કેન્દ્ર સરકારે ગુજરાતના ચાર મુખ્ય ધાર્મિક અને પ્રવાસન સ્થળોએ ભિક્ષાવૃત્તિ મુક્ત કરવા માટે એક અભિયાન શરૂ કર્યું છે. સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલય દ્વારા હાથ ધરાયેલા આ અભિયાનના પ્રથમ તબક્કામાં વડોદરા, ગીર સોમનાથ, એકતાનગર અને પાવાગઢની પસંદગી કરવામાં આવી છે. આ સ્થળોએ મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ અને પ્રવાસીઓ આવે છે, જ્યાં ભિક્ષાવૃત્તિ એક ગંભીર સામાજિક સમસ્યા બની રહી છે.
આ અભિયાન હેઠળ ભિક્ષાવૃત્તિમાં સંકળાયેલા લોકોને એકત્ર કરીને તેમને આશ્રય આપવામાં આવશે. ત્યારબાદ તેમનું વ્યાવસાયિક કાઉન્સિલિંગ કરવામાં આવશે, જેથી તેઓ ભિક્ષાવૃત્તિ છોડીને નવું જીવન શરૂ કરવા માનસિક રીતે તૈયાર થઈ શકે. કાઉન્સિલિંગ પછી તેમના આધાર કાર્ડ, રેશન કાર્ડ અને આયુષ્માન કાર્ડ જેવા જરૂરી સરકારી દસ્તાવેજો બનાવી આપવામાં આવશે. આ દસ્તાવેજીકરણનો હેતુ તેમને સરકારી યોજનાઓનો લાભ મેળવવામાં મદદ કરવાનો છે.
દસ્તાવેજો બનાવ્યા બાદ આ લોકોને પ્રધાનમંત્રી દક્ષ યોજના અંતર્ગત રોજગારલક્ષી કૌશલ્ય તાલીમ આપવામાં આવશે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય તેમને સ્વનિર્ભર બનાવવા અને સમાજના મુખ્ય પ્રવાહમાં સન્માનપૂર્વક જોડવાનો છે. તાલીમ પૂર્ણ થયા બાદ તેમને રોજગારી અથવા સ્વરોજગારી માટે માર્ગદર્શન પણ આપવામાં આવશે.
સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલયના અધિક સચિવ મોના પાંચાલે જણાવ્યું હતું કે, આ પ્રકારના લોકોને એક જ સ્થળે લાવીને તેમનું કાઉન્સિલિંગ કરાશે. ત્યારબાદ આધાર કાર્ડ, રેશન કાર્ડ અને આયુષ્માન કાર્ડ જેવા જરૂરી દસ્તાવેજ બનાવાશે. તેમને આશ્રય આપીને પ્રધાનમંત્રી દક્ષ યોજના અંતર્ગત રોજગારલક્ષી તાલીમ અપાશે.
આ અભિયાન માટે ખાસ કરીને તે સ્થળોની પસંદગી કરવામાં આવી છે જ્યાં ધાર્મિક અને પ્રવાસન દૃષ્ટિએ મોટી સંખ્યામાં લોકો આવે છે. વડોદરામાં લક્ષ્મી વિલાસ પેલેસ અને ગયાપાલવ સહિતના પ્રવાસન સ્થળો આવેલા છે. ગીર સોમનાથમાં પ્રખ્યાત સોમનાથ મંદિર છે, જે દ્વાદશ જ્યોતિર્લિંગોમાં પ્રથમ ગણાય છે. એકતાનગર, જેને સ્ટેચ્યુ ઑફ યુનિટી માટે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે પણ પ્રવાસીઓનું મુખ્ય આકર્ષણ કેન્દ્ર છે. પાવાગઢ શક્તિપીઠ યાત્રાધામ છે, જ્યાં મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ દર્શન કરવા આવે છે.
સરકારનું માનવું છે કે આ અભિયાનથી માત્ર ભિક્ષાવૃત્તિ ઘટશે નહીં, પરંતુ આ લોકોને સન્માનજનક જીવન જીવવાની તક પણ મળશે. આ એક સામાજિક પુનર્વસન કાર્યક્રમ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય લાંબા ગાળે આ સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવવાનો છે. પ્રથમ તબક્કામાં આ ચારેય સ્થળોએ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવશે, અને સફળતા મળ્યા બાદ તેને રાજ્યના અન્ય શહેરો અને યાત્રાધામોમાં પણ વિસ્તારવામાં આવશે તેવી સંભાવના છે.
આ અભિયાનને સફળ બનાવવા માટે સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર, સામાજિક સંસ્થાઓ અને સ્વયંસેવકોનો પણ સહયોગ લેવામાં આવશે. આમ, ભિક્ષાવૃત્તિને નિર્મૂળ કરવા માટે સરકારે એક ઝુંબેશ શરૂ કરી છે, જે લોકોને આત્મનિર્ભર બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.