નવી દિલ્હી: કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે રચાયેલા 8મા પગાર પંચે પોતાનું કાર્યક્રમ જાહેર કર્યું છે. પંચ ઓક્ટોબર સુધી દેશભરમાં વિવિધ હિતધારકો સાથે બેઠકો કરશે. આ બેઠકોમાં કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ, નિયોજન અધિકારીઓ અને નિષ્ણાતો પોતાના અભિપ્રાય રજૂ કરશે. પંચ દ્વારા અંતિમ રિપોર્ટ સમયમર્યાદામાં સરકારને સોંપવામાં આવશે તેવી માહિતી આપવામાં આવી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, 8મા પગાર પંચની પ્રથમ બેઠક ગાંધીનગરમાં યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં પંચના અધ્યક્ષ અને સભ્યોએ કાર્યક્ષેત્ર અને સમયરેખા નક્કી કરી હતી. આગામી મહિનાઓમાં પંચ રાજ્યોની મુલાકાત લેશે અને વિવિધ સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ સાથે ચર્ચા કરશે. ઓક્ટોબર સુધીમાં તમામ બેઠકો પૂર્ણ કરવાનું આયોજન છે.
ભારતમાં પગાર પંચની પરંપરા બ્રિટિશ શાસનકાળથી ચાલી આવે છે. સ્વતંત્રતા બાદ પ્રથમ પગાર પંચ 1947માં રચવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ સમયાંતરે સરકાર કર્મચારીઓના પગાર અને ભથ્થાંમાં સુધારા માટે પંચની રચના કરે છે. 7મા પગાર પંચની ભલામણો 2016માં લાગુ કરવામાં આવી હતી. હવે 8મા પગાર પંચની રચના કરીને સરકારે કર્મચારીઓના પગારમાં વધારો કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે.
8મા પગાર પંચની રચના ભારત સરકાર દ્વારા જાન્યુઆરી 2025માં કરવામાં આવી હતી. પંચના અધ્યક્ષ તરીકે ભૂતપૂર્વ નાણાં સચિવ રામ વિનય કુમારની નિમણૂક કરવામાં આવી છે. પંચને કર્મચારીઓના પગાર, ભથ્થાં, પેન્શન અને અન્ય લાભોની સમીક્ષા કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત પંચ જૂની પેન્શન યોજના (ઓપીએસ) અને નવી પેન્શન યોજના (એનપીએસ) વચ્ચેના વિવાદો પર પણ વિચારણા કરશે.
કેન્દ્ર સરકારના લગભગ 50 લાખ કર્મચારીઓ અને 65 લાખ પેન્શનરો આ પંચની ભલામણોની રાહ જોઈ રહ્યા છે. કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. જો આવું થાય તો કર્મચારીઓના પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે. જોકે, પંચ કઈ ભલામણો કરશે તે સ્પષ્ટ નથી. પંચ દ્વારા આર્થિક પરિસ્થિતિ, ફુગાવો અને કેન્દ્ર સરકારની નાણાકીય સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ભલામણો તૈયાર કરવામાં આવશે.
નિષ્ણાતોના મતે, 8મા પગાર પંચની ભલામણો અમલમાં આવવામાં ઓછામાં ઓછા બે વર્ષ લાગી શકે છે. પંચ પોતાનો અહેવાલ સરકારને સોંપશે, ત્યારબાદ સરકાર કેબિનેટની મંજૂરી લઈને તેને લાગુ કરશે. સામાન્ય રીતે પગાર પંચ દ્વારા સોંપવામાં આવતા અહેવાલની ભલામણો આગામી નાણાકીય વર્ષથી લાગુ કરવામાં આવે છે.
હાલમાં પંચની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ઓક્ટોબર સુધીમાં બેઠકો પૂર્ણ થયા બાદ અંતિમ રિપોર્ટ તૈયાર કરવામાં આવશે. સરકારે આ માટે સમયમર્યાદા નક્કી કરી છે. જો બધું યોજના મુજબ ચાલે તો આગામી વર્ષની શરૂઆતમાં રિપોર્ટ સરકારને સોંપવામાં આવી શકે છે. ત્યારબાદ સરકાર તેની ભલામણો પર વિચાર કરીને અંતિમ નિર્ણય લેશે.
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે આ સમાચાર ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. 8મા પગાર પંચની ભલામણોના આધારે તેમના પગાર અને પેન્શનમાં ફેરફાર થશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય કર્મચારીઓને તેમના કામગીરી અનુસાર યોગ્ય વળતર આપવાનો છે. તેથી જ આ પંચની કામગીરી પર બધાની નજર છે.