રાજ્યમાં વરસાદી મોસમ શરૂ થઈ ગઈ છે. આ સમયગાળામાં ભીના અને લપસણા રસ્તા પર બાઇક ચલાવવું જોખમી બની શકે છે. આથી જ ઘણા લોકો વરસાદ પહેલાં કે દરમિયાન પોતાના બાઇકના ટાયર બદલવાનું વિચારે છે. પરંતુ સારું ટાયર ખરીદવું એટલું સરળ નથી. બજારમાં અનેક કંપનીઓ અને મોડેલ ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ યોગ્ય પસંદગી કરવી જરૂરી છે.
સૌથી પહેલા ટાયરની ટ્રેડ પેટર્ન (tread pattern) પર ધ્યાન આપો. વરસાદમાં પાણી ભરાયેલા રસ્તા પર સારી પકડ મેળવવા માટે ઊંડા અને પહોળા ખાંચાવાળું ટાયર શ્રેષ્ઠ રહે છે. આવા ટાયર પાણીને સરળતાથી વહી જવા દે છે, જેથી સ્કિડિંગનું જોખમ ઘટે છે. સાંકડા અને સરળ ટ્રેડવાળા ટાયર શુષ્ક રસ્તા માટે સારા હોય છે, પરંતુ વરસાદમાં તે બહુ અસરકારક નથી હોતા.
બીજું, ટાયરની રબરની ગુણવત્તા પણ મહત્વપૂર્ણ છે. સોફ્ટ કમ્પાઉન્ડ રબર વધુ પકડ આપે છે, પરંતુ તે ઝડપથી ઘસાઈ જાય છે. હાર્ડ કમ્પાઉન્ડ વધુ ટકાઉ હોય છે, પરંતુ ભીના રસ્તા પર લપસણું હોઈ શકે છે. તેથી સંતુલિત વિકલ્પ પસંદ કરવો યોગ્ય છે. કંપની દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અને રિવ્યૂઝ વાંચીને નિર્ણય કરો.
ટાયરનું કદ અને સ્પેક્સ તમારા બાઇકના મેન્યુઅલ મુજબ જ હોવું જોઈએ. ખોટા કદનું ટાયર લગાવવાથી બાઇકનું સ્ટીયરિંગ, બ્રેકિંગ અને માઇલેજ પર અસર પડે છે. આ ઉપરાંત ટાયરની ઉત્પાદન તારીખ જરૂર તપાસો. લાંબા સમય સુધી ભંડારણમાં રહેલા ટાયરમાં રબર જૂનું થઈ જાય છે, ભલે નવું દેખાય. પાસેની સાઇડવૉલ પર ડોટ કોડ (DOT code) દ્વારા ઉત્પાદન સપ્તાહ અને વર્ષ જાણી શકાય છે.
ભારતમાં ટાયર ખરીદતી વખતે ISI માર્ક અથવા BIS પ્રમાણપત્ર હોવું આવશ્યક છે. આ પ્રમાણપત્ર ગુણવત્તાની ખાતરી આપે છે. ઉપરાંત કિંમતની સરખામણી કરતી વખતે એ પણ ધ્યાન રાખો કે માત્ર મોંઘું ટાયર જ સારું નથી હોતું. તમારી જરૂરિયાત અને બાઇકના ઉપયોગને આધારે યોગ્ય ટાયર પસંદ કરો.
ટાયર ખરીદ્યા પછી તેની સંભાળ પણ જરૂરી છે. નિયમિત રીતે ટાયરનું હવાનું દબાણ (air pressure) તપાસો. ભીના રસ્તા પર ઓછા દબાણથી ટાયરનો સંપર્ક રોડ સાથે વધે છે, પણ તેનાથી હેન્ડલિંગમાં તકલીફ પડે છે. બીજી તરફ, વધુ દબાણથી પકડ ઘટે છે. તેથી ઉત્પાદક દ્વારા ભલામણ કરેલા દબાણ જ રાખો. ક્યારેક-ક્યારેક ટાયરની ટ્રેડની ઊંડાઈ પણ માપો. જો ટ્રેડ ઘસાઈ ગઈ હોય, તો તે બદલવાનો સંકેત છે.
ઘણા લોકો વરસાદની ઋતુ પહેલાં ટાયર બદલવાની સલાહ આપે છે. જો તમારા બાઇકના ટાયર બે-ત્રણ વર્ષ જૂના છે અથવા તેમાં કોઈ તિરાડ કે કટ દેખાય છે, તો તરત જ તેને બદલી નાખો. વરસાદી ઋતુમાં સલામતી સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. ટાયર ખરીદતી વખતે અધિકૃત ડીલર પાસેથી જ ખરીદો અને બિલ જરૂર લો.
અંતમાં, યાદ રાખો કે સારું ટાયર માત્ર સલામતી જ નહીં, પરંતુ બાઇકના પર્ફોર્મન્સ અને માઇલેજમાં પણ સુધારો લાવે છે. વરસાદી મોસમમાં વાહન ચલાવતી વખતે ઝડપ મર્યાદા જાળવો, અચાનક બ્રેક ન મારો અને રસ્તાની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને જ આગળ વધો.