સુપ્રીમ કોર્ટે આઠમા પગાર પંચના અમલીકરણ પહેલાં જ એક મહત્વપૂર્ણ આદેશ કર્યો છે. આ આદેશમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓને તેમના હક્કો અને લાભો મળવા જોઈએ, જેમાં પગાર અને ભથ્થાની બાકી રકમનો પણ સમાવેશ થાય છે. સુપ્રીમ કોર્ટનું પગલું એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે દેશમાં 8મા પગાર પંચની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે.
ન્યાયમૂર્તિની ખંડપીઠે એક અરજીની સુનાવણી કરતાં કહ્યું કે સરકારી કર્મચારીઓ દેશની રીઢઢતા છે. તેમના અધિકારોનું સન્માન થવું જોઈએ. કોર્ટે સરકારને નિર્દેશ આપ્યો છે કે મહંગાઈ ભથ્થું (Dearness Allowance) અને મહંગાઈ રાહત (Dearness Relief) ની ગણતરીમાં કોઈ પણ પ્રકારની બેદરકારી ન કરવામાં આવે. આ ઉપરાંત, પગાર પંચની ભલામણોનો અમલ કરતી વખતે ન્યાયિક આદેશોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.
આ આદેશની અસર એવા તમામ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ પર થશે જેઓ 7મા પગાર પંચ હેઠળ કામ કરી રહ્યા છે. આશરે 50 લાખથી વધુ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 65 લાખથી વધુ પેન્શનરોને આ નિર્ણયથી લાભ થવાની અપેક્ષા છે. કર્મચારી સંગઠનોએ આ આદેશનું સ્વાગત કર્યું છે અને માંગ કરી છે કે 8મા પગાર પંચમાં ઓછામાં ઓછો પગાર અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને વાજબી રીતે નક્કી કરવામાં આવે.
સરકારનું કહેવું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનું સ્વાગત છે. સરકારે પહેલાથી જ 8મા પગાર પંચની રચના કરી છે. આ પંચ પોતાની ભલામણો સમયસર સરકારને સોંપશે. સરકાર કર્મચારીઓના હિતમાં દરેક પગલું લેવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. આ સિવાય કોર્ટે કહ્યું છે કે પગાર પંચની ભલામણોને લાગુ કરવામાં વિલંબ થવો ન જોઈએ, અને જો વિલંબ થાય તો તેની જવાબદારી સરકારની હશે.
નિષ્ણાંતોનું માનવું છે કે આ આદેશથી કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે. અત્યારે 7મા પગાર પંચ મુજબ લઘુત્તમ પગાર 18000 રૂપિયા છે, જે 8મા પગાર પંચમાં વધીને 40000 રૂપિયા થવાની ચર્ચા છે. જો કે, આ અંગે હજુ કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. એવી પણ માંગ થઈ રહી છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.68ની જગ્યાએ 4.4 કરવામાં આવે.
સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને સૂચન કર્યું છે કે તમામ પ્રકારના ભથ્થાં, જેમ કે ટ્રાન્સપોર્ટ ભથ્થું, હાઉસ રેન્ટ અલાઉન્સ વગેરેની સમીક્ષા કરવામાં આવે. કોર્ટે કર્મચારીઓની પેન્શન સુધારણા અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. આ કેસની આગામી સુનાવણીમાં સરકારે કરેલા પગલાંની વિગતો રજૂ કરવાની રહેશે.
આ સમગ્ર મામલે કર્મચારી સંગઠનોમાં આનંદની લાગણી છે. નેશનલ કાઉન્સિલ ઓફ જોઈન્ટ યુનિયન (NCJU) જેવા સંગઠનોએ આ આદેશને ઐતિહાસિક ગણાવ્યો છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે હવે સરકારે કર્મચારીઓના પ્રશ્નોને ગંભીરતાથી લેવા પડશે. ઘણા કર્મચારી નેતાઓએ આ આદેશને કર્મચારીઓના અધિકારોની જીત તરીકે વર્ણવ્યો છે.
આઠમા પગાર પંચની રચના ભારત સરકારે તાજેતરમાં જ કરી છે. આ પંચનું મુખ્ય કાર્ય ડીએ, એચઆરએ, અને અન્ય ભથ્થાં સહિતના પેકેજની ભલામણ કરવાનું છે. એવી અપેક્ષા છે કે પંચ 2026 સુધીમાં પોતાના અહેવાલ સોંપશે. પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશથી સરકાર પર વધારાનું દબાણ આવશે. જો કોર્ટનો આદેશ પગાર પંચની ભલામણોના અમલ પહેલાં જ આવે છે, તો પણ તેની અસર અંતિમ નિર્ણય પર ચોક્કસપણે દેખાશે.
વર્તમાનમાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે 7મો પગાર પંચ લાગુ છે. સરકાર ટૂંક સમયમાં જ 8મા પગાર પંચ માટેના નિયમો નક્કી કરશે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે પગાર પંચની રચના કરતી વખતે તમામ હિતધારકોની વાત સાંભળવી જોઈએ. આમ, આ આદેશ ભવિષ્યમાં કર્મચારીઓ માટે વધુ સારી પગાર ગણતરીનો માર્ગ મોકળો કરી શકે છે.