નવી દિલ્હી: સપ્ટેમ્બર મહિનામાં બેંકોના કામકાજમાં મોટો વિક્ષેપ જોવા મળશે. આ મહિનામાં કુલ 14 દિવસ બેંકો બંધ રહેશે. જેમાં 4 રવિવાર અને 2 શનિવારનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત વિવિધ રાજ્યોમાં પ્રાદેશિક તહેવારો અને અન્ય ખાસ પ્રસંગોએ 8 દિવસ બેંકો બંધ રહેશે. જે ગ્રાહકો બેંક સંબંધિત કામો કરવા ઈચ્છે છે તેઓએ અગાઉથી આયોજન કરી લેવું જરૂરી છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દર વર્ષે બેંક રજાઓની યાદી જાહેર કરે છે. આ યાદીમાં રાષ્ટ્રીય તહેવારો, પ્રાદેશિક તહેવારો અને નેગોશિયેબલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ એક્ટ હેઠળની રજાઓનો સમાવેશ થાય છે. સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ગણેશ ચતુર્થી, ઓણમ, ઈદ-એ-મિલાદ જેવા તહેવારો આવે છે, જેના કારણે અલગ-અલગ રાજ્યોમાં બેંકો બંધ રહે છે. દરેક રાજ્ય પોતાના સ્થાનિક તહેવારો અનુસાર રજાઓ જાહેર કરે છે.
આ મહિનામાં બેંકોના નિયમિત સાપ્તાહિક બંધ ઉપરાંત ગ્રાહકોએ ધ્યાન રાખવું પડશે કે જે દિવસે બેંક બંધ હોય તે દિવસે ચેક ભરાવા જેવી સેવાઓ ઉપલબ્ધ નહીં હોય. જોકે, ATM અને ઓનલાઈન બેંકિંગ સેવાઓ ચાલુ રહેશે. બેંકોમાં રજાના કારણે લોન હપ્તા, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ રિન્યુઅલ જેવા કામો પર અસર પડી શકે છે. તેથી નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે રજા પહેલા અથવા પછીના દિવસે આ કામો પતાવી દેવા.
બેંક રજાઓની સંપૂર્ણ યાદી જાણવા માટે ગ્રાહકો પોતાની બેંકની વેબસાઈટ અથવા RBIની સત્તાવાર વેબસાઈટ મુલાકાત લઈ શકે છે. દરેક રાજ્યમાં રજાઓ અલગ હોવાથી સ્થાનિક બેંક શાખાએ પ્રદર્શિત કરેલી રજાઓની યાદી તપાસવી વધુ યોગ્ય રહેશે. આ ઉપરાંત, મોબાઈલ બેંકિંગ એપમાં પણ રજાઓની માહિતી આપવામાં આવે છે.
સપ્ટેમ્બર મહિનો તહેવારોનો મહિનો છે, પરંતુ બેંક બંધ રહેવાથી કામકાજમાં વિલંબ થઈ શકે છે. જે લોકો પાસે ચેકબુક હોય અથવા બેંકમાં જમા કરાવવાની રકમ હોય તેઓએ સમયસર કામ નિપટાવવું જોઈએ. રજાઓ દરમિયાન વ્યવહારો માટે ડિજિટલ માધ્યમોનો ઉપયોગ કરવો એ સૌથી સલામત વિકલ્પ છે.
બેંક રજાઓની યાદીમાં સામાન્ય રીતે શનિવાર અને રવિવાર સિવાયના દિવસોમાં પણ રાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક તહેવારોનો સમાવેશ થાય છે. આ વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં અનેક તહેવારો હોવાથી બેંકોમાં કામકાજનો સમયગાળો ઘટ્યો છે. જે વ્યાપારી સંસ્થાઓ અને કંપનીઓ નિયમિતપણે બેંક વ્યવહારો પર નિર્ભર છે તેમણે ખાસ કાળજી રાખવી જોઈએ.
આ સંદર્ભમાં નાણાકીય સલાહકારો કહે છે કે રજાઓ પહેલા બેંક સંબંધિત તમામ જરૂરી કામકાજ પૂર્ણ કરી લેવાથી તકલીફ ટાળી શકાય છે. આ ઉપરાંત, જેમની પાસે અર્જન્ટ નાણાકીય જવાબદારીઓ છે તેઓએ રજાના દિવસોને ધ્યાનમાં રાખીને સમયપત્રક બનાવવું જોઈએ.
બેંક રજાઓ દેશના આર્થિક પ્રવાહને અસર કરે છે, પરંતુ તે તહેવારોની ઉજવણી અને કર્મચારીઓના આરામ માટે જરૂરી છે. આ રજાઓનું યોગ્ય આયોજન કરીને ગ્રાહકો સરળતાથી તેમની નાણાકીય બાબતોનું સંચાલન કરી શકે છે. RBI દ્વારા જાહેર કરાયેલી રજાઓની યાદી અનુસાર જ બેંકો બંધ રહેશે, તેથી આ માહિતીને અપડેટ કરતા રહેવું જરૂરી છે.