ચૂંટણી પંચે દેશની યુવા પેઢીને મતદાન પ્રક્રિયા સાથે જોડવા માટે નવું મિશન શરૂ કર્યું છે. આ મિશનનું નામ 'ELC 2.0' છે, જેનો અર્થ છે 'ઈલેક્શન લિટરસી ક્લબ 2.0'. ભારતની શાળાઓ અને કૉલેજોમાં અગાઉથી જ ઈલેક્શન લિટરસી ક્લબ કાર્યરત છે, પરંતુ હવે તેને અપગ્રેડ કરીને નવા સ્વરૂપમાં રજૂ કરવામાં આવશે.
ચૂંટણી પંચના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ અભિયાનનો હેતુ Gen-Z અને Gen-Alpha પેઢીના યુવાનોને 'સુપર વોટર' તરીકે તૈયાર કરવાનો છે. Gen-Z એટલે લગભગ 1997થી 2012 દરમિયાન જન્મેલી પેઢી, જ્યારે Gen-Alpha એ 2010 પછી જન્મેલી પેઢી છે. આ નવી પેઢી ટેક્નોલોજી સાથે મોટી થઈ છે, તેથી તેમની પાસે માહિતી મેળવવાના રસ્તા પણ અલગ છે.
2029ની લોકસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને આ પહેલ કરવામાં આવી રહી છે. તે સમય સુધીમાં આજના ઘણા વિદ્યાર્થીઓ 18 વર્ષની વય પૂરી કરીને પ્રથમ વખત મતદાન કરશે. તેમને અત્યારથી મતદાનની પ્રક્રિયા, ઇવીએમ (ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન) અને લોકશાહી મૂલ્યો વિશે શિક્ષિત કરવા માટે ELC 2.0 યોજના ઘડવામાં આવી છે.
ELC 2.0 હેઠળ શાળા અને કૉલેજોમાં મતદાર નોંધણી શિબિરો યોજવામાં આવશે. વિદ્યાર્થીઓને ચૂંટણી પ્રક્રિયા, પોતાના મતનું મહત્વ અને મતદાનની ફરજ વિશે વ્યવહારિક તાલીમ આપવામાં આવશે. ઉપરાંત, યુવાનોને સોશિયલ મીડિયા, મોબાઈલ એપ્લિકેશન અને ઓનલાઈન ક્વિઝ જેવા ડિજિટલ માધ્યમો દ્વારા માહિતી આપવામાં આવશે.
ચૂંટણી પંચના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું, "અમારું લક્ષ્ય માત્ર યુવાનોની મતદાર નોંધણી કરાવવી નથી, પરંતુ તેઓ અન્ય લોકોને પણ મતદાન માટે પ્રેરિત કરે તેવી સક્રિય ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી જ અમે તેમને 'સુપર વોટર' કહીએ છીએ." આ હેતુ માટે વિદ્યાર્થીઓને પીરિયડિક પ્રોજેક્ટ, સ્પર્ધાઓ અને સ્વયંસેવી કાર્યક્રમોમાં સામેલ કરવામાં આવશે.
આ પ્રોગ્રામની વિશેષતા એ છે કે તેમાં શાળા-કૉલેજના શિક્ષકો અને સંચાલકોને પણ ખાસ તાલીમ આપવામાં આવશે. દરેક જિલ્લામાં એક નોડલ અધિકારી નિયુક્ત કરવામાં આવશે, જે સ્થાનિક સંસ્થાઓ સાથે સંકલન કરીને કાર્યક્રમોનું આયોજન કરશે. સ્વયંસેવક સંસ્થાઓ અને યુવા ક્લબોની ભાગીદારી પણ લેવામાં આવશે, જેથી આ અભિયાન વ્યાપક બની શકે.
નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતમાં યુવા મતદારોની સંખ્યા ઘણી મોટી છે, પરંતુ ઘણા યુવાનો મતદાનમાં રસ દાખવતા નથી. આવી સ્થિતિમાં ELC 2.0 જેવું અભિયાન યુવાઓમાં મતદાન પ્રત્યે રસ જગાડવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. આ અભિયાન દ્વારા 2029ની લોકસભા ચૂંટણીમાં યુવા મતદારોની ભાગીદારી નોંધપાત્ર રીતે વધે તેવી અપેક્ષા છે.
આમ, ELC 2.0 એ યુવા પેઢીને લોકશાહી પ્રક્રિયામાં સક્રિય સહભાગી બનાવવાનો એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે. ચૂંટણી પંચની આ પહેલથી નવા મતદારો જાગૃત થશે અને દેશની લોકશાહી વધુ મજબૂત બનશે, એવી આશા છે.