ચીન-નેપાળ સરહદે ગ્લેશિયર તૂટવાથી બનેલા અસ્થાયી તળાવ (ઝીલ) ફાટવાનો ખતરો હાલ પૂરતો ટળ્યો છે. ચીની અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, તળાવમાંથી પાણી ધીમે ધીમે નીકળી રહ્યું છે, જેના કારણે તેના સપાટી વિસ્તારમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં ગ્લેશિયર તૂટી પડતાં આ વિસ્તારમાં ભયાનક પૂર આવ્યું હતું, જેમાં 7 લોકોના મોત થયા છે અને 554થી વધુ લોકો હજુ પણ લાપતા છે.
ચીનના જળ સંસાધન મંત્રાલય દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, ઉપગ્રહ તસવીરોમાં તળાવના પાણીના સ્તરમાં સતત ઘટાડો નોંધાયો છે. શનિવારે સવાર સુધીમાં આ તળાવનો સપાટી વિસ્તાર ઘટીને લગભગ 99,000 ચોરસ મીટર રહી ગયો છે, જે ગુરુવારની સરખામણીએ 21,000 ચોરસ મીટર ઓછો છે. તળાવમાંથી પાણીનો નિકાલ કુદરતી રીતે થઈ રહ્યો હોવાથી અચાનક પૂર આવવાની શક્યતા નોંધપાત્ર રીતે ઘટી છે.
જોકે, એન્જિનિયરોની ટીમે ગ્લેશિયર તૂટવાના સ્થળની નજીક અન્ય એક મોટું તળાવ પણ શોધી કાઢ્યું છે. આ તળાવનો સપાટી વિસ્તાર 1.20 લાખ ચોરસ મીટરથી વધુ હોવાનો અંદાજ છે, જે હાલમાં દેખરેખ હેઠળના તળાવ કરતાં પણ મોટો છે. આ કારણે તેના પર પણ સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. જો આ તળાવ ફાટે તો તેની અસર વધુ વ્યાપક થઈ શકે છે, એમ નિષ્ણાતો જણાવે છે.
ચીનની સરકારી ઇજનેરી કંપની 'ચાઇના એનેંગ' દ્વારા રડાર અને ડ્રોનની મદદથી 24 કલાક આ તળાવોનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. જો કોઈ અસામાન્ય સ્થિતિ સર્જાય તો નીચેનાં વિસ્તારોમાં બચાવ ટુકડીઓને 30 મિનિટ પહેલાં ચેતવણી આપવાની વિશેષ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ વ્યવસ્થાથી સ્થાનિક લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં મદદ મળશે.
ગ્લેશિયર તળાવ ફાટવાની ઘટના (Glacial Lake Outburst Flood - GLOF) આ ક્ષેત્રમાં વારંવાર બનતી હોય છે. આબોહવા પરિવર્તનના કારણે હિમનદીઓ ઝડપથી ઓગળી રહી છે, જેના કારણે આવા અસ્થાયી તળાવો રચાય છે. હિમાલયના ઊંચા પ્રદેશોમાં આવા અનેક તળાવો છે, જેમની સતત દેખરેખ રાખવી જરૂરી છે. નિષ્ણાતોના મતે, આબોહવા પરિવર્તનને કારણે આવી ઘટનાઓનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે.
આ ઘટનામાં અત્યાર સુધી 7 લોકોના મોતની પુષ્ટિ થઈ છે, જ્યારે 554થી વધુ લોકો લાપતા છે. બચાવ કામગીરી ચાલુ છે અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં રાહત કાર્યો હાથ ધરવામાં આવ્યા છે. ચીન અને નેપાળ બંને દેશોની સરકારો સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે. આ બાબતે વધુ માહિતી મળતાં જ અપડેટ કરવામાં આવશે.