કર્ણાટક સરકારે રાષ્ટ્રગીત 'વંદે માતરમ'ના માત્ર બે જ છંદ ગાવાનો નિર્ણય લીધો છે. મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમારે આ જાહેરાત કરતાં કહ્યું કે સરકાર પક્ષના નિર્ણય સાથે છે. તેમણે આ મુદ્દે ભાજપ પર તુષ્ટિકરણની રાજનીતિ કરવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો છે.
શિવકુમારે જણાવ્યું કે સરકારી કાર્યક્રમો અને શાળાઓમાં વંદે માતરમના બે છંદ જ ગાવામાં આવશે. આ નિર્ણય અંગે ભાજપે ટીકા કરી છે. ભાજપના કેટલાક નેતાઓએ આરોપ લગાવ્યો છે કે કોંગ્રેસ સરકાર રાષ્ટ્રગીતનું અપમાન કરી રહી છે. પણ કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે આ નિર્ણય ઐતિહાસિક અને સંવૈધાનિક છે.
વંદે માતરમ બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયની કૃતિ 'આનંદમઠ'માંથી લેવામાં આવ્યું છે. તેના પ્રથમ બે છંદને રાષ્ટ્રગીત તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે. સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં આ ગીતે મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. ભારતના ઘણા ભાગોમાં પ્રચલિત પરંપરા મુજબ વંદે માતરમના પ્રથમ બે છંદ જ ગાવામાં આવે છે.
મુખ્યમંત્રી શિવકુમારે કહ્યું કે આ નિર્ણયથી રાષ્ટ્રગીતનું કોઈ અપમાન નથી થતું. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે અમે પક્ષના નિર્ણય સાથે છીએ. તેમણે ભાજપ પર આરોપ લગાવ્યો કે આ મુદ્દે ભાજપ તુષ્ટિકરણની રાજનીતિ કરે છે. આ નિર્ણય દેશભક્તિ સામે નથી, પરંતુ પરંપરાને અનુસરે છે.
ભાજપના પ્રવક્તાએ જવાબ આપ્યો કે કોંગ્રેસ રાષ્ટ્રગીતને લઈને અસ્પષ્ટતા ફેલાવી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે જે લોકો રાષ્ટ્રગીતનો સંપૂર્ણ પાઠ કરવા ઈચ્છે છે તેમનો વિરોધ કરવો યોગ્ય નથી. કેટલાક સંગઠનોએ પણ આ નિર્ણયનો વિરોધ નોંધાવ્યો છે.
નિષ્ણાતોના મતે વંદે માતરમ મૂળ રચનામાં છ કરતાં વધુ છંદ છે, પરંતુ રાષ્ટ્રગીત તરીકે પ્રથમ બે છંદને જ સ્વીકૃતિ મળી છે. શાળાઓ અને સરકારી કાર્યક્રમોમાં બે છંદ ગાવાનો રિવાજ લાંબા સમયથી છે. આથી કર્ણાટક સરકારનો નિર્ણય અન્ય રાજ્યો કરતાં અલગ નથી. તેમ છતાં તેને રાજકીય રંગ આપવામાં આવી રહ્યો છે.
રાજકીય વિશ્લેષકો કહે છે કે આ મુદ્દો ચૂંટણી પહેલાં ધ્રુવીકરણ માટે વપરાઈ શકે છે. કર્ણાટકમાં આ પહેલાં પણ રાષ્ટ્રગીત સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર રાજકારણ થયું છે. હાલ સરકારે પોતાનો નિર્ણય સ્પષ્ટ કરી દીધો છે, પણ વિરોધ ચાલુ છે. આ મુદ્દે આગામી દિવસોમાં વધુ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
આ સાથે શિવકુમારે એ પણ ભારપૂર્વક કહ્યું કે રાષ્ટ્રગીત પ્રત્યે સરકારનું સન્માન અટલ છે. તેમણે લોકોને અપીલ કરી કે આ મુદ્દાને બિનજરૂરી રાજકીય રંગ ન આપવામાં આવે. સરકારનો નિર્ણય કાયદેસર છે અને બંધારણીય મૂલ્યોનું પાલન કરે છે.