બેંક કર્મચારીઓએ આગામી 11 સપ્ટેમ્બરે દેશભરમાં હડતાળ પાડવાની જાહેરાત કરી છે. આ ઉપરાંત 12 અને 13 સપ્ટેમ્બરે પણ બેંકો બંધ રહેશે. આ હડતાળને કારણે દેશની તમામ જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની કામગીરી ઠપ્પ થવાની શક્યતા છે. યુનાઇટેડ ફોરમ ઑફ બેંક યુનિયન્સ (યુએફબીયુ) દ્વારા આ હડતાળનો પાક્કો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે.
બેંક કર્મચારીઓની મુખ્ય માંગણીઓમાં સપ્તાહમાં 5 દિવસ કામ કરવા અને નવી પરફોર્મન્સ લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (પીએલઆઇ) સ્કીમ રદ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. યુનિયનોનું કહેવું છે કે નવી પીએલઆઇ સ્કીમ કર્મચારીઓના પગાર પર સીધી અસર કરશે અને બેંકના પરફોર્મન્સના આધારે ઇન્સેન્ટિવ મળશે, જે અન્યાયી છે. બેંકનું પરફોર્મન્સ ઘણી બાહ્ય પરિસ્થિતિઓ પર આધારિત હોય છે, જે કર્મચારીઓના નિયંત્રણમાં નથી.
હડતાળની અસર બેંકિંગ સેવાઓ પર પડશે. શાખાઓ બંધ રહેવાથી જમા, ઉપાડ, ચેક ક્લિયરિંગ જેવી સેવાઓ ઠપ્પ રહેશે. જો કે, એટીએમ અને ઇન્ટરનેટ બેંકિંગ સેવાઓ ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે. ગ્રાહકોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ વ્યવહારો માટે ઓનલાઇન માધ્યમોનો ઉપયોગ કરે.
યુએફબીયુ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે કર્મચારીઓ 11 સપ્ટેમ્બરે વિવિધ શહેરોમાં પ્રદર્શન કરશે. તેઓ બેંક અધિકારીઓની ઑફિસો સામે ધરણા કરશે. આ ઉપરાંત, 12 અને 13 સપ્ટેમ્બરે બે દિવસની હડતાળ પણ રહેશે. આમ, કુલ ત્રણ દિવસ બેંકો બંધ રહેશે.
બેંક કર્મચારીઓની માંગ સપ્તાહમાં 5 દિવસ કામ કરવાની છે. હાલમાં બેંકો છ દિવસ ખુલ્લી રહે છે, જેમાં બીજા અને ચોથા શનિવારે રજા હોય છે, પરંતુ પ્રથમ અને ત્રીજા શનિવારે કામકાજ થાય છે. યુનિયનોનો દાવો છે કે આરબીઆઈ, એલઆઈસી અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓમાં પહેલેથી જ 5-દિવસીય કામગીરી લાગુ છે. બેંક કર્મચારીઓને પણ આ સુવિધા આપવી જોઈએ.
પીએલઆઈ સ્કીમની વાત કરીએ તો, 2023માં રજૂ કરવામાં આવેલી આ સ્કીમમાં બેંકના નફાના આધારે કર્મચારીઓને ઇન્સેન્ટિવ આપવાની દરખાસ્ત છે. યુનિયનોનું કહેવું છે કે આનાથી મૂળ પગારમાં ઘટાડો થશે અને પગારનો મોટો હિસ્સો ઇન્સેન્ટિવ પર નિર્ભર બનશે, જે અનિશ્ચિતતા ઊભી કરશે. વળી, કર્મચારીઓની ભરતી અને બેંકની કામગીરીમાં પારદર્શિતા પણ માંગવામાં આવી છે.
ભારતીય બેંક સંગઠન (આઈ.બી.એ.) સાથે વાટાઘાટો થઈ છે, પરંતુ કોઈ નિર્ણય થયો નથી. સરકારે હજુ સુધી આ બાબતે કોઈ સ્પષ્ટતા આપી નથી. બેંક યુનિયનોના પ્રતિનિધિઓએ જણાવ્યું હતું કે જો માંગણીઓ નહીં માનવામાં આવે તો આંદોલન વધુ તીવ્ર બનાવવામાં આવશે.
નોંધનીય છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બેંક કર્મચારીઓ અનેક વખત હડતાળ પર ગયા છે. 2020માં પણ બેંકોની બે દિવસીય હડતાળ થઈ હતી, જેમાં વેતન સુધારણા અને વ્યાપારીકરણના વિરોધની માંગણી હતી. આ વખતે 5-દિવસીય કામકાજ અને પીએલઆઈ સ્કીમ વિરોધ મુખ્ય મુદ્દા છે. યુનિયનોએ કહ્યું છે કે જો સરકાર વાટાઘાટો માટે તૈયાર નહીં થાય, તો આંદોલન વધારવામાં આવશે.
આ હડતાળની અસર ઉદ્યોગ અને વેપાર પર પણ પડી શકે છે. લેણદેણ અટકવાથી વેપારીઓને પણ તકલીફ પડશે. બેંક વપરાશકર્તાઓએ અગાઉથી જરૂરી કામગીરી પતાવી લેવાથી રાહત મળશે. આ અંગે બેંકો દ્વારા નોટિસ પણ બહાર પાડવામાં આવી છે.
સપ્ટેમ્બર 11-13ની હડતાળ એ ભારતના બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં મોટી ઘટના ગણાશે. યુનિયનોનું કહેવું છે કે સરકારની નીતિઓ અને બેંક સંચાલનના નિર્ણયો સામે કર્મચારીઓ એકતા દર્શાવશે. અત્યારે બધી નજર સરકાર અને આઈ.બી.એ.ના વલણ પર છે.