સુપ્રીમ કોર્ટમાં ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ અંગે દાખલ કરવામાં આવેલી જાહેર હિતની અરજી (PIL) પર 31 ઓગસ્ટના રોજ સુનાવણી યોજાશે. અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે પેટ્રોલ પંપ પર ગ્રાહકોને સ્પષ્ટ જાણકારી આપવામાં આવે કે તેઓ જે પેટ્રોલ ખરીદી રહ્યા છે તેમાં કેટલું ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવ્યું છે. આ મુદ્દો ગ્રાહકોના જાણકારીના અધિકાર અને ઇંધણની ગુણવત્તાની પારદર્શિતા સાથે જોડાયેલો છે.
ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ એટલે શું? ભારત સરકારે ક્રૂડ ઓઇલની આયાત ઘટાડવા અને પર્યાવરણને સ્વચ્છ બનાવવા માટે પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ મિશ્રિત કરવાનો કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો છે. ઇથેનોલ શેરડી, મકાઈ અને અન્ય કૃષિ ઉત્પાદનોમાંથી બનાવવામાં આવે છે. હાલમાં ભારતમાં પેટ્રોલમાં 10 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણ કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેને આગામી વર્ષોમાં વધારીને 20 ટકા કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. આ પહેલથી ખેડૂતોને ફાયદો થાય છે અને પ્રદૂષણ ઘટે છે.
અરજીકર્તાની મુખ્ય માંગણી છે કે પેટ્રોલ પંપ પર ડિસ્પ્લે બોર્ડ લગાવવામાં આવે, જેમાં સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવે કે વેચાતા પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ કેટલું છે. અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી છે કે ગ્રાહકને પોતાના ખર્ચે ખરીદેલા ઇંધણની સંપૂર્ણ માહિતી મેળવવાનો અધિકાર છે. ઘણા વાહન ઉત્પાદકો ચોક્કસ ટકાવારી સુધી જ ઇથેનોલ મિશ્રણને માન્યતા આપે છે, તેથી ગ્રાહકોને ખબર હોવી જરૂરી છે કે તેમના વાહન પર તેની શું અસર થઈ શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે આ અરજીની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં લઈને સુનાવણી માટે 31 ઓગસ્ટની તારીખ નક્કી કરી છે. કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર, તેલ કંપનીઓ અને અન્ય સંબંધિત પક્ષોને નોટિસ આપી છે. સુનાવણી દરમિયાન અરજીકર્તાની દલીલો અને સરકારનો વલણ જાણવા મળશે. જો કોર્ટ અરજી સ્વીકારશે તો પેટ્રોલ પંપ પર ઇથેનોલ મિશ્રણની માહિતી ફરજિયાત દર્શાવવી પડશે.
આ મામલો ગ્રાહક હિત અને ઇંધણ નીતિ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાની જરૂરિયાતને પણ ઉજાગર કરે છે. ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ પર્યાવરણ માટે લાભદાયી છે, પરંતુ ગ્રાહકોને યોગ્ય માહિતી આપવી પણ જરૂરી છે. ઘણી વખત વાહનના એન્જિન પર ઊંચા મિશ્રણની અસર અંગે ચર્ચા થાય છે. તેથી જ આ માહિતી ઉપલબ્ધ હોવી જોઈએ.
આ ઉપરાંત, ઇથેનોલ ઉત્પાદકો અને તેલ કંપનીઓ માટે પણ આ મુદ્દો મહત્વપૂર્ણ છે. જો માહિતી ફરજિયાત બને, તો તેમને ઉત્પાદન અને વેચાણમાં વધુ પારદર્શિતા રાખવી પડશે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આગામી નિર્ણય દેશના ઇંધણ ક્ષેત્ર માટે દિશાસૂચક બની શકે છે.
સામાન્ય લોકો માટે આ સમાચાર મહત્વના છે કારણ કે તેઓ દરરોજ પેટ્રોલ ખરીદે છે. તેમને ખબર હોવી જોઈએ કે તેઓ કયું ઇંધણ ભરાવી રહ્યા છે. કોર્ટના ચુકાદાની રાહ જોવી રહી છે. 31 ઓગસ્ટના રોજ સુનાવણી બાદ આ મામલે આગળની કાર્યવાહી સ્પષ્ટ થશે.