ તાજેતરમાં કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને પૂર્વોત્તર ભાજપના પ્રભારી સંબિત પાત્રા સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ મુલાકાતમાં વિવિધ સ્થાનિક મુદ્દાઓ ઉપરાંત રાજકીય ભવિષ્ય અંગે પણ ચર્ચા થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ટીએમસીના ચાર ધારાસભ્યોમાં પૂર્વ મુખ્યમંત્રી ડો. મુકુલ સંગમાનો પણ સમાવેશ થાય છે. સંગમા અગાઉ કોંગ્રેસમાં હતા અને 2023માં ટીએમસીમાં જોડાયા હતા. હવે તેઓ ભાજપમાં જઈ શકે છે.
પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા (એન્ટી-ડિફેક્શન લૉ) હેઠળ ગેરલાયક ઠરવાથી બચવા માટે કોઈ પક્ષના બે-તૃતીયાંશ ધારાસભ્યોએ વિલીનીકરણની તરફેણ કરવી પડે છે. યુડીપીના 12માંથી ઓછામાં ઓછા 8 અને ટીએમસીના 4માંથી ઓછામાં ઓછા 3 ધારાસભ્યો સાથે આવે તો જ આ શક્ય છે. હાલના અહેવાલો અનુસાર યુડીપીના 9 અને ટીએમસીના 4 ધારાસભ્યો તૈયાર હોવાથી આ સંખ્યા પૂરી થાય છે.
જો આ વિલીનીકરણ થાય છે, તો ભાજપની સંખ્યા 15 થઈ જશે અને તે ગઠબંધનમાં બીજો સૌથી મોટો પક્ષ બની જશે. જોકે એનપીપી પાસે 33 ધારાસભ્યો હોવાથી સરકાર પર તાત્કાલિક કોઈ જોખમ નથી. આ પગલું 2028ની વિધાનસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને ભાજપની લાંબા ગાળાની રણનીતિનો ભાગ માનવામાં આવે છે.
રાજ્ય ભાજપના એક વરિષ્ઠ નેતાએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું કે રાજ્ય એકમે યુડીપી ધારાસભ્યો સાથે સંપર્ક કર્યો છે, પરંતુ હવે વાતચીત કેન્દ્રીય નેતાઓ સાથે થઈ રહી છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આ તમામ પ્રક્રિયા લોકતાંત્રિક મૂલ્યો અને કાયદાના માળખામાં થશે.
નોંધનીય છે કે ભારતીય રાજકારણમાં 'ઓપરેશન લોટસ' શબ્દનો ઉપયોગ વારંવાર થાય છે, જેનો અર્થ થાય છે અન્ય પક્ષોના ધારાસભ્યોને પોતાના પક્ષમાં લાવવાની પ્રક્રિયા. આવા પગલાંથી રાજકીય સમીકરણો બદલાતા હોવાના ઉદાહરણો ભારતમાં અનેક મળી આવે છે. મેઘાલયમાં હાલની સ્થિતિ અંગે સત્તાવાર પુષ્ટિ બાકી છે, ત્યાં સુધી આ સમાચારને અનુમાન તરીકે જ ગણવા જોઈએ.