હિન્દુ કુશ હિમાલય પર્વતમાળામાં આવેલી હિમનદીઓ ઝડપથી પીગળી રહી છે, જેના કારણે એશિયાના લગભગ 2 અબજ લોકોને પીવાના પાણીની તીવ્ર તંગીનો સામનો કરવો પડી શકે છે. નેપાળના કાઠમંડુમાં આવેલા ઈન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર ઈન્ટિગ્રેટેડ માઉન્ટેન ડેવલપમેન્ટ (ICIMOD) દ્વારા કરવામાં આવેલા સંશોધનમાં આ ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
સંશોધન મુજબ, હિન્દુ કુશ પર્વતમાળામાંથી નીકળતી ગંગા, બ્રહ્મપુત્રા, સિંધુ, સાલ્વીન, મેકોન્ગ, યાંગત્ઝે, યલો, અમુ દર્યા અને તરીમ જેવી 12 મોટી નદીઓ એશિયાના 16 દેશોમાંથી વહે છે. આ નદીઓના તટપ્રદેશમાં રહેતા લોકો માટે તે પાણીનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. પર્વતમાળામાં સીધા વસતા લગભગ 24 કરોડ લોકો અને નદીઓના કિનારે રહેતા લગભગ 1 અબજ 65 કરોડ લોકો આ નદીઓ પર નિર્ભર છે.
સંશોધનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે જો વાતાવરણમાં ગ્રીનહાઉસ ગેસનું ઉત્સર્જન ઓછું નહીં થાય, તો આ સદીના અંત સુધીમાં હિન્દુ કુશ પર્વતમાળામાં 80 ટકા જેટલો બરફ ઓગળી જવાની શક્યતા છે. આબોહવા પરિવર્તનની અસર હિમાલયના વિશાળ હિમનદીઓ પર સ્પષ્ટ જોવા મળી રહી છે. એક અભ્યાસ મુજબ, માઉન્ટ એવરેસ્ટ પર પાછલા 30 વર્ષમાં 2000 વર્ષના સમયગાળામાં ઓગળે તેટલો બરફ ઓગળી ગયો છે.
હિમનદીઓના ઝડપી પીગળવાને કારણે માત્ર પાણીની તંગી જ નહીં, પરંતુ હિમસ્ખલન, અચાનક પૂર અને નદીઓમાં વિનાશક પૂર જેવી કુદરતી આફતો પણ વધી શકે છે. સંશોધન સાથે સંકળાયેલા નિષ્ણાત અમીના મહાજને જણાવ્યું છે કે ગ્લોબલ વોર્મિંગની સમસ્યા હિન્દુ કુશ પર્વતમાળામાં અથવા તેની આસપાસ રહેતા લોકોને કારણે સર્જાઈ નથી, છતાં તેમને તેની સૌથી વધુ અસર સહન કરવી પડશે. તેમણે ભવિષ્યમાં પીવાનું પાણી પણ ન મળે તેવા સંજોગો સર્જાઈ શકે છે તેવી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
હાલમાં વિવિધ સરકારો ગ્લોબલ વોર્મિંગ અંગે જે પગલાં લઈ રહી છે તે અપૂરતાં છે. આબોહવા પરિવર્તન અંગે વૈશ્વિક સ્તરે થઈ રહેલા પ્રયાસોને વેગ આપવાની જરૂર છે, જેથી હિમનદીઓનું રક્ષણ થઈ શકે અને લાખો-કરોડો લોકોની પાણીની સુરક્ષા જળવાઈ રહે.