માનવ જીવનમાં ભોજન એ માત્ર શારીરિક ભૂખ શાંત કરવાનું માધ્યમ નથી, પરંતુ તે સામાજિક જોડાણનો પણ એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તાજેતરમાં થયેલા એક સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે નિયમિત રીતે એકલા ભોજન કરવાની ટેવ માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે.
સંશોધનકારોએ શોધી કાઢ્યું છે કે જે લોકો વારંવાર એકલા ભોજન કરે છે તેઓમાં ડિપ્રેશન અને તણાવના લક્ષણો જોવા મળવાની શક્યતા વધુ હોય છે. આ અભ્યાસમાં લોકોની ખાનપાનની આદતો અને માનસિક સ્થિતિ વચ્ચેના સંબંધની તપાસ કરવામાં આવી હતી.
નિષ્ણાતોના મતે, ભોજન એ સામાજિક પ્રવૃત્તિ છે. પરિવાર અથવા મિત્રો સાથે ભોજન કરવાથી માત્ર પોષણ જ મળતું નથી, પરંતુ ભાવનાત્મક ટેકો પણ મળે છે. એકલા ભોજન કરવાથી એકાંતની લાગણી વધી શકે છે, જે ધીમે ધીમે માનસિક તાણમાં ફેરવાઈ શકે છે.
જોકે, સંશોધનકારોએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ સહસંબંધ છે, કારણભૂત સંબંધ નથી. એકલા ભોજન કરવાથી જ ડિપ્રેશન થાય છે તેવું કહેવું યોગ્ય નથી. અન્ય ઘણા પરિબળો જેમ કે જીવનશૈલી, સામાજિક આર્થિક સ્થિતિ, કાર્યક્ષેત્રનો તણાવ વગેરે પણ માનસિક સ્વાસ્થ્યને અસર કરે છે.
આ અભ્યાસના તારણો એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે આપણે આપણી ખાનપાનની આદતો પ્રત્યે સભાન રહેવું જોઈએ. જો કોઈ વ્યક્તિ લાંબા સમય સુધી એકલા ભોજન કરતી હોય અને તેની સાથે માનસિક તણાવ, ઉદાસીનતા કે એકાંતની લાગણી હોય, તો તેણે પોતાના નજીકના લોકો સાથે વાત કરવી જોઈએ અને જરૂર પડે તો વ્યાવસાયિક મદદ લેવી જોઈએ.
આધુનિક જીવનશૈલીમાં એકલા ભોજન કરવું એ સામાન્ય બની ગયું છે, ખાસ કરીને નોકરી કરતા લોકોમાં. પરંતુ શક્ય હોય ત્યાં સુધી સાથે ભોજન કરવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. નિષ્ણાતો કહે છે કે અઠવાડિયામાં થોડી વાર પરિવાર અથવા મિત્રો સાથે ભોજન કરવાથી માનસિક સ્વાસ્થ્ય સુધરી શકે છે.
આ સંશોધન ભલે ચોંકાવનારું લાગે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે દરેક વ્યક્તિ જે એકલા ભોજન કરે છે તેને ડિપ્રેશન થશે. તે માત્ર એક સંભવિત જોખમ પરિબળ તરીકે દર્શાવે છે. માનસિક સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે સકારાત્મક સામાજિક સંબંધો, નિયમિત કસરત અને સંતુલિત આહાર જરૂરી છે.