અમદાવાદમાં છેલ્લા ચાર-પાંચ દિવસથી ખાંડના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ચોખા બજારમાં ખાંડ હાલ ૭૦થી ૮૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાઈ રહી છે, જ્યારે અગાઉ તે ૪૦થી ૫૦ રૂપિયામાં મળતી હતી. આ વધારાની સીધી અસર શહેરના ચા અને મીઠાઈના વેપાર પર પડી છે.
કાલુપુર સ્થિત ચોખા બજારના વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ખાંડની અછતની અફવા ફેલાતાં લોકોએ મોટા પ્રમાણમાં ખરીદી કરી છે. આ ઉપરાંત ઉત્પાદન પણ ઓછું છે. વેપાર મંડળીઓ દ્વારા બજાર સંચાલિત થતું હોવાથી સરકારનું સીધું નિયંત્રણ નથી. વેપારીઓએ ઉમેર્યું કે આ પહેલાં લગભગ નવ વર્ષ પહેલાં પણ આવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી, પરંતુ અછત પૂરી થતાં ભાવ સામાન્ય થઈ ગયા હતા.
ખાંડના ભાવ વધવાથી ચાની કિટલી ચલાવનારા વેપારીઓ સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા છે. અમદાવાદના વિવિધ વિસ્તારોમાં ચા વેચતા કિટલીવાળાઓએ જણાવ્યું કે દૂધ અને ચા પત્તીના ભાવ પહેલેથી જ વધારે હતા. હવે ખાંડના ભાવ વધતાં અડધી ચાનો ભાવ ૧૨થી ૧૫ રૂપિયા અને આખી ચાનો ભાવ ૨૫થી ૩૦ રૂપિયા કરવો પડ્યો છે. કેટલાક કિટલી ધારકોએ કહ્યું કે જો ભાવ હજુ વધશે, તો અડધી ચા ૨૦ રૂપિયા કરવી પડશે.
ભાવ વધારાની અસર ગ્રાહકોની ચા પીવાની આદત પર પણ દેખાઈ રહી છે. એક કિટલીવાળાએ જણાવ્યું કે અગાઉ ઘણા ગ્રાહકો દિવસમાં છ-સાત કપ ચા પીતા હતા, પરંતુ હવે તેઓ બે-ત્રણ કપ પર આવી ગયા છે. આથી તેમના દૈનિક વેચાણમાં ૧,૦૦૦થી ૧,૫૦૦ રૂપિયાનો ઘટાડો થયો છે. અન્ય એક વેપારીએ જણાવ્યું કે તેમની કિટલી પર સામાન્ય વર્ગથી લઈને સમૃદ્ધ વર્ગ સુધીના લોકો આવે છે, પરંતુ ચા મોંઘી થતાં ગ્રાહકો ચા પીવાનું ટાળે છે, જેનાથી આવક પર મોટી અસર પડે છે.
મીઠાઈના વેપાર પર પણ ખાંડના ભાવની અસર થવાની સંભાવના છે. મોટાભાગની મીઠાઈઓમાં ખાંડ મુખ્ય ઘટક હોય છે. તહેવારોના સમયને ધ્યાનમાં રાખીને હાલ વેપારીઓએ ભાવ વધાર્યા નથી, પરંતુ તેમના જણાવ્યા મુજબ, હોલસેલમાં હજારો કિલો ખાંડનો ઉપયોગ થાય છે. જો સામાન્ય ભાવ વધારો લેવામાં આવે, તો પ્રતિ કિલો મીઠાઈ પર ૧૦થી ૧૫ રૂપિયાનો ખર્ચ વધશે. રિટેલ બજારમાં આ વધારો કિલોએ ૩૦ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે.
વેપારીઓ અને ગ્રાહકોને અપેક્ષા છે કે સરકાર આ સ્થિતિ પર ધ્યાન આપે. જો કે, ખાંડનું બજાર મંડળીઓ દ્વારા સંચાલિત હોવાથી સરકાર માટે સીધો હસ્તક્ષેપ શક્ય નથી. હાલમાં વેપારીઓ પણ માને છે કે અછત દૂર થતાં ધીમે ધીમે ભાવ સામાન્ય થશે. આ સ્થિતિ આગામી દિવસોમાં કેવી રીતે વિકસે છે, તેના પર નજર રાખવી પડશે.