અમેરિકન અવકાશ કંપની સ્પેસએક્સે વિશ્વનો સૌથી મોટો રોકેટ લોન્ચ કોમ્પ્લેક્સ બનાવવાની યોજના જાહેર કરી છે. આ કોમ્પ્લેક્સ ન્યૂયોર્ક શહેરના મેનહટન કરતાં આઠ ગણો મોટો હશે. કંપનીના સ્થાપક એલન મસ્કે આ અંગે માહિતી આપી છે.
નવા કોમ્પ્લેક્સમાં દર વર્ષે હજારો સ્ટારશિપ રોકેટ લોન્ચ કરવાનું આયોજન છે. સ્ટારશિપ સ્પેસએક્સનું આગામી પેઢીનું ભારે રોકેટ છે, જે ચંદ્ર અને મંગળ પરના મિશન માટે બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. મસ્કે અગાઉ જણાવ્યું છે કે તેઓ મંગળ પર માનવ વસાહત સ્થાપવા માંગે છે.
સ્પેસએક્સ હાલમાં ટેક્સાસની બોકા ચિકા ખાતે સ્ટારબેઝ નામની લોન્ચ સુવિધા ધરાવે છે. નવો કોમ્પ્લેક્સ તે જ સ્થળે વિસ્તારી શકાય છે અથવા અલગ સ્થળે બનાવવામાં આવી શકે છે. જોકે, કંપનીએ હજી સ્પષ્ટતા કરી નથી.
આટલા મોટા પાયાના પ્રોજેક્ટ માટે જમીન, પર્યાવરણીય અસર અને અન્ય નિયમનકારી મંજૂરીઓની જરૂર પડશે. અમેરિકાની ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (FAA) તરફથી પર્યાવરણીય સમીક્ષા થવી સંભવ છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સ્ટારબેઝના વિસ્તરણ અંગે સ્થાનિક સમુદાય અને પર્યાવરણવાદીઓ તરફથી ચિંતા ઉઠાવવામાં આવી છે.
બીજી તરફ, સ્થાનિક આર્થિક વિકાસ માટે આ પ્રોજેક્ટ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. હજારો લોકોને રોજગારી મળી શકે છે, અને આ વિસ્તારમાં ટેક્નોલોજી અને અવકાશ ઉદ્યોગનો વિકાસ થઈ શકે છે. ટેક્સાસ સરકારે પણ અવકાશ ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રોત્સાહક નીતિઓ અપનાવી છે.
સ્પેસએક્સે અગાઉ જણાવ્યું છે કે સ્ટારશિપનો ઉપયોગ ચંદ્ર અને મંગળ મિશન માટે થવાનો છે. નાસા દ્વારા આર્ટેમિસ કાર્યક્રમ હેઠળ ચંદ્ર પર માનવને મોકલવા માટે પણ સ્ટારશિપની પસંદગી કરવામાં આવી છે. આવી સ્થિતિમાં, મોટા પાયે લોન્ચ કરવાની ક્ષમતા સ્પેસએક્સ માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
આ યોજનાને કારણે અવકાશ સંશોધનમાં એક નવો અધ્યાય શરૂ થવાની ધારણા છે. વિશ્વભરના વૈજ્ઞાનિકો અને અવકાશ પ્રેમીઓ આ પ્રોજેક્ટ તરફ આતુરતાથી જોઈ રહ્યા છે. જોકે, હજી ઘણા પડકારો છે, જેમાં ટેક્નિકલ, પર્યાવરણીય અને નિયમનકારી પાસાંઓનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રોજેક્ટ કેટલી ઝડપે આગળ વધે છે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.