'સ્પાય ફાઈલ્સ' શ્રેણીનો 13મો ભાગ જાસૂસી દુનિયાના એક અણસાંભળ્યા પ્રકરણને ઉજાગર કરે છે. આ એપિસોડમાં લાહોરમાં ISI એજન્ટની હત્યા અને ખાલિસ્તાની નેટવર્કના વિનાશ વિશે દાવા કરવામાં આવ્યા છે. શ્રેણી હાલમાં જાહેર કરવામાં આવી છે અને વીડિયો ઉપલબ્ધ છે.
આ એપિસોડની શરૂઆત 'ડિયર સોફી... બસ તું ધોખો ન આપતી' નામના સંદેશથી થાય છે. આ સંદેશ માર્યા ગયેલા ISI એજન્ટ દ્વારા લખવામાં આવ્યો હતો. તે તેની પ્રેમિકા કે પત્નીને મોકલવામાં આવ્યો હતો. એપિસોડમાં આ સંદેશને જાસૂસી ષડયંત્રના પુરાવા તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
એપિસોડ અનુસાર, ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યા બાદ ખાલિસ્તાની નેટવર્કને ખતમ કરવા માટે ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓએ મોટું અભિયાન ચલાવ્યું હતું. આ અભિયાનમાં ISIના સાથસહકારથી ચાલતા નેટવર્કને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું. લાહોરની ઘટના તેનો એક ભાગ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
લાહોર શહેરના એકાંત વિસ્તારમાં આ હત્યા થઈ હતી. પીડિતને 9 ગોળી મારવામાં આવી હતી. હુમલાખોરોએ પીડિતને અગાઉથી બોલાવ્યો હતો અને ત્યાં જ છુપાયેલા હતા. ગોળીબાર બાદ હુમલાખોરો મોટરસાયકલ પર ભાગી ગયા હતા. આ ઘટનાની તપાસમાં ખાલિસ્તાની આતંકવાદી સંગઠનનો હાથ હોવાનું જણાયું હતું.
ભારતમાં 1980ના દાયકામાં ખાલિસ્તાન આંદોલન ખૂબ સક્રિય હતું. ઓપરેશન બ્લુ સ્ટાર અને તે પછી ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યાએ દેશને હચમચાવી નાખ્યું. પંજાબમાં અલગ રાષ્ટ્રની માંગણી કરતા આતંકવાદીઓને પાકિસ્તાનના ISI તરફથી મદદ મળતી હોવાના અનેક આરોપો લાગ્યા. જોકે, આ આરોપો સત્તાવાર રીતે સાબિત થયા નથી.
'સ્પાય ફાઈલ્સ' શ્રેણી આવા જ ગુપ્ત ઓપરેશન્સની કથાઓને એકત્રિત કરે છે. તેમાં કેટલીક ઘટનાઓને નાટકીય રીતે રજૂ કરવામાં આવે છે. આ શ્રેણી ઈતિહાસના ચાહકો અને જાસૂસી કથાઓમાં રસ રાખનારાઓ માટે ખાસ બની રહી છે.
એપિસોડના અંતમાં એક વીડિયો દર્શાવવામાં આવ્યો છે જેમાં લાહોરની ઘટનાનું સીસીટીવી ફૂટેજ કે પુનર્નિર્માણ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં અંધારી ગલીમાં ગોળીબારના અવાજો સંભળાય છે અને એક વ્યક્તિ જમીન પર પડી જાય છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે આવી શ્રેણી ભલે મનોરંજક હોય, પરંતુ તેમાં રજૂ કરાયેલા તથ્યોની ચકાસણી મહત્વપૂર્ણ છે. કેટલાક ઈતિહાસકારો માને છે કે ખાલિસ્તાની નેટવર્ક સામેના ઓપરેશનમાં ભારતે પાડોશી દેશની ધરતી પર પણ પગલાં લીધાં હતાં. આ શ્રેણી તેની સંભાવના દર્શાવે છે.
શ્રેણીના નિર્માતાઓએ જાહેર કર્યું છે કે આ ભાગમાં વાર્તાને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે દ્રશ્યોનું પુનર્નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. તેઓ દાવો કરે છે કે તેમણે સત્તાવાર દસ્તાવેજો અને ગુપ્ત સૂત્રોના આધારે આ માહિતી એકત્રિત કરી છે. જોકે, સ્વતંત્ર સમીક્ષકો માટે આ દાવાઓની પુષ્ટિ કરવી મુશ્કેલ છે.
'સ્પાય ફાઈલ્સ' ભાગ 13 હાલમાં ઓનલાઇન ઉપલબ્ધ છે. આ એપિસોડમાં જાસૂસી, વિશ્વાસઘાત, અને રાજકીય ષડયંત્રનું ચિત્રણ છે. જે લોકો આ શ્રેણીને અનુસરે છે તેમના માટે આ ભાગ ખાસ રસપ્રદ રહેશે. આમ, 'સ્પાય ફાઈલ્સ'નો 13મો ભાગ જાસૂસી યુદ્ધની એક હૃદયદ્રાવક વાર્તાને રજૂ કરે છે, જે ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેના ગુપ્ત સંઘર્ષની અસલ તસવીરને દર્શાવે છે.