સોના-ચાંદીના ભાવમાં આજે મિશ્ર વલણ જોવા મળ્યું છે. સોનાના ભાવમાં ₹190નો ઉછાળો આવ્યો છે, જેનાથી 24 કેરેટ સોનાની કિંમત ₹1.62 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ સુધી પહોંચી છે. બીજી તરફ, ચાંદીના ભાવમાં ₹1,945નો ઘટાડો થયો છે, જેના કારણે ચાંદી ₹2.43 લાખ પ્રતિ કિલોગ્રામ પર આવી ગઈ છે. સોના-ચાંદીના ભાવ વિવિધ શહેરોમાં જુદા હોઈ શકે છે, પણ આ સામાન્ય સ્તરની માહિતી છે.
ભારતમાં સોનાનો વ્યવહાર સામાન્ય રીતે 10 ગ્રામના એકમમાં થાય છે, જ્યારે ચાંદી કિલોગ્રામમાં. સોનાની શુદ્ધતા કેરેટમાં માપવામાં આવે છે, અને 24 કેરેટ એ સૌથી વધુ શુદ્ધતા ગણાય છે. 24 કેરેટ સોનું 99.9% શુદ્ધ હોય છે. આજના ભાવ પ્રમાણે, 24 કેરેટનો ભાવ ₹1,62,000 પ્રતિ 10 ગ્રામ છે. 22 કેરેટ સોનાની કિંમત આશરે ₹1,48,392 પ્રતિ 10 ગ્રામ છે, જ્યારે 18 કેરેટની કિંમત આશરે ₹1,21,500 પ્રતિ 10 ગ્રામ થાય છે. આ ગણતરીમાં દાગીના બનાવવાનો ખર્ચ સામેલ નથી.
જો કે, ગ્રાહકોએ નોંધવું જોઈએ કે સ્થાનિક બજારમાં સોનાના ભાવમાં ઘણીવાર પ્રીમિયમ ઉમેરવામાં આવે છે. દિલ્હી, મુંબઈ, અમદાવાદ, જયપુર જેવા મહાનગરોમાં પણ ભાવમાં થોડો તફાવત હોય છે. આ તફાવત પરિવહન, વેચાણકર્તાનો માર્જિન, GST અને અન્ય સ્થાનિક કરવેરાને કારણે થાય છે. તેથી ખરીદી કરતી વખતે તે દિવસના પ્રમાણમાં સ્થાનિક ભાવ ચકાસવો વધુ યોગ્ય રહેશે.
સોના-ચાંદીના ભાવ પર ઘણા પરિબળો અસર કરે છે. વૈશ્વિક બજારમાં ડોલરની મજબૂતાઈ કે નબળાઈ, અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વના વ્યાજ દરના નિર્ણય, આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષ અને મહામારી જેવી ઘટનાઓની સીધી અસર સોના-ચાંદીના ભાવ પર પડે છે. ઉપરાંત, ભારતમાં આયાત જકાતમાં ફેરફાર થતાં પણ ભાવમાં ઉતાર-ચઢાવ આવે છે. આ બધા પરિબળોને લીધે સોનું દેશમાં જ નહીં, પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ અસ્થિર રહે છે.
સામાન્ય રીતે સોનાને સુરક્ષિત રોકાણ માનવામાં આવે છે, પણ તેમાં પણ જોખમ હોય છે. બજારના જાણકારો સલાહ આપે છે કે સોના-ચાંદીમાં રોકાણ કરતા પહેલા પોતાની નાણાકીય ક્ષમતા અને બજારની સ્થિતિનો વિચાર કરવો જરૂરી છે. જેઓ ફક્ત રોકાણ દૃષ્ટિકોણથી ખરીદી કરે છે, તેઓ દાગીના કરતાં ગોલ્ડ ETF કે સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ જેવા વિકલ્પો પણ વિચારી શકે છે. આ વિકલ્પોમાં મેકિંગ ચાર્જ નથી લાગતો, જે ફાયદાકારક રહે છે.
ગુજરાતમાં આગામી સમયમાં તહેવારો અને લગ્નની સીઝન શરૂ થવાની છે, જેમાં સોના-ચાંદીની ખરીદીમાં વધારો થાય છે. ઘણા પરિવારો માટે આ ખરીદી વર્ષનું એક મોટું નાણાકીય નિર્ણય હોય છે. ત્યારે ખાતરી કરો કે ખરીદી સમયે હોલમાર્ક વાળું સોનું મળે છે. ભારત સરકાર દ્વારા ઓટોમેટિક હોલમાર્ક ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે. આનાથી ગ્રાહકોને શુદ્ધતા અંગેની ખાતરી મળે છે.
આજના બજારની નવીનતમ માહિતી મુજબ, ચાંદીના ભાવમાં જે ઘટાડો થયો છે, તે રોકાણકારો માટે એક સારી તક બની શકે છે. જો કે, ચાંદીના ભાવમાં સમય ભેદે ઝડપી ફેરફાર થતા હોવાથી નિષ્ણાતની સલાહ લેવી ઉચિત છે. કોઈપણ નિર્ણય લેતી વખતે પોતાના સંશોધન અને સ્થાનિક ભાવ સાથેની તુલના કરવી જરૂરી છે.
નોંધ: આ લેખમાં આપેલ ભાવ બજારના સામાન્ય ભાવ છે. વાસ્તવિક ભાવ શહેર, જ્વેલરી બ્રાન્ડ, ખરીદીના સમય અને કેરેટની શુદ્ધતા પર નિર્ભર છે. આથી અંતિમ ખરીદી પહેલાં સંબંધિત વેપારી પાસેથી ભાવ ચકાસવો ઉચિત રહેશે.