હિંદુ કેલેન્ડર મુજબ શ્રાવણ માસ ભગવાન શિવને સમર્પિત છે. આ માસના દરેક સોમવારનું વિશેષ મહત્વ હોય છે, પરંતુ અંતિમ સોમવારને અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ભક્તો મોટી સંખ્યામાં શિવાલયોમાં દર્શન માટે ઉમટી પડે છે.
શ્રાવણ માસ દરમિયાન ભક્તો ઉપવાસ, રુદ્રાભિષેક અને વિશેષ પૂજા કરે છે. અંતિમ સોમવારે કાશી, ઉજ્જૈન, હરિદ્વાર જેવા પવિત્ર સ્થળોએ ભવ્ય આયોજન થાય છે. ગુજરાતમાં પણ સોમનાથ, નિલકંઠ મહાદેવ અને અન્ય પ્રસિદ્ધ શિવાલયોમાં ભક્તોનો ધસારો જોવા મળે છે.
ધાર્મિક ગ્રંથો અનુસાર, શ્રાવણના સોમવારનું વ્રત કરવાથી મનોકામના પૂર્ણ થાય છે. અંતિમ સોમવારે વ્રતનું સમાપન કરવાની પરંપરા છે. ભક્તો વહેલી સવારે સ્નાન કરીને શિવલિંગ પર જળ, દૂધ, બેલપત્ર અને ધતુરો ચઢાવે છે. ઓમ નમઃ શિવાય મંત્રનો જાપ કરીને શિવ આરાધના કરે છે.
આ વર્ષે શ્રાવણ માસનો અંતિમ સોમવાર 31 ઓગસ્ટે આવે છે. આ દિવસે સ્વયંભૂ શિવલિંગોના દર્શનનો વિશેષ લાભ મળે છે. ઘણા ભક્તો આ દિવસે રુદ્રાભિષેકનું આયોજન કરે છે. પંચામૃતથી અભિષેક કરીને ભગવાન શિવને ભોગ ધરાવવામાં આવે છે.
જ્યોતિષીય દૃષ્ટિએ પણ આ દિવસનું મહત્વ છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે કરેલી પ્રાર્થના શીઘ્ર ફળ આપે છે. પરંતુ નિષ્ણાતો કહે છે કે કોઈપણ પૂજાનું ફળ શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી મળે છે, માત્ર ઉપાયોથી નહીં. તેથી ભક્તોએ શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજા કરવી જોઈએ.
શ્રાવણના અંતિમ સોમવારે ભોલેનાથની ભક્તિનો લાભ લેવા માટે મંદિરોમાં વિશેષ વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે. સુરક્ષા અને દર્શનાર્થીઓની સગવડ માટે વહીવટી તંત્ર દ્વારા પણ આયોજન કરવામાં આવે છે. ભક્તોને અનુરોધ છે કે તેઓ મંદિરોમાં નિયમોનું પાલન કરે અને શાંતિથી દર્શન કરે.
આમ, શ્રાવણનો અંતિમ સોમવાર એ શ્રદ્ધા અને ભક્તિનો દિવસ છે. તેને લઈને કોઈ અંધશ્રદ્ધા ન ફેલાવવી જોઈએ. મહાદેવની પૂજા માટે આ દિવસ ખૂબ જ શુભ છે, અને ભક્તો તેને હર્ષોલ્લાસ સાથે ઉજવે છે.