નવી દિલ્હી: ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ (E20) મુદ્દે ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક મહત્વપૂર્ણ અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજદાર નરેન્દ્ર કુમાર ગોસ્વામીએ કેન્દ્ર સરકારને નિર્દેશ આપવાની માગ કરી છે કે તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલમાં રહેલા ઇથેનોલની ટકાવારી સ્પષ્ટપણે દર્શાવતી જાહેરાત (બોર્ડ) લગાવવામાં આવે, તેમજ ગ્રાહકોને અપાતા બિલમાં પણ આ માહિતી દર્શાવવામાં આવે.
દેશમાં અપનાવવામાં આવેલી ઇથેનોલ મિશ્રણ નીતિ હેઠળ પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ઉમેરવામાં આવી રહ્યું છે. હાલમાં ઘણા રાજ્યોમાં 10% ઇથેનોલ મિશ્રણ (E10) પ્રચલિત છે, જ્યારે સરકારે 2025-26 સુધીમાં 20% ઇથેનોલ મિશ્રણ (E20)નો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. ઇથેનોલ મિશ્રણથી ક્રૂડ તેલના આયાત ખર્ચમાં ઘટાડો થાય છે અને ખેડૂતોને વધારાની આવક મળે છે, પરંતુ તેનાથી વાહનોના એન્જિન પર થતી અસરને લઈને પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
અરજદાર ગોસ્વામીએ માગ કરી છે કે ગ્રાહકોને એ જાણવાનો અધિકાર છે કે તેઓ જે પેટ્રોલ ખરીદે છે તેમાં કેટલું ઇથેનોલ છે. આથી પંપ પર બોર્ડ અને બિલમાં આ ટકાવારી દર્શાવવી જોઈએ. આ સિવાય તેમણે એવી પણ માગ કરી છે કે ઉચ્ચ ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા પેટ્રોલનો ઉપયોગ કરવામાં અસમર્થ જૂના વાહનો માટે સમયબદ્ધ માળખું તૈયાર કરવામાં આવે.
વધુમાં, અરજદારે કહ્યું છે કે ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલની વાહનો પર થતી અસર સંબંધિત અભ્યાસ અને ટેક્નિકલ રિપોર્ટ તૈયાર કરવા માટે એક સમિતિની રચના કરવામાં આવે. આ સમિતિના તારણો સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ રજૂ થવા જોઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણીની યાદી મુજબ, આ મામલે 31 ઓગસ્ટના રોજ સુનાવણી થવાની સંભાવના છે.
નોંધનીય છે કે ભારત સરકારે નેશનલ બાયોફ્યુઅલ પોલિસી 2018 અનુસાર ઇથેનોલ મિશ્રણને પ્રોત્સાહન આપવાની યોજના બનાવી હતી. શરૂઆતમાં 2030 સુધીમાં 20% મિશ્રણનો લક્ષ્યાંક હતો, જેને પાછળથી વધારીને 2025-26 કરવામાં આવ્યો. જોકે, અનેક કાર નિર્માતાઓ અને ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગે જૂના વાહનોમાં E20 પેટ્રોલના ઉપયોગથી એન્જિનને નુકસાન થવાની ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. આથી ઉદ્યોગે ધીમે ધીમે આ તરફ સંક્રમણ કરવાની ભલામણ કરી હતી.
આ અરજી ગ્રાહકોની માહિતીના અધિકાર સંદર્ભે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આદેશ ભવિષ્યમાં ઇંધણની ગુણવત્તા અને પારદર્શિતાના દિશામાં મોટું પગલું સાબિત થઈ શકે છે. હવે જોવાનું રહે છે કે આ મામલે કોર્ટ શું નિર્ણય આપે છે અને શું સરકાર ગ્રાહકોને આ માહિતી આપવા માટે સહમત થાય છે.