દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં ચાલી રહેલી ભીષણ દુષ્કાળની સ્થિતિને પગલે જાણીતા સામાજિક કાર્યકર્તા અને ખેડૂત નેતા ઈસુદાન ગઢવીએ આજથી અનિશ્ચિતકાળના ધરણા શરૂ કર્યા છે. તેમની મુખ્ય માંગ છે કે આ જિલ્લાને વિધિવત રીતે દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવામાં આવે, જેથી ખેડૂતો અને સ્થાનિક નાગરિકોને સરકારી રાહત મળી શકે.
ઈસુદાન ગઢવીએ જણાવ્યું હતું કે, દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી સતત ઓછો વરસાદ થઈ રહ્યો છે. આ વર્ષે પણ ચોમાસું નબળું રહ્યું છે, જેના કારણે ખેતરો સૂકાઈ ગયા છે, પીવાના પાણીની તંગી સર્જાઈ છે અને પશુધન માટે ઘાસચારાની ભારે અછત ઊભી થઈ છે. આ સ્થિતિમાં જિલ્લાને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવો એ સમયની અનિવાર્ય જરૂરિયાત છે.
ગઢવીના ધરણાનું સ્થળ દ્વારકા શહેરમાં રાખવામાં આવ્યું છે, જ્યાં તેમણે ખેડૂતો અને સ્થાનિક રહીશો સાથે બેઠક કરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, જ્યાં સુધી સરકાર આ માંગણી સ્વીકારીને જિલ્લાને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર નહીં કરે, ત્યાં સુધી આ ધરણા ચાલુ રહેશે.
દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલો છે. દ્વારકા ધાર્મિક નગરી તરીકે જાણીતું છે, પરંતુ આ જિલ્લાનો મોટાભાગનો વિસ્તાર ગ્રામીણ છે, જ્યાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. દર વર્ષે અહીં પાણીની તંગી સર્જાય છે, પરંતુ આ વખતે સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે.
સ્થાનિક ખેડૂતોનું કહેવું છે કે, જિલ્લામાં વરસાદની ઋતુ પૂરી થઈ ગઈ છે, પરંતુ હજુ સુધી પાક વાવવા લાયક પૂરતો વરસાદ થયો નથી. ઘણા ખેડૂતોએ મગફળી, તલ અને બાજરી જેવા પાક વાવવાનું ટાળેલું છે, જ્યારે કેટલાકે વાવણી કરી હોવા છતાં પાક નિષ્ફળ જવાની શક્યતા છે. આથી તેઓ આર્થિક કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યા છે.
ઈસુદાન ગઢવીએ જણાવ્યું હતું કે, દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવાથી ખેડૂતોને વાવેતર વળતર, પાક વીમો, મફત બિયારણ, પાણીની ટાંકી દ્વારા પૂરું પાડવામાં આવતું પીવાનું પાણી, અને પશુધન માટે ઘાસચારાની સગવડ જેવી રાહત મળી શકે છે. આ ઉપરાંત, જિલ્લામાં રોજગારીની ખાતરી આપતી યોજનાઓ હેઠળ વધુ કામ કરવાની તક પણ મળે છે.
દરમિયાન, જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી નથી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જિલ્લા કલેક્ટરે સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે તહસીલદારોને રિપોર્ટ માંગ્યો છે. સરકારી નિયમો અનુસાર, જિલ્લામાં દુષ્કાળની સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરીને જ તેને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવામાં આવે છે.
આ ધરણાને સ્થાનિક ખેડૂત સંગઠનો તેમજ અન્ય સામાજિક સંસ્થાઓનો ટેકો મળી રહ્યો છે. ઘણા લોકો તેમાં જોડાવા માટે પહોંચી રહ્યા છે. ગઢવીએ અન્ય નાગરિકોને પણ આ ધરણામાં ભાગ લેવા હાકલ કરી છે, જેથી સરકાર પર દબાણ વધી શકે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ગુજરાતમાં અનેક જિલ્લાઓ અગાઉ દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર થઈ ચૂક્યા છે. દેવભૂમિ દ્વારકાને પણ આ યાદીમાં સ્થાન મળે તે માટે લાંબા સમયથી માંગ કરવામાં આવી રહી છે. પરંતુ હજુ સુધી તેના પર કોઈ નક્કર પગલું લેવાયું નથી, જેના કારણે લોકોમાં રોષ છે.
આ મુદ્દે ધારાસભ્ય અને સાંસદોએ પણ પોતાની માંગણી નોંધાવી છે. તાજેતરમાં જ રાજ્ય સરકારને આ બાબતે પત્ર લખવામાં આવ્યો હતો. જોકે, સરકાર તરફથી કોઈ હકારાત્મક જવાબ મળ્યો નથી. હવે ગઢવીના આ ધરણાને કારણે આ મુદ્દો ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવ્યો છે.
સ્થાનિક રહીશોનું કહેવું છે કે, દુષ્કાળની સ્થિતિને કારણે દ્વારકા શહેરમાં પણ પાણીની અછત અનુભવાઈ રહી છે. ધાર્મિક પર્યટનનું મોટું કેન્દ્ર હોવાથી અહીં દરરોજ હજારો શ્રદ્ધાળુઓ આવે છે, પરંતુ પાણીની તંગીને કારણે તેમને પણ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આથી આ મુદ્દો માત્ર ખેડૂતોનો જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર જિલ્લાના લોકોનો છે.
ગઢવીના ધરણામાં મહિલાઓ અને યુવાનોની પણ મોટી સંખ્યામાં હાજરી છે. તેઓએ હાથમાં પ્લેકાર્ડ લઈને સરકાર સામે નારાબાજી વ્યક્ત કરી હતી. કેટલાક લોકોએ દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર ન કરવા બદલ સરકારની ટીકા કરી હતી. જોકે, ધરણા શાંતિપૂર્ણ માહોલમાં ચાલુ રહ્યો છે.
આ અંગે વહીવટી અધિકારીઓનું કહેવું છે કે, દુષ્કાળની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં લેવામાં આવી રહી છે. તેઓ તમામ પરિબળોની તપાસ કરીને રાજ્ય સરકારને રિપોર્ટ મોકલશે, જેના આધારે આગળનો નિર્ણય લેવામાં આવશે. ગઢવીએ કહ્યું છે કે, જો સરકાર યોગ્ય સમયમાં કાર્યવાહી નહીં કરે તો ધરણાનું સ્વરૂપ વધુ વ્યાપક બનાવવામાં આવશે.
દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાની વસ્તી મોટાભાગે ખેતી પર નિર્ભર છે. આથી દુષ્કાળની અસર સીધી રીતે તેમના જીવન પર પડે છે. આ માંગણી માત્ર રાહતની નથી, પરંતુ લાંબા ગાળાના ઉપાયોની પણ છે. ગઢવી અને તેમના સમર્થકો માંગ કરે છે કે, જિલ્લામાં કાયમી સિંચાઈ યોજનાઓ લાગુ કરવામાં આવે અને વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરવા માટે યોગ્ય વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવે.