ગુજરાત રાજ્યમાં આ વર્ષે ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન સરેરાશ કરતાં 12 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. હવામાન વિભાગના આંકડા અનુસાર, આ આંકડો રાજ્યભરની એકંદર સ્થિતિ દર્શાવે છે, પરંતુ તેની સૌથી વધુ અસર સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના વિસ્તારોમાં જોવા મળી છે.
સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ પ્રદેશમાં વરસાદની તંગીને કારણે દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. આ વિસ્તારના ઘણા જિલ્લાઓમાં તળાવ, ડેમ અને અન્ય જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર ચિંતાજનક રીતે નીચું જોવા મળે છે. ભૂગર્ભજળના સ્તરમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે પીવાના પાણીની કટોકટી ઊભી થવાની સંભાવના છે.
ઓછા વરસાદની સૌથી મોટી અસર ખેતી પર પડી છે. ખરીફ પાકની વાવણી માટે ખેડૂતો વરસાદ પર આધાર રાખે છે. હાલની સ્થિતિમાં ઘણા ખેડૂતો પાક વાવી શક્યા નથી, જ્યારે કેટલાક વિસ્તારોમાં વાવેલા પાક પણ સુકાઈ જવાના ભય હેઠળ છે. આનાથી ખેડૂતોને આર્થિક નુકસાન થવાની શક્યતા છે. પશુપાલકો માટે ચારાની સમસ્યા પણ ગંભીર બની રહી છે.
રાજ્ય સરકારે આ પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને સમીક્ષા હાથ ધરી છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત કાર્યક્રમો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. પીવાના પાણી માટે ટેન્કરોની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે. વધુમાં, ખેડૂતોને પાક વીમા યોજના હેઠળ સહાય આપવાની પણ વિચારણા ચાલી રહી છે.
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, હજુ પણ કેટલાક વિસ્તારોમાં છેલ્લા તબ્બકે વરસાદ થવાની શક્યતા છે, પરંતુ મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં ચોમાસાની ઋતુ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. આથી જો હવે વરસાદ નહીં પડે, તો દુષ્કાળની સ્થિતિ લાંબી ખેંચાઈ શકે છે. કૃષિ ક્ષેત્રને થતું નુકસાન રાજ્યના અર્થતંત્રને પણ અસર કરી શકે છે.
નિષ્ણાતો જળ સંરક્ષણના પગલાં પર ભાર મૂકે છે. વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ, ભૂગર્ભજળ રિચાર્જ અને ટપક સિંચાઈ જેવી પદ્ધતિઓ અપનાવવા સૂચવવામાં આવે છે. આવનારા વર્ષોમાં આવી પરિસ્થિતિ ટાળવા માટે આ પગલાં અસરકારક બની શકે છે. તજજ્ઞો કહે છે કે જળસંચયની પરંપરાગત રીતો સાથે આધુનિક તકનીકોના ઉપયોગથી પાણીની તંગી ઘટાડી શકાય છે.