નેશનલ એલિજિબિલિટી કમ એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ (NEET) ની તૈયારી દરમિયાન થયેલી આત્મહત્યાના કેસમાં મૃતકોના પરિવારજનોને વચન આપવામાં આવેલું વળતર હજુ પણ મળ્યું નથી. દૈનિક ભાસ્કરના ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટમાં બહાર આવ્યું છે કે આત્મહત્યા કરનારા 22 વિદ્યાર્થીઓમાંથી 14 પરિવારો સુધી પહોંચીને તપાસ કરવામાં આવી હતી, અને આ તમામ પરિવારોએ જણાવ્યું કે વળતરના વાયદા છતાં તેમને કંઈ મળ્યું નથી. ઉપરાંત, સીજેપી (CJP) તરીકે ઓળખાતી સમિતિ તરફથી પણ તેમની મુલાકાતે કોઈ આવ્યું નથી.
આ મામલો ત્યારે સામે આવ્યો છે જ્યારે NEET પરીક્ષાના તણાવને કારણે અનેક વિદ્યાર્થીઓ આત્મહત્યા કરી રહ્યા છે. તાજેતરના વર્ષોમાં આવા કિસ્સાઓમાં વધારો થયો છે, જે શિક્ષણતંત્ર અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓના દબાણ તરફ ધ્યાન દોરે છે. સરકાર અને સંબંધિત સંસ્થાઓ દ્વારા આત્મહત્યા રોકવા માટેના ઉપાયો અને પીડિત પરિવારોને આર્થિક સહાય આપવાના વાયદા કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તે અમલમાં મૂકાયા હોય તેવું દેખાતું નથી.
ભાસ્કરના રિપોર્ટ મુજબ, 14 પરિવારોમાંથી ઘણાએ જણાવ્યું કે તેઓએ વળતર માટે અનેક વખત અરજી કરી, પરંતુ કોઈ જવાબ મળ્યો નહીં. કેટલાક પરિવારોએ તો એવું પણ કહ્યું કે સીજેપીના નામે કોઈ અધિકારી તેમના ઘરે આવ્યો નથી, ન તો કોઈ ફોન કર્યો છે. આ સ્થિતિ પીડિત પરિવારો માટે વધુ નિરાશાજનક છે, કારણ કે તેઓ પહેલેથી જ પોતાના બાળકોને ગુમાવવાના દુઃખમાં છે.
આ ઘટનાઓથી એ પ્રશ્ન ઉઠે છે કે શું સરકારી યોજનાઓ માત્ર કાગળ પર જ રહી ગઈ છે? NEET જેવી રાષ્ટ્રીય સ્તરની પરીક્ષામાં નિષ્ફળતા અથવા તણાવને કારણે યુવાનો આત્મહત્યા તરફ ધકેલાય છે, તેના નિવારણ માટે માત્ર આર્થિક વળતર જ નહીં, પણ માનસિક સ્વાસ્થ્ય સહાય અને સમાજમાં જાગૃતિ પણ જરૂરી છે. પરંતુ સૌથી પહેલા સરકારે પીડિત પરિવારો પ્રત્યેની પોતાની જવાબદારી નિભાવવી પડશે.
રિપોર્ટમાં એ પણ સામે આવ્યું છે કે જે 8 પરિવારોનો સંપર્ક કરી શકાયો નથી, તેમની સ્થિતિ વિશે કોઈ માહિતી નથી. બાકીના પરિવારોની સરખામણીમાં આ પરિવારો વધુ દૂરના અથવા અજાણ્યા વિસ્તારોમાં હોવાનું માનવામાં આવે છે. ભાસ્કરની ટીમે આ પરિવારો સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ સફળતા મળી નહીં.
આખા મામલામાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે વળતરના નિયમો શું છે? અને આટલા દિવસો પછી પણ શા માટે અમલ નથી થયો? સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર પાસેથી પણ કોઈ સ્પષ્ટતા મળી નથી. ઘણા પરિવારોએ જણાવ્યું કે તેઓએ સ્થાનિક કલેક્ટર કચેરીમાં અરજી આપી હતી, પરંતુ ત્યાંથી પણ કોઈ જવાબ મળ્યો નથી. આવી ઉપેક્ષા લોકોના વિશ્વાસને તોડે છે.
NEET પરીક્ષા એ તબીબી ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ માટેની સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરીક્ષા છે. દર વર્ષે લાખો વિદ્યાર્થીઓ આ પરીક્ષા આપે છે, જેમાં સ્પર્ધા ખૂબ તીવ્ર હોય છે. આવા દબાણમાં યુવાનો માનસિક રીતે કેવી રીતે તૂટી શકે છે, તે સમજવું જોઈએ. સરકારે શિક્ષણવ્યવસ્થામાં સુધારો કરવાની સાથે સાથે વિદ્યાર્થીઓને માનસિક સહાય પૂરી પાડવાની વ્યવસ્થા પણ કરવી જોઈએ. જે પરિવારો પોતાના બાળકો ગુમાવી ચૂક્યા છે, તેમને ઓછામાં ઓછું આર્થિક સહાય તો મળવી જ જોઈએ.
આ ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ એક ગંભીર વાસ્તવિકતા ઉજાગર કરે છે. જ્યાં સુધી આ પરિવારોને ન્યાય નહીં મળે, ત્યાં સુધી આ મામલો ચર્ચાસ્પદ રહેશે. ભાસ્કરનો આ રિપોર્ટ સરકાર માટે જાગૃતિ લાવવાનો પ્રયાસ છે, જેથી વચન આપ્યા મુજબ વળતર અને અન્ય સહાય તાત્કાલિક આપવામાં આવે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે વહીવટીતંત્ર આ મામલે કેટલી ગંભીરતા દાખવે છે.