નાણાકીય બાબતોમાં દર મહિને અનેક નિયમો બદલાતા હોય છે. આવી જ રીતે, 1 સપ્ટેમ્બરથી પણ નવા નાણાકીય નિયમો લાગુ થવાના છે. જો કે, તે પહેલાં 31 ઓગસ્ટે ચાર મહત્વપૂર્ણ કામોની સમયમર્યાદા પૂરી થઈ રહી છે. આ ચારેય કામોમાં LPG e-KYC, આવકવેરો રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવું, જૂની કર પદ્ધતિ પસંદ કરવી અને NRI માટે FCNR(B) ડિપોઝિટ સંબંધિત બાબતોનો સમાવેશ થાય છે. જે કરદાતાઓ અને ગ્રાહકો પર તેમની અસર થાય છે, તેઓએ સમયસર આ કામો પૂરા કરવા જોઈએ, અન્યથા નાણાકીય નુકસાન થઈ શકે છે.
LPG e-KYC: હાલમાં દેશના ઘણા ઘરોમાં રસોઈ માટે LPG સિલિન્ડરનો ઉપયોગ થાય છે. આ સિલિન્ડરના વપરાશકારોએ પોતાનું e-KYC કરાવવું ફરજિયાત છે. e-KYC એટલે ઇલેક્ટ્રોનિક નો યોર કસ્ટમર, જેમાં આધાર કાર્ડને LPG ગ્રાહક નંબર સાથે લિંક કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા ગ્રાહકની ઓળખ ચકાસવામાં આવે છે, જે સબસિડી વિતરણ માટે પણ જરૂરી છે. જે ગ્રાહકોએ આ e-KYC 31 ઓગસ્ટ સુધીમાં પૂરું નહીં કરાવ્યું હોય, તેમના LPG સિલિન્ડરની બુકિંગ 1 સપ્ટેમ્બરથી બંધ થઈ શકે છે. ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ મળતી સબસિડીનો લાભ પણ તેમને મળશે નહીં. તેથી ગ્રાહકોએ તાત્કાલિક પોતાના ગેસ એજન્સીનો સંપર્ક કરીને e-KYC પૂર્ણ કરી લેવું જોઈએ.
ITR ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ: વ્યવસાય કરતા લોકો, શેરબજારમાં રોકાણ કરનારાઓ અને અન્ય કેટલીક શ્રેણીના કરદાતાઓ માટે આવકવેરો રિટર્ન (ITR) ભરવાની છેલ્લી તારીખ 31 ઓગસ્ટ 2026 છે. ખાસ કરીને ITR-3, ITR-4, ITR-5 અને ITR-7 ફાઇલ કરનારાઓએ આ તારીખ પહેલાં પોતાનું રિટર્ન ફાઇલ કરવું જરૂરી છે. ITR-3 સામાન્ય રીતે વ્યવસાય અથવા વ્યાવસાયિક આવક ધરાવતા લોકો ભરે છે. ITR-4 સુક્ષ્મ વ્યવસાયો માટે છે, જ્યારે ITR-5 ભાગીદારી પેઢીઓ અને LLPs માટે હોય છે. ITR-7 ધાર્મિક અથવા શૈક્ષણિક ટ્રસ્ટ જેવી સંસ્થાઓ માટે છે. જે કરદાતાઓ ITR-1 અથવા ITR-2 ભરે છે, તેમની ડેડલાઇન 31 જુલાઈ હતી. જો તેઓએ તે સમયે રિટર્ન ફાઇલ ન કર્યું હોય, તો તેઓ હજુ પણ બિલેટેડ રિટર્ન ભરી શકે છે. બિલેટેડ રિટર્નમાં વિલંબ શુલ્ક ચૂકવવું પડે છે, પરંતુ ટેક્સ બચાવવા માટે તે જરૂરી છે.
જૂની કર પદ્ધતિ પસંદ કરવા માટે ફોર્મ 10-IEA: નાણાકીય વર્ષ 2023-24થી નવી કર પદ્ધતિ ડિફોલ્ટ બની છે, પરંતુ કરદાતાઓ ઈચ્છે તો જૂની કર પદ્ધતિ પસંદ કરી શકે છે. જૂની કર પદ્ધતિમાં વિવિધ કર બચત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે, જેમ કે ભવિષ્ય નિધિ (PF), જીવન વીમો, શૈક્ષણિક વ્યાજ વગેરે પર કપાત. જો કોઈ કરદાતા જૂની કર પદ્ધતિ પસંદ કરવા ઈચ્છે છે, તો તેણે ITR ફાઇલ કરતી વખતે કે રિવાઇઝ્ડ રિટર્નમાં ફોર્મ 10-IEA સબમિટ કરવું પડશે. આ ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ 31 ઓગસ્ટ 2026 છે. જો કરદાતા આ તારીખ પછી ફોર્મ ભરશે, તો તેઓ જૂની કર પદ્ધતિનો લાભ લઈ શકશે નહીં.
NRI માટે FCNR(B) ડિપોઝિટ: વિદેશમાં રહેતા ભારતીયો (NRIs) માટે FCNR(B) ડિપોઝિટ યોજના ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. આ યોજનામાં વિદેશી ચલણમાં જમા કરાયેલી રકમ પર વ્યાજ મળે છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)એ FCNR(B) ડિપોઝિટ માટે વિશેષ વિદેશી મુદ્રા સ્વેપ સુવિધા (Special Foreign Currency Swap Facility) આપી હતી. આ સુવિધાની સમયમર્યાદા અગાઉ 30 સપ્ટેમ્બર 2026 હતી, પરંતુ RBIએ તેને ઘટાડીને 31 ઓગસ્ટ 2026 કરી છે. આથી જે NRI ગ્રાહકો આ સુવિધાનો લાભ લેવા ઈચ્છે છે, તેમણે 31 ઓગસ્ટ પહેલાં જરૂરી કાર્યવાહી પૂરી કરવી પડશે.
ઉપર જણાવ્યા મુજબ, આ ચારેય કાર્યો સમયસર પૂરા ન કરવામાં આવે તો નાણાકીય નુકસાન થવાની સંભાવના છે. LPG e-KYC ન કરાવવાથી સબસિડી બંધ થઈ શકે છે, ITR ફાઇલ ન કરવાથી દંડ ભરવો પડી શકે છે, અને જૂની કર પદ્ધતિ પસંદ ન કરવાથી કર બચતની તક ગુમાવી શકાય છે. આથી આ ડેડલાઇનથી પ્રભાવિત લોકોએ તાત્કાલિક પગલાં લેવાં જોઈએ.