વૈશ્વિક વેપાર યુદ્ધમાં નવો વળાંક આવ્યો છે. ચીને અમેરિકાથી આયાત થતા 20 અબજ ડોલરના માલ પર ટેરિફ લાદવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ નિર્ણય અમેરિકાના તાજેતરના ટેરિફ વધારાના જવાબમાં લેવામાં આવ્યો છે. ચીનના વાણિજ્ય મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે અમેરિકાએ ચીની માલ પર જે વધારાના ટેરિફ લાદ્યા છે તે અન્યાયી છે અને વિશ્વ વેપાર સંગઠનના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. તેથી, પોતાના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.
આ ટેરિફની અસર અમેરિકામાંથી આયાત થતી ચીજવસ્તુઓ પર પડશે. તેમાં કૃષિ ઉત્પાદનો, ઓટોમોબાઈલ, મશીનરી, સોયાબીન, મકાઈ, માંસ અને અન્ય ઔદ્યોગિક ચીજવસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે. નિષ્ણાતોના મતે આ પગલાની સીધી અસર બંને દેશોના અર્થતંત્ર પર પડશે. આયાતકારો માટે ચીજવસ્તુઓ મોંઘી બનશે, જ્યારે ચીનના સ્થાનિક ઉત્પાદકોને રક્ષણ મળી શકે છે. પરંતુ લાંબા ગાળે વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપ આવી શકે છે.
અમેરિકાએ વેપાર ખાધ ઘટાડવા માટે વિવિધ દેશો પર ટેરિફ લાદ્યા છે, અને ચીન તેમાં સૌથી મોટો લક્ષ્યાંક છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બંને દેશો વચ્ચે અનેક રાઉન્ડની વાટાઘાટો થઈ ચૂકી છે, પરંતુ કોઈ નક્કર પરિણામ આવ્યું નથી. અમેરિકાનો દાવો છે કે ચીન બૌદ્ધિક સંપદા અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે અને અન્યાયી વેપાર પ્રથાઓ અપનાવે છે. ચીન આ આરોપોને નકારી કાઢે છે અને કહે છે કે અમેરિકાનો ઉદ્દેશ તેના આર્થિક વિકાસને રોકવાનો છે.
આ નવા ટેરિફથી બંને દેશો વચ્ચેની વાટાઘાટો વધુ જટિલ બની શકે છે. ચીનના વાણિજ્ય પ્રધાને કહ્યું છે કે જો અમેરિકા પોતાના ટેરિફ પાછા ખેંચશે તો ચીન પણ આ પગલું પાછું ખેંચી લેશે. આમ, બંને પક્ષો માટે સંવાદની સંભાવના ખુલ્લી છે. જોકે, અમેરિકી વહીવટીતંત્રે કોઈ નરમ વલણ અપનાવ્યું નથી. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રવક્તાએ પત્રકાર પરિષદમાં કહ્યું કે અમેરિકા આવા દબાણને વશ નહીં થાય અને પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરવાનું ચાલુ રાખશે.
વૈશ્વિક સ્તરે આ નિર્ણય પર મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી રહી છે. યુરોપિયન યુનિયન અને જાપાન જેવા દેશો ચિંતિત છે કારણ કે આ ટેરિફ યુદ્ધ વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિરતા માટે જોખમી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણા ભંડોળના અર્થશાસ્ત્રીઓએ ચેતવણી આપી છે કે આવા પગલાંનો સીધો ફટકો વિકાસશીલ દેશોને વધુ લાગશે. ભારત માટે પણ આ સ્થિતિ મહત્વની છે કારણ કે ભારત અમેરિકા અને ચીન બંને સાથે વેપાર કરે છે. જો આ ટેરિફ યુદ્ધ લંબાય તો ભારતીય નિકાસકારોને અસર થઈ શકે છે, ખાસ કરીને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રમાં. ભારત સરકારે હજી સુધી આ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું નથી, પરંતુ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર તેઓ સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે.
આ ટેરિફ અમલમાં આવવામાં થોડા મહિનાનો સમય લાગી શકે છે. ચીનની સરકારે જાહેરાતમાં જણાવ્યું છે કે તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને WTO ના નિયમોનું પાલન કરશે. પણ અમેરિકા સાથેની વાટાઘાટોના પરિણામના આધારે આ ટેરિફ રદ કરવા અથવા ઘટાડવાની જોગવાઈ છે. આગામી દિવસોમાં બંને દેશો વચ્ચે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો યોજાવાની સંભાવના છે, જે વેપાર યુદ્ધની દિશા નક્કી કરશે.