રાત્રિના સમયે સામેથી આવતા વાહનોની તેજ હેડલાઇટને કારણે ઘણીવાર ડ્રાઇવરોની આંખો ઝીંકાઈ જાય છે, જેના કારણે અકસ્માતના બનાવો બને છે. આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં લઈને કેન્દ્ર સરકારના માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયે વાહનોની હેડલાઇટ સંબંધિત નવા નિયમો પ્રસ્તાવિત કર્યા છે. આ નિયમો રાત્રિના સમયે વાહન ચલાવતી વખતે સામેથી આવતી ગાડીઓની તેજ રોશનીથી થતી મુશ્કેલી ઘટાડવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે બનાવવામાં આવ્યા છે.
નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, વાહનોની હેડલાઇટની મહત્તમ તીવ્રતામાં ઘટાડો કરવાની દરખાસ્ત છે. હાલમાં ટુ-વ્હીલર વાહનો માટે હેડલાઇટની મહત્તમ મર્યાદા 1.5 લાખ કેન્ડેલા છે, જે ઘટાડીને 1 લાખ કેન્ડેલા કરવાની દરખાસ્ત છે. તેવી જ રીતે, ફોર-વ્હીલર વાહનો માટે હાલની 2.25 લાખ કેન્ડેલાની મર્યાદાને ઘટાડીને 1.5 લાખ કેન્ડેલા કરવાનું સૂચન છે. આનાથી સામેથી આવતા વાહનોની રોશની ઓછી તીવ્ર હોવાથી ડ્રાઇવરોને રાહત મળશે.
આ ઉપરાંત, શહેરી વિસ્તારોમાં હાઇ-બીમ લાઇટનો ઉપયોગ કરવા પર વાહનની અંદર ઓડિયો એલર્ટ વાગશે. આ એલર્ટ ડ્રાઇવરને ચેતવણી આપશે કે તેણે હાઇ-બીમ બંધ કરવી જોઈએ. જો કે, હાઇવે પર ડ્રાઇવિંગ માટે આ નિયમ લાગુ પડશે નહીં. જ્યારે વાહનની ઝડપ 60 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકથી વધુ હશે, ત્યારે આ ઓડિયો એલર્ટ વાગશે નહીં.
આ સાથે, હેડલાઇટના રંગના તાપમાનને પણ મર્યાદિત કરવાની દરખાસ્ત છે. હાલમાં બજારમાં ઉપલબ્ધ વધુ પડતી સફેદ કે વાદળી રંગની LED હેડલાઇટને કારણે આંખો પર ભારે અસર થાય છે. સરકારે હેડલાઇટનું મહત્તમ રંગ તાપમાન 6500 કેલ્વિન સુધી મર્યાદિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આનાથી વધુ તેજ અને આંખોને નુકસાન પહોંચાડતી લાઇટ પર અંકુશ રહેશે.
બસ અને ટ્રક જેવા ભારે વાણિજ્યિક વાહનો માટે રિફ્લેક્ટિવ ટેપ ફરજિયાત કરવાની પણ દરખાસ્ત છે. ધુમ્મસ, વરસાદ કે અંધારામાં આ વાહનો દૂરથી દેખાય, જેથી પાછળથી કે બાજુથી આવતા વાહનચાલકો અકસ્માત ટાળી શકે. આ નિયમ હેઠળ તમામ ભારે વાહનો પર સ્ટાન્ડર્ડ રિફ્લેક્ટિવ ટેપ લગાવવી ફરજિયાત થશે.
વધુમાં, નવા બનનારા દ્વિચક્રી વાહનોમાં ઓટોમેટિક હેડલેમ્પ ફક્ત લો-બીમ પર જ કાર્યરત રહે તેવી દરખાસ્ત છે. હાલમાં ઉપયોગમાં લેવાતા વાહનોને આ નિયમમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે.
મંત્રાલયે આ દરખાસ્તો અંગે ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું છે. તમામ સ્ટેકહોલ્ડર્સ, ઓટોમોબાઇલ કંપનીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો પાસેથી 30 દિવસની અંદર વાંધા અને સૂચનો મંગાવવામાં આવ્યા છે. આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ આગામી એપ્રિલ 2024થી આ નવા નિયમો દેશભરમાં તબક્કાવાર લાગુ કરવાનું આયોજન છે.