ભાવનગરમાં તાજેતરમાં બનેલી દારૂ દુર્ઘટનાના અહેવાલ બાદ ગુજરાત પોલીસે રાજ્યભરમાં નકલી દારૂના કારોબાર સામે કાર્યવાહી તેજ કરી છે. આ કડીમાં કચ્છ જિલ્લામાંથી નકલી દારૂ બનાવવાની એક ફેક્ટરીનો પર્દાફાશ થયો છે.
પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, ગુપ્ત માહિતીના આધારે દરોડો પાડીને આ ફેક્ટરી શોધી કાઢવામાં આવી હતી. સ્થળ પરથી નકલી દારૂ બનાવવા માટે વપરાતો કાચો માલ, યંત્રો અને અન્ય સામગ્રી જપ્ત કરવામાં આવી છે. પોલીસે સંદિગ્ધ વ્યક્તિઓને અટકાયતમાં લઈને પૂછપરછ શરૂ કરી છે. આ દરોડામાં નિષેધ વિભાગની ટીમ પણ સામેલ હતી.
આ ઘટના એવા સમયે બહાર આવી છે જ્યારે ભાવનગરમાં દારૂ પીવાથી અનેક લોકોના મોત થયાના અહેવાલો હતા. ભાવનગરમાં બનેલી આ ઘટનાએ રાજ્યમાં નકલી દારૂના ઉત્પાદન અને વેચાણની ગંભીર સમસ્યા તરફ ધ્યાન ખેંચ્યું છે. જોકે, આ મામલે હજુ સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી, પરંતુ પોલીસ દ્વારા તપાસ ચાલુ છે.
નકલી દારૂ આરોગ્ય માટે અત્યંત જોખમી છે. તેમાં મિથાઈલ આલ્કોહોલ જેવા ઝેરી તત્વો ભેળવવામાં આવે છે, જેના સેવનથી દ્રષ્ટિ ગુમાવવી, કિડની ફેલ થવું અથવા મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે. સસ્તા ભાવે વેચવા માટે ઔદ્યોગિક આલ્કોહોલનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે અત્યંત હાનિકારક છે. આવા દારૂના સેવનથી લાંબા ગાળે ગંભીર બીમારીઓ થઈ શકે છે.
ગુજરાતમાં દારૂબંધી અમલમાં છે, છતાં છૂપી રીતે આ કારોબાર ચાલુ રહે છે. પોલીસ અને નિષેધ વિભાગ દ્વારા સમયાંતરે દરોડા પાડીને મોટા જથ્થામાં નકલી દારૂ જપ્ત કરવામાં આવે છે. કાયદા મુજબ નકલી દારૂ બનાવવા, વેચવા અને પીવા પર કડક સજાની જોગવાઈ છે. આ છતાં ગેરકાયદેસર દારૂનો વેપાર અટકતો નથી, જે એક પડકાર છે.
જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા આવી ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવા માટે ખાસ ટીમો બનાવવામાં આવી છે. પોલીસે લોકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ નકલી દારૂના ઉત્પાદન અથવા વેચાણની કોઈપણ માહિતી મળે તો તાત્કાલિક પોલીસને જાણ કરે. નાગરિકોની જાગૃતિ અને સહયોગથી જ આ સમસ્યા પર અસરકારક નિયંત્રણ મેળવી શકાય છે.
કચ્છમાં આ કાર્યવાહી દ્વારા પોલીસે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે નકલી દારૂ બનાવનારાઓને બક્ષવામાં નહીં આવે. પોલીસે તપાસને આગળ વધારીને આ નેટવર્કના અન્ય સભ્યો સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ ઘટના ગુજરાત સહિત અન્ય રાજ્યોમાં નકલી દારૂ સામે ચાલી રહેલી લડતનો એક ભાગ છે.
ગુજરાતમાં 1950થી દારૂબંધી અમલમાં છે, ત્યારબાદ પણ પડોશી રાજ્યોમાંથી દારૂની તસ્કરી અને સ્થાનિક સ્તરે નકલી દારૂનું ઉત્પાદન ચાલુ છે. અનેક પ્રસંગોએ પોલીસે મોટા જથ્થામાં નકલી દારૂ જપ્ત કર્યો છે, પરંતુ આ સમસ્યા મૂળથી ખતમ થઈ નથી. આવી ઘટનાઓમાં સૌથી વધુ નુકસાન ગરીબ અને શ્રમજીવી વર્ગને થાય છે, કારણ કે તેઓ સસ્તા દારૂ તરફ વળે છે.
આરોગ્ય નિષ્ણાતો જણાવે છે કે નકલી દારૂમાં વપરાતા રસાયણો શરીરના મહત્વના અંગોને નષ્ટ કરી શકે છે. તેથી, લોકોએ ક્યારેય ઓછા ભાવે વેચાતા દારૂનું સેવન ન કરવું જોઈએ. પોલીસ દ્વારા આ દિશામાં જાગૃતિ અભિયાન પણ ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે.
નકલી દારૂના ધંધા સામે સખત કાર્યવાહી કરવી અત્યંત જરૂરી છે, કારણ કે તે માનવ જીવન સાથે રમત કરે છે. પોલીસ અને વહીવટીતંત્રની આ કાર્યવાહીથી લોકોમાં સુરક્ષાની ભાવના વધશે અને ગુનેગારોમાં ભય પેદા થશે. નકલી દારૂનો વેપાર સમાજ માટે ગંભીર ખતરો છે, તેથી દરેક સ્તરે તેને રોકવાના પ્રયાસો થવા જોઈએ.