રક્ષાબંધનનો તહેવાર ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ભાઈ-બહેનના પવિત્ર સંબંધનું પ્રતીક છે. આ દિવસે બહેનો ભાઈની કલાઈ પર રાખડી બાંધે છે અને ભાઈ તેમની રક્ષાનું વચન આપે છે. પરંતુ ઉજ્જૈનના ભવ્ય મહાકાલેશ્વર મંદિરમાં આ તહેવારની અનોખી ઉજવણી થાય છે, જ્યાં ભગવાન શિવના અવતાર માનવામાં આવતા બાબા મહાકાલને રાખડી ચઢાવવામાં આવે છે.
મંદિરના વહીવટીતંત્ર દ્વારા દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ રક્ષાબંધન પર બાબા મહાકાલની મૂર્તિને હજારો રાખડીઓથી સજાવવામાં આવી છે. આ પ્રસંગે ભગવાનનું સ્વરૂપ અત્યંત દિવ્ય અને અલોકિક લાગે છે. મૂર્તિની આંખોમાં રહેલું તેજ, હાથમાં ત્રિશૂળ અને સમગ્ર શરીર પર વિવિધ રંગોની રાખડીઓથી થયેલો શણગાર ભક્તોમાં અપાર ભક્તિની લાગણી જગાડે છે.
આ વિશેષ દર્શનનો લાભ લેવા માટે દૂર-દૂરથી ભક્તો ઉજ્જૈન પહોંચે છે. મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા ભક્તોની સુવિધા માટે ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. સવારથી જ મંદિરમાં ભક્તોની કતારો જોવા મળે છે. દર્શન માટે અલગ અલગ સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જેથી ભક્તો સરળતાથી દર્શન કરી શકે.
રક્ષાબંધન પર મહાકાલનું આ સ્વરૂપ જોવાનું ઘણું મહત્વ છે. એવી માન્યતા છે કે આ દિવસે બાબા મહાકાલની પૂજા કરવાથી ભાઈ-બહેનના સંબંધમાં વધુ મજબૂતી આવે છે. ઉપરાંત, જે ભક્તો બહેનો પોતાના ભાઈની લાંબી આયુષ્ય માટે પ્રાર્થના કરે છે, તેમના માટે આ દર્શન ખાસ ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
મંદિર સમિતિએ ભક્તોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને વ્યાપક બંદોબસ્ત કર્યો છે. સીસીટીવી કેમેરા, પોલીસ દળ અને વોલિયુન્ટીયર્સની તૈનાતી કરવામાં આવી છે. ઉપરાંત, ભક્તોને દર્શન માટે નિર્ધારિત માર્ગ પર જ રહેવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
મંદિરના મુખ્ય પુજારીએ જણાવ્યું હતું કે, "રક્ષાબંધન પર બાબા મહાકાલને રાખડી ચઢાવવાની આ પરંપરા ઘણા વર્ષોથી ચાલી આવે છે. આ વર્ષે પણ અમે ભગવાનનો ભવ્ય શણગાર કર્યો છે. ભક્તો મોટી સંખ્યામાં આવે છે અને આ પવિત્ર દર્શનનો લાભ લે છે."
આ ઉપરાંત, મહિલા ભક્તો દ્વારા બાબા મહાકાલને રાખડી અર્પણ કરવાનો કાર્યક્રમ પણ યોજાય છે. ઘણી બહેનો પોતાના ભાઈઓની સાથે આવે છે અને ભગવાન સમક્ષ પોતાની મનોકામના મૂકે છે. આ આયોજનમાં ધાર્મિક ગીતો અને ભજનોની પણ વ્યવસ્થા છે.
રક્ષાબંધનના દિવસે મંદિરમાં ભારે ભીડ જોવા મળે છે. આથી મંદિર પ્રશાસન દ્વારા ભક્તોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ જાળવીને દર્શન કરે. સાથે જ માસ્ક પહેરવાનું પણ સૂચન કરવામાં આવ્યું છે.
આમ, રક્ષાબંધન પર બાબા મહાકાલનું દિવ્ય દર્શન ભક્તો માટે આધ્યાત્મિક અનુભવ સમાન છે. આ તહેવારનું મહત્વ માત્ર ભાઈ-બહેનના સંબંધ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ ઈશ્વર પ્રત્યેની ભક્તિ સાથે જોડાયેલું છે. જે ભક્તો આ દર્શનનો લાભ લે છે, તેઓ જીવનભર માટે આ અનુભવને સંભાળી રાખે છે.