ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન ગુજરાત સહિત દેશના અનેક રાજ્યોમાં સારો વરસાદ નોંધાયો છે. પરંતુ હવે હવામાનમાં ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે ચોમાસું વહેલું વિદાય થઈ શકે છે અને સપ્ટેમ્બરમાં વરસાદમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.
સામાન્ય રીતે ચોમાસાની વિદાયની પ્રક્રિયા સપ્ટેમ્બરના અંતથી શરૂ થાય છે અને ઓક્ટોબર મધ્ય સુધી ચાલે છે. પરંતુ આ વખતે પશ્ચિમી વિક્ષોભની સ્થિતિ અને સમુદ્રી પરિસ્થિતિને કારણે આ પ્રક્રિયા ઝડપી થઈ શકે છે. હવામાન વિભાગના પ્રારંભિક અંદાજ મુજબ, ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાંથી ચોમાસું જલ્દી પાછું ખેંચાઈ શકે છે, જેની અસર ગુજરાત પર પણ પડશે.
સપ્ટેમ્બરનો વરસાદ ખરીફ પાક માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ સમયે ધાન, કપાસ, શેરડી જેવા પાકોને પાણીની જરૂર હોય છે. જો વરસાદ ઘટે તો પાકની ઉપજને અસર થઈ શકે છે. ત�દુપરાંત, સમગ્ર રાજ્યમાં તળાવો અને જળાશયોમાં પાણીની ઉપલબ્ધિ પણ ઘટી શકે છે, જે પીવાના પાણી પુરવઠા માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, ચોમાસાની વહેલી વિદાય પાછળ સમુદ્રી તાપમાનમાં થઈ રહેલા ફેરફાર અને પવનની દિશામાં ફેરબદલ જવાબદાર છે. દેશના અનેક ભાગોમાં સપ્ટેમ્બર સુધી વરસાદ ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા હતી, પરંતુ હાલના સંકેતો તેનાથી વિપરીત છે. હવામાન વિભાગે ખેડૂતોને સલાહ આપી છે કે તેઓ પાકની સંભાળ રાખે અને પાણીના વપરાશમાં બચત કરે.
રાજ્ય સરકારે પણ જિલ્લા વહીવટી તંત્રને સતર્ક રહેવાની સૂચના આપી છે. જે જિલ્લાઓમાં વરસાદમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે, ત્યાં અનામત પાણીનું આયોજન કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના ભાગોમાં પાણીની અછતની સ્થિતિ ઉભી થઈ શકે છે, તેને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી છે.
આ ઉપરાંત, વહેલી વિદાયથી રાબેતા મુજબના પાક ચક્રમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. ખેડૂતોએ રવી પાકની વાવણી અગાઉ કરવાનું વિચારવું પડશે. કૃષિ વિભાગે આ સંદર્ભે માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવાની તૈયારી કરી છે.
નિષ્ણાતો એવું પણ કહે છે કે હવામાનની આગાહી ગતિશીલ છે અને તેમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. જો કે, વર્તમાન સ્થિતિ જોતાં સપ્ટેમ્બર બીજા સપ્તાહથી વરસાદમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. આથી ખેડૂતો, સામાન્ય નાગરિકો અને પ્રશાસન સહિત તમામે તૈયાર રહેવું જરૂરી છે.
ગુજરાતમાં અત્યાર સુધી ચોમાસાનો એકંદર વરસાદ સરેરાશની નજીક છે. પરંતુ આગામી દિવસોમાં વરસાદનું પ્રમાણ ઘટે તો સમગ્ર ઋતુનો આંકડો પણ ઓછો થઈ શકે છે. તેથી સરકારી આંકડાઓ અને હવામાન વિભાગના અપડેટ્સ પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે.