લંડનમાં યોજાયેલી આંતરરાષ્ટ્રીય કાનૂની પરિષદમાં સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે વિકસિત દેશોને આબોહવા ન્યાયના મુદ્દે મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપ્યો છે. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે છેલ્લા 200 વર્ષોમાં ઔદ્યોગિકીકરણના કારણે પર્યાવરણને જે નુકસાન થયું છે, તે માટે વિકસિત દેશો મુખ્ય જવાબદાર છે.
જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે જણાવ્યું કે સ્વચ્છ ઊર્જા તરફનું સંક્રમણ કરતી વખતે વિકાસશીલ દેશોની આર્થિક અને સામાજિક વાસ્તવિકતાઓને ધ્યાનમાં લેવી અત્યંત જરૂરી છે. ક્લાઇમેટ જસ્ટિસ એટલે માત્ર પર્યાવરણ બચાવવું નથી, પણ ગરીબી નાબૂદી અને સામાજિક સમાનતા સાથે સંકળાયેલો અધિકાર છે.
તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે સ્વચ્છ ઊર્જા સંક્રમણ 'ન્યાયી સંક્રમણ' (Just Transition) હોવું જોઈએ. એટલે કે, પર્યાવરણીય લક્ષ્યો પૂરા કરતી વખતે ગરીબ અને વંચિત વર્ગો પર કોઈ પ્રતિકૂળ અસર ન પડે તેની ખાતરી કરવી પડશે.
તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઐતિહાસિક રીતે પર્યાવરણીય ક્ષતિ માટે વિકસિત દેશો વધુ જવાબદાર છે. તેથી ક્લાઇમેટ ટ્રાન્ઝિશનનો નાણાકીય બોજ વિકાસશીલ કે ગરીબ દેશો પર ન નાખી શકાય. વૈશ્વિક સમુદાયએ આ બોજ યોગ્ય રીતે વહેંચવાની જવાબદારી લેવી જોઈએ.
જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે ભારતનું ઉદાહરણ આપતાં કહ્યું કે ભારતીય ન્યાયતંત્રે પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારો વચ્ચે સંતુલન જાળવવા અનેક ઐતિહાસિક ચુકાદા આપ્યા છે. આબોહવા ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવા માટે ન્યાય અને સમાનતાના સિદ્ધાંતો પર ચાલવું જરૂરી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આબોહવા પરિવર્તનના મુદ્દે ઘણી વખત વિકાસશીલ દેશો પર દબાણ લાવવામાં આવે છે. પરંતુ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતનું નિવેદન એ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ છે કે પર્યાવરણીય ન્યાય માત્ર કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. તે વિકાસના અધિકાર અને સામાજિક ન્યાય સાથે પણ જોડાયેલો છે.
આબોહવા પરિવર્તન સામેની લડતમાં દરેક દેશની જવાબદારી તેની ઐતિહાસિક ભૂમિકાના આધારે નક્કી થવી જોઈએ. વિકસિત દેશોએ પોતાના ઔદ્યોગિકીકરણના સમયગાળામાં પર્યાવરણને થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ કરવા આગળ આવવું પડશે. આ જ ક્લાઇમેટ જસ્ટિસની ભાવના છે.